7593 sayılı Kanunla 18 Ağustos 2026’dan itibaren TCK m.233/1 için 3 ay–2 yıl, m.233/2 için 6 ay–2 yıl ve m.233/3 için 1–3 yıl hapis cezası öngörülmüştür. Önceki fiillerde TCK m.7 gereğince lehe kanun karşılaştırması yapılır; eski kararların ceza sınırları bugünün yeni fiilleri için genellenmez.
7593 sayılı Kanun, Madde 3Kaynağı aç
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen aile düzenine karşı suç tipleri; birden çok evlilik yapılması, gerçek kimlik saklanarak evlenilmesi, çocuğun soybağının değiştirilmesi veya gizlenmesi, birlikte ikamet edilen kişilere kötü muamelede bulunulması, aile hukukundan kaynaklanan bakım ve destek ödevlerinin yerine getirilmemesi ile çocukların kaçırılması veya alıkonulması eylemlerini cezai yaptırıma bağlamaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 230Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 231Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 232Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 233Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 234Kaynağı aç
Birden Çok Evlilik ve Hileli Evlenme Suçları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 230. maddesi uyarınca, mevcut bir evliliği bulunmasına karşın bir başkasıyla yeniden resmi evlilik işlemi tesis ettiren fail hakkında altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Benzer biçimde, kendisi evli olmasa dahi karşısındaki kişinin evli olduğunu bilerek onunla resmi evlilik işlemi gerçekleştiren şahıs da aynı ceza aralığıyla cezalandırılır. Şahsın kendi gerçek kimlik bilgilerini gizleyerek bir diğeriyle evlenme işlemi yaptırması halinde ise üçüncü fıkra gereğince üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmedilir.
Söz konusu fiiller bakımından zamanaşımının başlangıcı 5237 sayılı Kanun'un 230. maddesinin dördüncü fıkrasında özel olarak düzenlenmiştir. Buna göre ilk üç fıkradaki suçlara ilişkin zamanaşımı, evlenmenin iptaline dair kararın kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ise Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir.
Soybağının Değiştirilmesi veya Gizlenmesi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 231. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis yaptırımı ile karşılaşır. İlgili maddenin ikinci fıkrasında ise özen yükümlülüğüne aykırı davranarak sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi hakkında bir yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
Kötü Muamele ve Terbiye Yetkisinin Kötüye Kullanılması
5237 sayılı Kanun'un 232. maddesinin ilk fıkrasına göre, aynı çatı altında birlikte ikamet ettiği kişilerden birine yönelik kötü muamelede bulunan fail, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına çarptırılır. Ancak uygulanan kötü muamele eylemi mağdurun bedeninde basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek boyutta bir etki bıraktığında, fiil kasten yaralama suçu çerçevesinde değerlendirmeye konu olabilmektedir.
Disiplin ve terbiye yetkisinin sınırlarının aşılması da kanunda ayrıca yaptırıma bağlanmıştır. 5237 sayılı Kanun'un 232. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda; idaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek yahut bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu şahıs üzerindeki terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye bir yıla kadar hapis cezası verilir.
Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüklerin İhlali
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 233. maddesinin birinci fıkrasına göre, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma ödevlerini yerine getirmeyen kimse, şikayet üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun değerlendirilmesinde soyut şikayet yeterli görülmemekte; yükümlülüğün hangi somut davranışla ihlal edildiği, eylemin ne kadar sürdüğü ve sonuçlarının çocuğu yahut aile birliğini nasıl etkilediği incelenmektedir.
Gebe kadının terk edilmesi ve çocukların tehlikeye düşürülmesi halleri de 5237 sayılı Kanun'un 233. maddesinde ayrı fıkralarda yaptırıma bağlanmıştır. Hamile bulunduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kaldığını bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz vaziyette terk eden faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Maddenin üçüncü fıkrasına göre ise velayet yetkisi kaldırılmış olsa dahi; itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ya da onur kırıcı hareketlerin neticesinde sergilenen maddi ve manevi özen noksanlığı sebebiyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.
Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 234. maddesinin ilk fıkrası gereğince, velayet yetkisi elinden alınmış ana veya babanın yahut üçüncü derece dahil kan hısımlarının, onaltı yaşını doldurmamış bir çocuğu veli, vasi ya da bakım ve gözetimi altındaki kimsenin yanından cebir veya tehdit olmaksızın kaçırması veya alıkoyması durumunda üç aydan bir yıla kadar hapis cezası uygulanır. Eylemin cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi ya da mağdur çocuğun henüz oniki yaşını bitirmemiş olması halinde ceza bir katı oranında artırılır.
Kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası haricinde evden ayrılan çocukların durumu da kanunda korunmaktadır. 5237 sayılı Kanun'un 234. maddesinin üçüncü fıkrası doğrultusunda, temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, kendi rızası bulunsa dahi ailesini ya da yetkili resmi makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi, şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Birden çok evlilik suçunda zamanaşımı ne zaman başlar?
Birden çok evlilik ve kimlik gizlenerek yapılan evlilik fiillerinde zamanaşımı, evlenmenin iptaline dair mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Hastanede çocukların karışmasına neden olmanın cezası nedir?
Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Evi terk eden çocuğu yanında tutmak suç mudur?
Kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, kendi rızası olsa dahi ailesine veya yetkili mercilere bildirmeksizin yanında tutan kişi, şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına çarptırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

