Adli Sicil Kaydı Nedir ve Hangi Bilgileri İçerir?
Adli sicil kaydı, kişi hakkında Türk mahkemeleri tarafından verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin tutulduğu resmî kayıttır. Yargılaması devam eden davalara ilişkin bilgiler bu kayda dahil edilmez. Vatandaşlar veya yabancılar hakkında kurulan kesinleşmiş mahkûmiyet kayıtları Adalet Bakanlığına bağlı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü bünyesinde muhafaza edilir. Kişiler adli sicil bilgilerine adliyelerdeki adli sicil müdürlüklerinden ya da e-Devlet kapısı üzerinden erişebilir.
5352 sayılı ADLİ SİCİL KANUNU m. 4Kaynağı aç
hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adlî sicile kaydedilir.
Bu bağlamda;
a) Hapis cezaları ile ilgili olarak;
1. Hapis cezasına mahkûmiyet kararı,
2. Koşullu salıverilme kararı,
3. Koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılmasına ilişkin karar,
4. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dair karar,
5. Hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu,
b) Hapis cezasının ertelenmesi halinde;
1. Denetim süresi,
2. Denetim süresinin yükümlülüklere
uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş
sayıldığı hususu,
3. Ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin
karar,
c) Adlî para cezası ile ilgili olarak;
1. Adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmü,
2. Adlî para cezasının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu,
3. Adlî para cezasının tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infaz
edildiği hususu,
4. Adlî para cezasının tazyik hapsinden sonra kalan kısmının ödenmek
suretiyle infaz edildiği hususu,
d) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırıma mahkûmiyet halinde;
1. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak, adlî para cezasına
mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri uygulanması hükmü,
2. (Değişik: 26/2/2008-5739/7 md.) Kısa süreli hapis cezasına
seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin gereklerinin yerine
getirilmemesi dolayısıyla hapis cezasının infazına ilişkin karar,
3. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik
tedbirinin değiştirilmesine ilişkin karar,
e) Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma ile ilgili olarak;
1. Kasten işlenen bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkûmiyetin kanunî
sonucu olarak yoksun kalınan haklara cezanın ertelenmesi dolayısıyla getirilen
istisnaya ilişkin karar,
2. Mahkûmiyet hükmüyle bağlantılı olarak verilen, belli bir hak ve
yetkinin kullanılmasının veya belli bir meslek veya sanatın icrasının
yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin karar,
f) Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemeden verilmiş ve kesinleşmiş
olan mahkûmiyet kararının Türk hukuku bakımından doğurduğu hak yoksunluklarına
ilişkin olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen karar,
g) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten
vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen karar,
h) Ceza zamanaşımının dolduğunun tespitine ilişkin karar,
i) Genel veya özel affa ilişkin kanun; özel affa ilişkin Cumhurbaşkanlığı
kararı,
j) Askerî Ceza Kanununa göre verilmiş mahkûmiyet kararlarındaki ferî
cezalar,
k) (Ek: 24/11/2016-6763/39 md.) Akıl
hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kararlar,
Adlî sicile kaydedilir.
(2) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen
mahkûmiyet hükmü ya da eski hükümde değişiklik yapan tüm hüküm ve kararlar
açısından da birinci fıkra hükümleri uygulanır.
(3) Kanun gereği olarak gerçek kimliği saklı tutulan kişilerin adlî sicil
ve arşiv kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Adlî sicile kaydedilmeyecek bilgiler
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 4. maddesi gereğince hapis cezasına mahkûmiyet kararı, koşullu salıverilme, koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılması, koşullu salıverilme kararının geri alınması ve hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu adli sicile kaydedilir. Hapis cezasının ertelenmesi halinde ise denetim süresi, denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu ile ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar sicile tescil edilir. Adli para cezaları bakımından ise mahkûmiyet hükmü, cezanın ödenmek suretiyle infazı, tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infazı ve tazyik hapsinden sonra kalan kısmın ödenerek infaz edildiği bilgisi kayda işlenir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen mahkûmiyet hükümleri ya da eski hükümde değişiklik yapan tüm hüküm ve kararlar açısından da bu kayıt kuralları uygulanır.
Kasıtlı bir eylem dolayısıyla verilen hapis cezasının ertelenmesi neticesinde mahkûmiyetin kanuni sonucu olan hak yoksunluklarına tanınan istisnalar adli sicile tescil edilir. Bunun yanında mahkûmiyet hükmüyle bağlantılı olarak kurulan belli bir hak ve yetkinin kullanılmasının yahut meslek veya sanat icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin kararlar da sicilde gösterilir. Kanun gereğince kimlik bilgileri saklı tutulan kimselerin adli sicil ve arşiv kayıtlarına yönelik yöntem ve kurallar ise yönetmelikle tespit edilir.
Adli Sicile Kaydedilmeyen Kararlar Nelerdir?
Mahkemelerce verilen her ceza veya tedbir adli sicil kütüğüne işlenmez. Disiplin suçlarına ilişkin mahkûmiyet hükümleri, sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet hükümleri, disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar ile idari para cezaları adli sicile kaydedilmez. Suçun uzlaştırmaya tabi olması ve taraflar arasında uzlaşmanın sağlanması durumunda ise yargılama yapılmayıp mahkûmiyet hükmü kurulmadığından adli sicile herhangi bir mahkûmiyet kaydı düşülmez.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları normal adli sicile kaydedilmez. Kararın verilmesiyle şartların tamamlanması arasındaki süre boyunca bu bilgiler ayrı ve geçici bir kütükte saklanır. Bu geçici kütükteki bilgilere ise yalnızca ilgili dosyanın hâkimi ve savcısı tarafından erişilebilir.
Adli Sicil Kaydı Arşive Nasıl ve Ne Zaman Aktarılır?
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması durumunda adli sicildeki bilgiler Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşiv kaydına alınır. Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık hallerinde, ceza zamanaşımının dolması ya da genel af gerçekleştiğinde de bilgiler adli sicilden silinip arşive devredilir.
5352 sayılı ADLİ SİCİL KANUNU m. 9Kaynağı aç
a) Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
b) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten
vazgeçme veya etkin pişmanlık,
c) Ceza zamanaşımının dolması,
d) Genel af,
Halinde Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek, arşiv
kaydına alınır.
(2) Adlî sicil bilgileri, ilgilinin ölümü üzerine tamamen silinir.
(3) Türk vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerce verilmiş olup 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (f) bendine göre adlî sicile kaydedilen hürriyeti
bağlayıcı cezaya mahkûmiyet hükümleri, kesinleştiği tarihten itibaren
mahkûmiyet kararında belirtilen sürenin geçmesiyle, Adlî Sicil ve İstatistik
Genel Müdürlüğünce adlî sicil kayıtlarından çıkartılarak arşiv kaydına alınır.
Adlî para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin
hükümler, adlî sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir.
Arşiv bilgilerinin istenmesi
Türk vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerce verilip 5352 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince adli sicile kaydedilmiş bulunan hürriyeti bağlayıcı cezaya ilişkin mahkûmiyet hükümleri, kesinleştiği tarihten itibaren kararda gösterilen sürenin geçmesiyle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce adli sicilden çıkartılarak arşive devredilir. Yabancı mahkemelerden verilen adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile erteleme kararları ise adli sicile alınmaksızın doğrudan arşive kaydedilir. İlgilinin vefatı halinde ise adli sicil bilgileri tamamen silinir.
Adli sicil kaydının arşive aktarılması infazın ikmali yahut yasal düşme sebeplerinin gerçekleşmesiyle sağlanır. Bu kayıtlar genel olarak özel sektör iş başvurularında veya burs süreçlerinde talep edilirken, kamuda istihdam başvurularında adli arşiv kaydının da incelenmesi gündeme gelebilmektedir.
Adli Sicil Arşiv Kaydı Hangi Şartlarda Tamamen Silinir?
Arşiv kaydına geçen mahkûmiyet bilgilerinin tamamen silinmesi 5352 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki düzenlemelere tabidir. Türk Ceza Kanunu haricindeki kanunların mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarına yol açmayan diğer mahkûmiyetlere ilişkin arşiv bilgileri, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir. Akıl hastalığı sebebiyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar ise infazın tamamlanmasıyla tamamen silinir.
5352 sayılı ADLİ SİCİL KANUNU m. 12Kaynağı aç
bilgileri;
a) İlgilinin ölümü üzerine,
b) Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda
bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma
koşullarının oluştuğu tarihten itibaren;
1. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş
yıl geçmesiyle,
2. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu
aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle,
c) Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının
oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle,
tamamen silinir.
(2) Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan
mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen
silinir.
(3) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen
beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde,
önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.
(4) (Ek: 24/11/2016-6763/40 md.) Akıl
hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar,
infazının tamamlanmasıyla tamamen silinir.
Adlî sicil ve arşiv kayıtlarında sorgulama yetkisi verilmesi
Anayasa'nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından arşiv kaydı iki ayrı yolla silinir. Bu nitelikteki mahkûmiyetlerde arşiv bilgileri, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla on beş yıl geçmesiyle silinir. Söz konusu yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın ise otuz yıl geçmesiyle kayıtlar tamamen silinir.
Kanuni bekleme süreleri aranmaksızın kayıtların bütünüyle terkin edildiği haller de bulunmaktadır. Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması durumunda, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilip kesinleşmesi halinde de önceki mahkûmiyete dair adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir. İlgilinin vefat etmesi üzerine de kayıtlar tamamen silinmektedir.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Şartları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilmesi amacıyla 5352 sayılı Kanun'un 13/A maddesi uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulabilir. Bu yola başvurabilmek için, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak üzere, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması şarttır. Ayrıca kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş bulunması ve yaşamını iyi halli sürdürdüğüne dair mahkemede vicdani bir kanaatin oluşması aranır.
5352 sayılı ADLİ SİCİL KANUNU m. 13/AKaynağı aç
(1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı
veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının
giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir.
Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları
saklı kalmak kaydıyla,
a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç
yıllık bir sürenin geçmiş olması,
b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi
halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması,
gerekir.
(2) Mahkûm olunan cezanın infazına
genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukukî nedenle son verilmiş
olması halinde, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilmesi için,
hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir. Ancak, bu süre
kişinin mahkûm olduğu hapis cezasına üç yıl eklenmek suretiyle bulunacak
süreden az olamaz.
(3) Yasaklanmış hakların geri verilmesi için, hükümlünün veya vekilinin
talebi üzerine, hükmü veren mahkemenin veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki
aynı derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir.
(4) Mahkeme bu husustaki kararını, dosya üzerinde inceleme yaparak ya da
Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinlemek suretiyle verebilir.
(5) Yasaklanmış hakların geri
verilmesi talebi üzerine mahkemenin verdiği karara karşı, hükümle ilgili olarak
Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen kanun yoluna başvurulabilir.
(6) Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi
halinde, adlî sicil arşivine kaydedilir.
(7) Yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulması nedeniyle
oluşan bütün masraflar hükümlü tarafından karşılanır.
Komisyon
Hükmedilen cezanın infazı genel af ya da etkin pişmanlık haricindeki başka bir hukuki sebeple sona ermişse, hakların geri verilmesi yoluna gidebilmek için mahkûmiyet hükmünün kesinleştiği andan itibaren beş senenin tamamlanması gerekmektedir. Ancak bu bekleme süresi, ilgilinin mahkûm olduğu hapis cezası süresine üç yıl eklenmesiyle hesaplanacak sürenin altında kalamaz.
Adli sicil kaydı ile adli arşiv kaydı arasındaki fark nedir?
Adli sicil kaydı, kişi hakkında verilmiş kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerini içerir ve infazın tamamlanması, şikayetten vazgeçme, etkin pişmanlık, ceza zamanaşımı veya genel af gerçekleşene kadar bu kütükte yer alır; anılan kanuni koşullar oluştuğunda ise bilgiler adli sicilden silinerek arşiv kaydına aktarılır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) sicilde görünür mü?
HAGB kararları kural olarak normal adli sicil kaydında görünmez; denetim süresince yalnızca ilgili dosyanın hâkimi ve savcısının erişebileceği ayrı bir kütükte saklanır. Ancak denetim süresi içinde mahkemece konulan şartlara uyulmadığı takdirde karar adli sicile kaydedilir.
Hak yoksunluğu doğuran arşiv kayıtları ne zaman silinir?
Anayasa m. 76 veya TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde arşiv bilgisi, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması şartıyla on beş yılın geçmesiyle, bu karar aranmaksızın ise otuz yılın geçmesiyle tamamen silinir.
Adli sicil ve arşiv kayıtları hangi hallerde süre aranmaksızın silinir?
Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması, ilgilinin vefatı ya da kanun yararına bozma yahut yargılamanın yenilenmesi neticesinde verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hallerinde kayıtlar tamamen silinir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy