39/2 Trafik Cezası Nedir ve İtirazı Nasıl Yapılır?

39/2 Trafik Cezası Nedir ve Hangi Hallerde Uygulanır?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 39/2 uyarınca, sürücü belgesi sahiplerinin belgelerinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri kanunen yasaktır. Kanunun 39/1 hükmü kapsamında sürücülerin sınıflarına göre sürmeye yetkili oldukları araçlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Sürücüler yalnızca ehliyet sınıflarının izin verdiği motorlu araçları kullanmakla yükümlü olup sınıfına uygun olmayan araç kullanımı idari para cezası yaptırımına tabidir.

39/2 trafik cezası ihlali, sürücü belgesinin hiç bulunmaması haliyle aynı nitelikte değildir. Geçersiz ehliyet, süresi dolmuş belge veya belgesiz araç kullanma gibi eylemler mevzuatta ayrı maddeler altında düzenlenmiştir. 39/2 düzenlemesinin temel ayırt edici unsuru, kişinin geçerli bir sürücü belgesine sahip olmasına rağmen belgenin sınıfının fiilen kullanılan araca yetmemesi ve araç ile ehliyet arasında sınıf uyumsuzluğunun bulunmasıdır.

Araç Sahibinin Sorumluluğu ve Denetim Tedbirleri

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 39/2 uyarınca yaptırım yalnızca aracı sevk ve idare eden sürücüyle sınırlı değildir. Trafik denetiminde sürücü belgesi sınıfına uygun olmayan araç kullanımı tespit edildiğinde ve sürücü araç sahibi değilse, bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden sürücüye tatbik edilen miktarda idari para cezası verilir.

Trafik denetiminde sürücü belgesi sınıfına uygunsuzluk tespit edildiğinde mevzuat ve trafik güvenliği gerekçesiyle görevlilerce sürücü değişimi talep edilebilir. İlgili motorlu aracın sınıfına uygun yetkili bir sürücü temin edilene kadar aracın yola devam etmesine izin verilmeyebilir.

Ceza Puanı Sistemi ve Sürücü Belgesinin Geri Alınması

Sürücü belgesi sınıfına uygun olmayan araç kullanılması halinde sürücü siciline 20 ceza puanı tatbik edilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 118/1 uyarınca, kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere yönetmelikte belirlenen esaslara göre ceza puanı verilir.

2918 sayılı Kanun m. 118/2 hükmü gereğince, trafik ihlalinin işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süreyle geri alınır ve bu kişiler eğitime tabi tutulur. Aynı yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanının doldurulması durumunda kanunun 118/3 maddesi uyarınca sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak ilgililer psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur; engeli bulunmayanların belgeleri süre sonunda iade edilir. Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri ise kanunun 118/4 maddesi doğrultusunda süresiz olarak iptal edilir.

2918 sayılı Kanun m. 118/7 uyarınca, ceza puanı birikimi veya diğer kanuni hükümler uyarınca sürücü belgeleri geri alınan kişilerin, bu geri alma süresi içinde motorlu araç kullandığının tespit edilmesi halinde bu kişiler Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılır.

39/2 Trafik Cezasına İtiraz Usulü ve İptal Sebepleri

39/2 trafik idari para cezasına karşı başvuru mercii, cezanın düzenlendiği yerdeki sulh ceza mahkemesidir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca, idari para cezasına ilişkin karara karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu yasal süre içerisinde başvuru yapılmaması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/2 hükmü gereğince mücbir sebebin varlığı dolayısıyla on beş günlük sürenin geçirilmiş olması halinde, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuru yapılabilir. Bu gecikmiş başvuru kararın kesinleşmesini kendiliğinden engellememekle birlikte mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. Kanunun 27/3 maddesi uyarınca itiraz başvurusu bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından mahkemeye iki nüsha dilekçe verilerek gerçekleştirilir.

İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/8 uyarınca idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür. Sulh Ceza Mahkemesine sunulacak itiraz başvurusunda ceza tutanağı, tebligat belgesi, sürücü belgesi fotokopisi, araç ruhsatı ve deliller yer alır. Tutanakta ceza maddesinin yanlış gösterilmesi, araç sınıfının hatalı değerlendirilmesi veya sürücünün yetkisinin fiilen mevcut olması hallerinde cezanın iptali söz konusu olur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy