İdare Hukuku

36/3-b Trafik Cezası Kapsamı ve İtiraz Başvuru Süreci

by Avukat Erdal Ersoy
36/3-b Trafik Cezası Kapsamı ve İtiraz Başvuru Süreci

Karayolları Trafik Kanunu 36/3-b Kapsamı ve Cezai Yaptırımı

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, sürücü belgesine sahip bulunmayan şahısların karayolunda motorlu taşıt sevk etmeleri ve araç sahiplerinin buna müsaade etmesi yasaklanmıştır. Karayollarında taşıt kullanımı; ilgili mevzuatta belirlenen sınıflara uygun ehliyeti bulunanlar, taraf olunan çok taraflı anlaşmalara göre yetkilendirilenler yahut geçerli uluslararası sürücü belgesine sahip kişiler tarafından gerçekleştirilebilir.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 36Kaynağı aç
Madde 36 – (Değişik : 24/5/2013 – 6487/18 md.) Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir. (Değişik üçüncü fıkra:12/2/2026-7574/9 md.) Buna göre; a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası, b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, c) Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası, idari para cezası verilir. Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Sürücü belgesi alması zorunlu olmayanlarda aranacak şartlar:

Mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca veya Karayolları Trafik Kanununda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araç kullanan kişilere 2918 sayılı Kanunun 36/3-b maddesi uyarınca 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Araç İşletenine Uygulanan İdari Para Cezası

2918 sayılı Kanunun 36. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren araç işletenine de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Tescil plakası üzerinden ceza uygulanan durumlarda aracın izinsiz kullanıldığının, gasp edildiğinin veya çalındığının resmi raporlarla kanıtlanması halinde mahkeme kararıyla cezanın iptali talep edilebilir.

Trafik Para Cezasına Karşı Başvuru Yolu ve Süresi

İdari para cezasına ilişkin yaptırım kararlarına karşı, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç onbeş günlük hak düşürücü sürede mahkemeye itiraz yoluna gidilebilir; bu müddette müracaat yapılmadığında karar kesinleşir. Yaptırıma yönelik başvuru, kural ihlalinin meydana geldiği yargı çevresindeki nöbetçi sulh ceza hakimliğine fiziki dilekçeyle yahut UYAP Vatandaş Portalı üzerinden gerçekleştirilebilir.

5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
Madde 27- (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir. (2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. (3) Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir. (4) Başvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir. (5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir. (6) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde incelenir. (7) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir. (8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür. Başvurunun incelenmesi

Kanuni başvuru süresinin mücbir sebep nedeniyle kaçırılması halinde, söz konusu engelin kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yetkili mahkemeye başvuru yapılabilir. Gecikmiş olarak yapılan bu müracaat kararın kesinleşmesini doğrudan durdurmamakla beraber, mahkemenin infazı durdurma yetkisi bulunmaktadır.

İdari Yargının Görev Alanına Giren Durumlar

İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili idari yargının görev alanına giren kararların da bulunması halinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince idari para cezasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde incelenir.

Geri Alma Süresi Dolan Sürücü Belgelerinin Durumu

Sürücü belgesine el koyma süresinin dolmasına karşın belgenin fiziken teslim alınmamış olması durumunda, 2918 sayılı Kanunun 36/3-b maddesi yerine belgenin araç sürerken yanında bulundurulmamasını düzenleyen Karayolları Trafik Kanununun 44/1-b maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği yönünde itiraz ileri sürülebilmektedir.

Cezayı indirimli ödemek itiraz hakkını ortadan kaldırır mı?

İdari para cezasına karşı süresi içinde erken ödeme yapılması veya peşin ödeme indiriminden yararlanılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz.

Trafik idari para cezasına itiraz süresi ne kadardır?

İdari para cezasına karşı ilgilinin kararı tebellüğ ettiği veya öğrendiği tarihten başlayarak en geç onbeş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvuru yapılmalıdır; süresinde başvuru yapılmaması halinde ceza kararı kesinleşir.

Aracın izinsiz kullanılması halinde plaka cezasına itiraz edilebilir mi?

Plakaya düzenlenen cezalarda aracın izinsiz kullanıldığının, gasp edildiğinin veya çalındığının resmi raporlarla ispatlanması durumunda mahkeme kararıyla cezanın iptali talep edilebilir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu