2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 23. maddesinin 5. fıkrasına göre; başka bir taşıta ait tescil veya geçici tescil plakasını takan, yetkilendirilmemiş kuruluşlarca basılan plakaları kullanan ya da tescilsiz veya tamamen sahte plaka ile trafiğe çıkan sürücülere 140.000 TL idari para cezası uygulanır. Bu idari para cezasının yanı sıra ilgili sürücünün ehliyeti otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün trafikten menedilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 23Kaynağı aç
Tekrarlanan İhlallerde Ağırlaştırılmış Yaptırımlar
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye dönük bir yıllık süre zarfında başka araca ait, tescilsiz, yetkisiz basılmış veya sahte plaka takma ya da kullanma fiilinin iki veya daha fazla yinelenmesi durumunda yaptırımlar artırılarak uygulanır. Bu kapsamda tekerrür eden her ihlal için sürücülere 280.000 TL idari para cezası verilir; sürücü belgesi ve araç ise altmışar gün süreyle geri alınarak trafikten menedilir.
Türk Ceza Kanunu Kapsamında Adli Sorumluluk
Karayolları Trafik Kanunu m. 23/5 uyarınca sahte veya yetkisiz plaka kullanımı yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalmamaktadır. İlgili fıkra hükmü gereğince, bu fiilleri işleyen kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinde öngörülen resmi belgede sahtecilik suçu kapsamında adli kovuşturma başlatılır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun resmi belgede sahteciliği düzenleyen 204. maddesinin 1. fıkrası; sahte bir resmi belge üreten, mevcut resmi bir belgeyi yanıltıcı nitelikte tahrif eden ya da bu nitelikteki sahte belgeyi bilerek kullanan failler hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası tayin edileceğini hüküm altına almaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 204Kaynağı aç
Trafikten Men Edilen Aracın ve Sürücü Belgesinin İade Şartları
2918 sayılı Kanun m. 23/6 uyarınca, bu madde kapsamında trafikten menedilen araçların men süresi sonunda tescil plakaları mevzuata uygun duruma getirilmeden araç teslim edilmez.
Uygulanan yaptırım neticesinde geçici olarak alıkonulan sürücü belgelerinin iadesinde ise men süresinin bitmesinin yanında, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında tahakkuk ettirilmiş idari para cezalarının tümünün eksiksiz tahsil edilmiş olması yasal bir zorunluluktur.
2918 sayılı Kanun'un 23. maddesinde belirtilen sürücü belgesini geri alma tedbir ve işlemleri, Kanun'un 6. maddesinde açıkça gösterilen yetkili görevliler marifetiyle icra edilir.
Araç İşleteninin ve Sahibinin Yasal Yükümlülükleri
Karayolları Trafik Kanunu m. 23/7 doğrultusunda araç sahibi veya işleteni, direksiyon başındaki kişinin bizzat kendisi olup olmadığına bakılmaksızın tescil plakaları ile tescil belgesinin kanuna uygun biçimde araçta bulunmasını sağlamak, taşıtın kurallara uygun sürülmesini denetlemek ve bu doğrultuda gerekli önleyici tedbirleri almakla sorumludur.
Plaka Niteliklerine ve Plakasız Kullanıma İlişkin İdari Yaptırımlar
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan ya da öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 2918 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca 4.000 TL idari para cezası verilir ve araç plakası uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilir. Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere ise 140.000 TL idari para cezası verilir ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir.
Tescil edilmiş bir taşıtın plakaları takılmaksızın kullanılması durumunda, 2918 sayılı Kanun m. 23/4 gereğince sürücüye 46.000 TL idari para cezası uygulanır; bununla birlikte sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün trafikten menedilir.
Başka araca ait veya sahte plaka kullanmanın cezası nedir?
2918 sayılı Kanun m. 23/5 gereğince sahte, tescilsiz veya başka araca ait plakaları takıp kullananlara 140.000 TL idari para cezası verilir, sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün trafikten menedilir.
Sahte plaka kullanımı hapis cezası gerektirir mi?
2918 sayılı Kanun m. 23/5 gereğince bu fiili işleyen kişilerin Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi hükmüne göre cezalandırılacağı düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu m. 204/1 uyarınca bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Plaka ihlalinin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda ceza artar mı?
Evet, son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde fiilin iki veya daha fazla kez yinelenmesi halinde her tekrarda 280.000 TL idari para cezası tatbik edilir; sürücü belgesi ile araç altmışar gün süreyle geri alınır ve menedilir.
Men süresi dolunca araç doğrudan teslim alınabilir mi?
Hayır, Kanun'un 23/6. maddesi gereğince men süresi bitse dahi aracın tescil plakaları mevzuata uygun duruma getirilmeden araç ilgilisine teslim edilmez.
Geri alınan sürücü belgesi nasıl geri alınır?
Sürücü belgesinin geri verilebilmesi için öngörülen kanuni sürenin dolmasının yanı sıra Kanun kapsamında tatbik edilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır; işlemler Kanun'un 6. maddesinde yetkilendirilen görevlilerce yerine getirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy