Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış olup 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Tarifenin İki Temel Kısmı ve Uygulama Ölçütü
Tarife, uyuşmazlığın niteliğine göre iki ayrı kısım üzerinden uygulanır. Konusu para olmayan veya para ile değerlendirilemeyen hukuki uyuşmazlıklarda arabuluculuk ücreti tarifenin birinci kısmına göre belirlenir. Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen hukuki uyuşmazlıklarda ise arabuluculuk asgari ücreti tarifenin ikinci kısmına göre tespit edilir.
Anlaşma Sağlanamaması Halinde Ücretin Belirlenmesi
Arabuluculuk sürecinin sonunda anlaşma sağlanamaması halinde, uyuşmazlığın konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen nitelikte olsa dahi arabulucu ücretini tarifenin birinci kısmına göre talep edebilir.
Seri Uyuşmazlıklarda Anlaşma Sağlanması
Seri uyuşmazlıklarda arabuluculuk süreci anlaşmayla sonuçlandığında, uyuşmazlık konusu para ile değerlendirilebilir nitelikte olsa dahi her bir uyuşmazlık için ticari ve diğer uyuşmazlıklar bakımından farklı asgari ücret uygulanır. Bu düzenleme, çok sayıda uyuşmazlığın tek süreçte ele alındığı hallerde arabulucu ücretinin nasıl hesaplanacağını ayrıca belirler.
Kira Tespiti ve Tahliye Uyuşmazlıklarında Ücret Esası
Arabuluculuk süreci anlaşmayla sonuçlandığında, kira tespiti ve tahliye talepli uyuşmazlıklar için ücret hesabına esas alınan değer uyuşmazlığın türüne göre farklılaşır. Tahliye talepli uyuşmazlıklarda bir yıllık kira bedelinin yarısı, kira tespiti uyuşmazlıklarında ise tespit olunan kira bedeli farkının bir yıllık tutarı esas değer olarak kabul edilir; ücret bu değer üzerinden tarifenin ikinci kısmına göre belirlenir.
Ortaklığın Giderilmesi ve Ticari Uyuşmazlıklarda Anlaşma Durumu
Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar ile ticari uyuşmazlıklarda, arabuluculuk süreci anlaşmayla sonuçlanırsa ücret tarifenin ikinci kısmına göre belirlenir; ancak bu ücret belirli bir asgari tutarın altına düşemez. Anlaşma sağlanan tüm uyuşmazlıklarda da tarifede ayrıca öngörülmüş bir taban ücret mevcuttur; arabuluculuk ücreti bu tabanın altında kalamaz.
Ortaklığın Giderilmesi Dosyalarında Yeni Tevzi Düzenlemesi
Arabuluculuk Dairesi Başkanlığı'nın 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeyle, Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan imar mevzuatına göre ortaklaştırılan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi istemli davalar; miras nedenli, paylı mülkiyette ve sözleşmeden doğan elbirliği mülkiyetindeki ortaklığın giderilmesi dava türleri, diğer dava şartı arabuluculuk kapsamından çıkarılmıştır. Söz konusu dava türleri, Taşınır ve Taşınmazların Paylaştırılması ve Ortaklığın Giderilmesi Dava Şartı Arabuluculuk dosya türü altına alınmış; bu dosyalar herhangi bir uzmanlık şartı aranmaksızın arabuluculuk büroları tarafından tevzi edilmektedir.
Para ile değerlendirilebilen uyuşmazlıkta anlaşma sağlanamazsa tarife nasıl uygulanır?
Arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlanması halinde, uyuşmazlık para ile değerlendirilebilir nitelikte olsa dahi arabulucu ücreti tarifenin ikinci kısmına göre değil, birinci kısmına göre talep edilebilir.
Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk ücreti neye göre hesaplanır?
Anlaşma sağlanması koşuluyla, tahliye talepli uyuşmazlıklarda bir yıllık kira bedelinin yarısı, kira tespiti uyuşmazlıklarında ise tespit edilen kira bedeli farkının bir yıllık tutarı esas değer kabul edilir ve ücret bu değer üzerinden tarifenin ikinci kısmına göre belirlenir.
Ortaklığın giderilmesi arabuluculuk dosyaları nasıl tevzi edilir?
1 Ocak 2024 itibarıyla ortaklığın giderilmesine ilişkin sayılan dava türleri, Taşınır ve Taşınmazların Paylaştırılması ve Ortaklığın Giderilmesi Dava Şartı Arabuluculuk dosya türü altında herhangi bir uzmanlık şartı aranmaksızın arabuluculuk büroları tarafından tevzi edilmektedir.
2024 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi ne zaman yürürlüğe girdi?
Tarife, 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Seri uyuşmazlıklarda arabuluculuk ücreti nasıl belirlenir?
Seri uyuşmazlıklarda anlaşma sağlanması halinde, uyuşmazlık konusu para ile değerlendirilebilir olsa bile her bir uyuşmazlık için ticari uyuşmazlıklar ile diğer uyuşmazlıklar bakımından tarife ile ayrıca öngörülen asgari ücretler uygulanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy