İnşaat ve birleşme veya devralma uyuşmazlıklarında savunma hazırlığı, iddianın sözleşme, teknik kayıt ve finansal belgelerle eşleştirilmesini gerektirir. Çapraz sorgu ya da uzmana soru yöneltme, bu hazırlığın yerine geçmez; tartışmalı iddianın dayandığı kayıt, yöntem ve varsayımları sınamak için kullanılır.
İnşaat dosyasında belge haritası
Sözleşme ve teknik ekler, iş programı, saha talimatları, hakedişler, teslim ve kabul tutanakları, değişiklik emirleri ve günlük kayıtlar birlikte incelenmelidir. Gecikme iddiasında hangi iş kaleminin hangi tarihte etkilendiği, gecikme nedeninin ne olduğu ve sözleşmedeki bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği gösterilmelidir.
Uzman raporuna karşı soru hazırlanırken kullanılan veriler, program varsayımları, eş zamanlı gecikmeler ve hesap yöntemi ayrı ayrı ele alınabilir. Geniş bir soru yerine, belirli bir tarihli talimatın belirli bir iş kalemine etkisini açıklığa kavuşturan sorular tercih edilebilir. Uzmanın gözlemlediği olgular ile teknik çıkarımı birbirinden ayrılmalı; veri eksikliğinin sonuca etkisi somutlaştırılmalıdır.
Birleşme ve devralma uyuşmazlıklarında inceleme
Pay devir sözleşmesi, garanti ve beyanlar, veri odası kayıtları, kapanış hesapları ve taraf yazışmaları temel belgeler arasında olabilir. “Risk biliniyordu” veya “bedel düzeltmesi yapılmalıdır” gibi iddialarda hangi bilgiye ne zaman ve hangi kapsamda erişildiği ile hesabın hangi sözleşme tanımına dayandığı incelenmelidir. İnşaat gecikme raporu için hazırlanan soru listesi, finansal değerleme uzmanına aynı biçimde uygulanamaz.
Mahkeme ve tahkim usulünü ayırmak
Türk mahkemesinde tanık ve bilirkişilere soru yöneltmenin usulü ile uluslararası tahkimde uygulanacak delil kuralları aynı varsayılamaz. Mahkeme dosyasında ilgili usul hükümleri ve hâkimin yönlendirmesi; tahkimde ise tahkim anlaşması, kurum kuralları ve hakem heyetinin usul kararları dikkate alınmalıdır. IBA’nın 2020 Delil İkamesi Kuralları ancak tarafların ve heyetin kabul ettiği çerçevede uygulanabilir.
Duruşma öncesinde ispatlanmak istenen olgu, bu olguyu destekleyen belge, soru sırası ve belge kullanımı yazılı olarak planlanmalıdır. İçerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyada süreler, görev ve yetki, deliller ve usul stratejisi dosya belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy