Yabancı Öğretmen Çalışma İzninde Ön İzin ve Yetkili Makamlar
Yabancı öğretmenlerin Türkiye'de görev alabilmesi Millî Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen izin sürecine bağlıdır. Bu prosedürde ön izin Millî Eğitim Bakanlığı, çalışma izni ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilir. Başvuru işlemleri e-izin sistemi üzerinden işveren veya yetkili vekili tarafından gerçekleştirilir.
Ön izin sürecinde istenen evrak kurum yetkilisi tarafından millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Valilik, teslim edilen başvurulardan gerekli şartları taşıyanları beş iş günü içinde Millî Eğitim Bakanlığına bildirir. Bakanlık dosyayı inceleyerek hazırladığı ön izin belgesini beş iş günü içinde valiliğe gönderir.
Yabancı Öğretmenlerde Aranan Kriterler ve Tercih Sebepleri
Mevzuat gereğince yabancı öğretmenlerin istihdam edilebilmesi için en az dört yıllık yükseköğrenim veya muadili bir öğrenim görmüş olma ve en az beş yıllık öğretmenlik tecrübesine sahip bulunma şartı aranır. Bunun yanında adayın görev yaptığı süre içinde kendi ülkesi mevzuatına göre verilen raporlarda başarı ortalamasının iyi veya pekiyi olması, kırk beş yaşından gün almamış bulunması, Türkiye'de verilecek görev yerini kabul etmesi ve idari ile adli ceza almamış olması gerekir. Sağlık bakımından her türlü iklimde çalışabileceğini belgelendirme şartı ise seçim aşamasından sonra istenir.
Zorunlu kriterlere ilave olarak adayın ihtisas alanında lisansüstü öğrenim görmüş olması, bu alanda yayımlanmış çalışmalarının bulunması, Türkçe bilmesi, bekâr olması ya da evli olması halinde eşinin de öğretmenlik yapması tercih sebebi olarak değerlendirilir.
Yabancı öğretmenin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından aldığı diploması için Yükseköğretim Kurulundan diploma denkliği alması zorunludur. Denklik başvurusu ilgili komisyonca incelenerek sonuçlandırılır; denklik belgesinin temin edilememesi halinde çalışma izni düzenlenemez.
Yurt İçi ve Yurt Dışı Başvuru Yolları ile Pasaport Süresi
Yabancı öğretmenin Türkiye'de bulunması ve geçerliliği devam eden en az altı ay süreli ikamet iznine sahip olması durumunda, doksan dokuz ile başlayan yabancı kimlik numarası üzerinden e-izin sisteminden yurt içi başvuru gerçekleştirilir. Yabancı öğretmenin ülke dışında bulunması halinde ise uyruğunda bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapması ve edindiği on altı haneli referans numarası üzerinden Türkiye'deki işverenin e-izin sisteminden müracaatı tamamlaması gerekir.
Çalışma izinleri yabancının pasaport bitiş tarihinden itibaren altmış gün önceki tarihi aşmayacak biçimde düzenlenir. Başvuru tarihi itibarıyla geçerlilik süresi altmış günden az kalan pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerle yapılan başvurular işleme alınmaz.
Yabancı öğretmen çalışma izni başvurusu kural olarak en geç otuz gün içinde neticelendirilir. Başvuruda eksik bilgi veya belge tespit edilmesi halinde değerlendirme ertelenir; resmi bir makamdan belgelenen mücbir bir sebep bulunmadıkça eksikliklerin tamamlanması için sağlanan bu süre otuz günü geçemez.
Çalışma İzninin Reddi Sebepleri ve İtiraz Usulü
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 9 uncu maddesi uyarınca; uluslararası işgücü politikasına uygun olmayan, sahte veya yanıltıcı bilgi ve belgelerle yapılan, yabancı istihdam gerekçesi yeterli görülmeyen, diğer kanunlarda yalnızca Türk vatandaşlarına hasredilen iş ve meslekler için sunulan, gerekli nitelik ve uzmanlığı taşımadığı anlaşılan ya da Bakanlıkça belirlenen değerlendirme kriterlerini karşılamayan müracaatlar reddedilir. Bununla birlikte İçişleri Bakanlığınca 6458 sayılı Kanun'un 7 nci, 15 inci ve 54 üncü maddeleri kapsamında olduğu bildirilen, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından sakınca görülen, Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü saklı kalmak kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin tanımadığı veya diplomatik ilişkisinin bulunmadığı ülke vatandaşları için yapılan ve yasal süresinde yapılmayan veya eksiklikleri tamamlanmayan başvurular hakkında ret kararı verilir.
6735 sayılı ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNU m. 9Kaynağı aç
Çalışma izni başvurusunun reddine ilişkin kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde sistem üzerinden online ortamda itiraz edilebilir; bu itiraz gerekçeli dilekçe ve dayanak belgelerin sisteme yüklenmesi suretiyle yapılır. Ret kararına karşı iptal davası ise kararın tebliğini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır.
Çalışma İzni Süre Uzatımı ve Doksan Günlük Geçici Çalışma
Çalışma izni uzatma başvuruları, iznin süresi dolmadan önce ve bitimine altmış gün kalmasından itibaren e-çalışma sistemi üzerinden Bakanlığa sunulmalıdır; süresi dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir. İzin uzatma süreci de ilk başvuruda olduğu gibi Millî Eğitim Bakanlığının ön iznine tabidir.
Yasal süresi içerisinde uzatma başvurusunda bulunan yabancı öğretmen, mevcut çalışma izni sona erdikten sonra doksan günü geçmemek ve yürüttüğü işin niteliği değişmemek şartıyla aynı eğitim kurumunda öğretmenlik görevine devam edebilir. Bu doksan günlük geçici dönemdeki faaliyetler yasal çalışma sayılır ve hem işveren eğitim kurumunun hem de yabancı öğretmenin mevzuattan doğan yükümlülükleri aynı şekilde sürer.
Yabancı öğretmen çalışma izni harcı ne zaman ödenir?
Çalışma izni harcı ve değerli kâğıt bedelinin bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde yatırılması gerekir; bu sürede ödeme yapılmadığı takdirde başvuru işlemden kaldırılır.
Yabancı öğretmenin YÖK denklik belgesi alması zorunlu mudur?
Yurt dışı yükseköğrenim mezunu yabancı öğretmenlerin YÖK'ten diploma denkliği alması zorunludur ve denklik belgesi temin edilemezse çalışma izni verilmez.
Yabancı öğretmen çalışma izni uzatma başvurusu ne zaman yapılır?
Uzatma başvurusu, mevcut çalışma izninin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve izin süresi dolmadan önce Millî Eğitim Bakanlığından ön izin alınarak e-sistem üzerinden yapılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy