Vize İhlali Nedir ve Hangi Hallerde Doğar?
Vize ihlali cezası, yabancı bir kişinin Türkiye'ye giriş yapmasının ardından kendisine tanınan vize süresini aşması veya verilen vizeyi tahsis ve veriliş koşullarına aykırı biçimde kullanması durumunda uygulanan yasal bir yaptırımdır. Yasal kalış süresinin ihlal edilmesi idari para cezasının yanı sıra belirli sürelerle ülkeye giriş yasağı tesis edilmesini ve sınır dışı işlemlerini gündeme getirebilir.
Cezanın Ödenmesi ve Kendiliğinden Çıkışta Giriş Yasağı Muafiyeti
Yasal kalış hakkını 3 aya kadar ihlal eden yabancılar, bu durum yetkili makamlarca resen tespit edilmeden önce kendiliğinden sınır kapısına gelerek 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilen idari para cezasını ödedikleri takdirde Türkiye'ye giriş yasağına tabi tutulmazlar. Ayrıca haklarında sınır dışı etme kararı tesis edilmiş olup da tanınan süre içinde ülkeden ayrılan ve para cezasını ödeyen yabancılara da giriş yasağı uygulanmaz.
Yasal kalış süresini 3 aydan fazla ihlal eden yabancıların, idari tespit yapılmadan önce kendiliğinden sınır kapılarına gelip 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamındaki idari para cezasını ödemeleri halinde ihlal süresiyle orantılı giriş yasağı uygulanır. Cezasini ödeyerek kendiliğinden ülkeden çıkan yabancılar hakkında; 3 ay ile 6 ay arası ihlalde 1 ay, 6 ay ile 1 yıl arası ihlalde 3 ay, 1 yıl ile 2 yıl arası ihlalde 1 yıl, 2 yıl ile 3 yıl arası ihlalde 2 yıl, 3 yılı aşan ihlallerde ise 5 yıl süreyle Türkiye'ye giriş yasağı verilir.
Para Cezasının Ödenmemesi Halinde Giriş Yasağı Süreleri
İdari para cezasını ödemeyen ya da yetkili makamlarca haklarında sınır dışı etme işlemi tesis edilen yabancılar için daha ağır süreli giriş yasakları öngörülmüştür. Bu hallerde; 3 aya kadar olan ihlallerde 3 ay, 3 ay ile 6 ay arası ihlallerde 6 ay, 6 ay ile 1 yıl arası ihlallerde 1 yıl, 1 yıl ile 2 yıl arası ihlallerde 2 yıl, 2 yılı aşan ihlallerde ise 5 yıl süreyle ülkeye giriş yasağı tesis edilir.
Terke Davet Usulü ve İstisnaları
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca haklarında sınır dışı etme kararı alınan yabancılara, Türkiye'yi terk edebilmeleri için 15 günden az olmamak üzere 30 güne kadar süre tanınarak terke davet usulü uygulanabilir. Kanunun 9. maddesinin 5. fıkrası kapsamında bu sürede ülkeyi terk eden yabancılara giriş yasağı uygulanmayabilir. Ancak kaçma ve kaybolma riski bulunan veya işlemlerinde sahte belge kullanan yabancılara terke davet için süre verilmez.
Şartlı Giriş Usulü ve İnsani İkamet İzni
Vize ihlali cezasını ödeyerek Türkiye'den ayrılan yabancı, ülkeye geri girişinde 10 gün içinde ikamet izni başvurusu yapacağını taahhüt ederse şartlı giriş hakkından yararlanabilir. Tanınan bu süre içinde ikamet izni başvurusunda bulunulmaması durumunda yabancı yeniden yasal kalış hakkını yitirir ve tespiti halinde sınır dışı işlemine tabi tutulur.
Vize ihlali nedeniyle hakkında sınır dışı etme kararı veya giriş yasağı tesis edilen yabancıların Türkiye'den çıkışlarının yaptırılamaması, ayrılmalarının makul veya mümkün görülmemesi, sağlık sorunları, yabancının Türkiye'de çocuğunun bulunması, ailevi zorunluluklar veya geri gönderileceği ülkede insan haklarına aykırı muamele görme riski taşıması hallerinde insani ikamet izni talebinde bulunulabilir.
Sınır Dışı Kararı ve Tahdit Koduna Karşı İptal Davası
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde iptal davası açılması gerekir. Dava, işlemi tesis eden valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır ve dava sonuçlanana kadar yabancı sınır dışı edilmez.
Vize ihlali gerekçesiyle yabancı hakkında tahdit kodu tesis edilmesi durumunda, kısıtlamanın kaldırılması amacıyla öncelikle idari başvuru yapılması zorunludur. İdari başvurudan netice alınamaması durumunda idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.
Vize ihlali 3 aydan az süren bir yabancı giriş yasağı almadan çıkabilir mi?
Yasal kalış süresini 3 aya kadar ihlal eden yabancı, yetkililerce tespit yapılmadan önce kendiliğinden sınır kapısına gidip Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan para cezasını öderse giriş yasağı almaz.
Şartlı giriş yapan yabancının ikamet izni başvuru süresi ne kadardır?
Vize ihlali cezasını ödeyerek şartlı giriş yapan yabancının Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren 10 gün içinde ikamet izni başvurusunda bulunması gerekir.
Sınır dışı etme kararına karşı hangi sürede dava açılmalıdır?
Sınır dışı kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Vize ihlaline bağlı tahdit kodunun kaldırılması nasıl talep edilir?
Tahdit kodunun kaldırılması için öncelikle ilgili idareye başvuru yapılmalı, başvurudan sonuç alınamaması hâlinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy