V-69, ikamet izni iptal edilerek sınır dışı edilen yabancının Türkiye’ye yeniden girişinde uygulanan tahdit kodudur. İkamet izninin iptali, mevcut çalışma izni ve vize gibi giriş imkânlarını da sona erdirir.
Kodun yeniden girişe etkisi
V-69, ikamet izninin iptalini gerektiren bir davranış nedeniyle sınır dışı edilen yabancının ülkeye yeniden girmesini engellemek amacıyla konulan kod olarak açıklanır.
İkamet iptaline örnek gösterilen durumlar
İkamet izninin iptaline ve buna bağlı V-69 uygulanmasına yol açabilecek hâller örnek olarak sayılır; bunlar kapalı veya her olayda zorunlu bir neden listesi değildir. İkamet izni başvurusunda sahte bilgi ya da belge kullanılması ve bunun idarece tespit edilmesi bu örneklerdendir. İkamet izni bulunduğu hâlde çalışma izni alınmadan çalışıldığının tespiti de örnekler arasında yer alır.
Öğrenci ikamet izninin veriliş amacı dışında kullanıldığının tespiti hâlinde izin iptal edilir ve V-69 tahdit kodu tesis edilir. Bu sonuç, örnek olarak açıklanan öğrenci ikamet iznine ilişkindir.
İdareye başvuru
V-69 tahdit kodu iptal davası açılarak kaldırılır. Dava açılmadan önce işlemi yapan idareye başvurulabilir. İdari makama başvuru zorunlu bir yol değildir.
Sınır dışı etme kararının alınması ve bildirimi
Valilik, sınır dışı etme kararını Genel Müdürlüğün talimatıyla veya ayrıca talimat beklemeden kendisi alabilir. Gerekçeli karar; hakkında işlem yapılan yabancıya, onun yasal temsilcisine veya avukatına bildirilir. Avukatı olmayan yabancı ya da yasal temsilcisi, sonucun yanı sıra itiraz yolunu ve sürelerini de öğrenir.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 53Kaynağı aç
6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin üçüncü fıkrasının 21/11/2024 tarihinde değişen metnine göre yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sınır dışı etme kararına tebliğden başlayarak yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Başvuruyu yapan kişi, bunu kararı veren makama da bildirir.
Savunma verilince veya bunun için tanınan süre geçince dosya tamamlanmış sayılır. Davacının bildirdiği adrese tebligat yapılamazsa, 2577 sayılı Kanun’un 26. maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre bu başvurularda iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılıp yapılmayacağı mahkemenin takdirindedir. Başvuru, dosyanın tamamlanmasından; ara karar ya da duruşma gerekiyorsa bunların bitmesinden itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu başvuruda verdiği karar kesindir.
Yabancı buna rıza göstermedikçe, dava açma süresi sürerken veya yargı yoluna gidilmişse yargılama bitene kadar sınır dışı işlemi yapılmaz.
Tahdit kodu ile sınır dışı kararının ayrılması
Yabancı hakkında hem tahdit kodu düzenlenmiş hem de sınır dışı kararı verilmişse bu iki dava ayrı ayrı açılır. Sınır dışı kararının iptali dilekçesinde tahdit kodunun kaldırılması da talep edilir. Süresi içinde açılan sınır dışı iptali davasının kabulü hâlinde tahdit kodunun da kalkabileceği belirtilir; bu ihtimal her kabul kararının kodu kaldıracağı anlamına gelmez.
V-69 kodunun ya da ikamet izninin iptali için dava açılması, ilgili idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Uygulamanın durması, iptal davasında yürütmenin durdurulması istenmesine bağlıdır.
Genel dava süresi ile özel süre
2577 sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci fıkrasına göre özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Sınır dışı etme kararı için ise 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinde tebliğden itibaren yedi günlük özel başvuru süresi öngörülmüştür.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
İdari gözetim
6458 sayılı Kanun’un 57. maddesinin birinci fıkrası, 54. madde kapsamına giren yabancıyı kolluk yakalarsa durumun karar alınması için gecikmeksizin valiliğe bildirilmesini öngörür. Sınır dışı etme kararı gerekip gerekmediğini valilik değerlendirir ve gerekli gördüğünde kararı alır. Değerlendirme ile kararın süresi kırk sekiz saati aşamaz.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 57Kaynağı aç
6458 sayılı Kanun’un 57. maddesinin ikinci fıkrasının 6/12/2019 tarihinde değişen metnine göre, sınır dışı etme kararı bulunan kişilerden kaçma veya kaybolma riski taşıyan, Türkiye’ye giriş ya da çıkış kurallarını ihlal eden, sahte veya asılsız belge kullanan, tanınan sürede kabul edilebilir mazereti olmaksızın ülkeden çıkmayan ya da kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturanlar hakkında valilik idari gözetim kararı alır veya 57/A uyarınca alternatif yükümlülük getirir. Gözetim kararı verilen yabancı, kırk sekiz saat içinde geri gönderme merkezine götürülür.
Geri gönderme merkezindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Sınır dışı işlemleri, yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamazsa bu süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.
İdari gözetimin devamında zaruret bulunup bulunmadığı valilikçe her ay düzenli olarak değerlendirilir. Gerek görülürse otuz gün beklenmez. Zaruret görülmeyenler hakkında gözetim derhal sonlandırılır ve 57/A maddesi uyarınca alternatif yükümlülük getirilir. Gözetim kararı, sürenin uzatılması ve aylık değerlendirme sonuçları gerekçesiyle yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Avukatla temsil yoksa sonuç, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirme yapılır.
İdari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi veya avukatı gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru gözetimi durdurmaz. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir. Gözetimi gerektiren şartların ortadan kalktığı veya değiştiği ileri sürülerek yeniden başvurulabilir.
İdari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayanlara, talep hâlinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır. İdari gözetimdeki yabancıların uyruklarının tespiti amacıyla elektronik ve iletişim cihazları incelenebilir; elde edilen veriler bu amaç dışında kullanılamaz.
Sınır dışı sonrası meşruhatlı vize
Türkiye’den sınır dışı edilen yabancı, yeniden giriş için meşruhatlı vize yolunu kullanabilir; bu vize Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliklerinden istenir. Başvurunun kabul edilip edilmeyeceği idarenin takdirindedir. Genel güvenlik, kamu sağlığı veya kamu güvenliği nedeniyle sınır dışı edilen kişiye bu vizenin genellikle verilmediği belirtilir; bu gözlem her başvurunun sonucunu önceden belirlemez.
Sık sorulan sorular
V-69 tahdit kodu hangi durumda uygulanır?
İkamet izni iptal edilip sınır dışı edilen yabancı yeniden Türkiye’ye giriş yaptığında uygulanan kod V-69’dur. İznin iptali, kişide bulunan çalışma izni ve vize gibi giriş imkânlarını da ortadan kaldırır.
V-69 için idareye başvuru zorunlu mudur?
Hayır. İptal davasından önce işlemi yapan idareye başvurulabilir; ancak bu başvuru zorunlu değildir. Kodun kaldırılması için iptal davası açılır.
Sınır dışı kararına ne kadar sürede başvurulur?
Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, bu süre içinde veya yargı yoluna başvurulmuşsa yargılama bitinceye kadar sınır dışı edilmez.
Sınır dışı başvurusunda mahkeme kararı kesin midir?
Evet. 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre mahkemenin sınır dışı etme kararına ilişkin verdiği karar kesindir.
İdari gözetim kararına nereye başvurulur?
İdari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru gözetimi durdurmaz; hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve karar kesindir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy