6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından hazırlanan rehber, üretken yapay zekâ teknolojilerinin kişisel verilerin korunması mevzuatı yönünden değerlendirilmesini amaçlayan on beş soruluk bir çerçeve sunmaktadır.
Kişisel Veri İşleme Süreçleri ve Temel İlkeler
Üretken yapay zekâ sistemlerinde kişisel veri işleme faaliyetleri; sistemin eğitimi, kullanımı ve çıktı üretmesi aşamalarında doğrudan ya da dolaylı biçimde gerçekleşebilmektedir.
Söz konusu sistemlerde kişisel verilerin işlenmesi esnasında hukuka uygunluk, şeffaflık ile doğru ve güncel olma gibi temel veri koruma ilkelerine tam bir uyum sağlanması zorunludur.
Veri Sorumlusu ve Veri İşleyen Sıfatlarının Belirlenmesi
Üretken yapay zekâ süreçlerinde yer alan tarafların veri sorumlusu veya veri işleyen sıfatlarının tayin edilmesinde, veri işleme faaliyetinin bağlamı, kapsamı ve tarafların üstlendiği fiili roller esas alınarak somut bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Riskler ve Alınması Gereken Önlemler
Üretken yapay zekâ kullanımında karşılaşılabilecek halüsinasyon, ön yargı, veri güvenliği ihlalleri ve fikri mülkiyet haklarına dair risklerin azaltılması amacıyla teknik ve idari tedbirlerin alınması önerilmektedir.
Yapay zekâ modellerinin ürettiği çıktıların her zaman doğru ve güvenilir olmayabileceği göz önünde bulundurularak, model tarafından sağlanan çıktıların insan denetimi vasıtasıyla doğrulanması önem taşımaktadır.
Bireysel Kullanıcılar ve Çocuklar Açısından Koruma
Üretken yapay zekâ uygulamalarının günlük yaşamda bireyler ve özellikle çocuk kullanıcılar tarafından deneyimlenmesi sürecinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin özel hususlara hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir.
Üretken yapay zekâ sistemlerinde kişisel veri işleme hangi evrelerde gerçekleşir?
Kişisel veri işleme faaliyetleri; üretken yapay zekâ sisteminin eğitim, kullanım ve çıktı üretme aşamalarında doğrudan veya dolaylı olarak gerçekleşebilmektedir.
Üretken yapay zekâ modellerinin ürettiği sonuçlar doğrudan kullanılabilir mi?
Model çıktılarının her zaman doğru ve güvenilir olmayabileceği dikkate alınarak, üretilen sonuçların insan denetimiyle doğrulanması gerekmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy