Kısa Süreli Kaçmak Disiplinsizliğinin Tanımı ve Maddi Unsurları
Kısa süreli kaçmak disiplinsizliği, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca askeri personelin kıtasından veya görev yerinden yedi günü aşmayacak ve bu süre içinde kendiliğinden gelecek şekilde kaçması veya mesaiye gitmemesi şeklinde tanımlanmıştır. Bu fiilin disiplinsizlik olarak vücut bulabilmesi için personelin görev yerinden ayrılma veya mesaiye gelmeme süresinin en fazla yedi gün olması ve ilgilinin bu süre zarfında herhangi bir zorlama olmaksızın kendiliğinden birliğine dönmüş bulunması şarttır.
6413 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU m. 19Kaynağı aç
Uygulanacak Ceza ve Kanunilik İlkesi
Kanunsuz suç ve ceza olmaz prensibi uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan subay, astsubay, uzman erbaş, uzman çavuş, er ve erbaşlara 6413 sayılı Kanunda öngörülen disiplin yaptırımları haricinde herhangi bir ceza verilemez. 6413 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince kısa süreli kaçmak fiili hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında düzenlenmiştir. Bu kapsamda söz konusu disiplinsizliği işleyen subay, astsubay ve uzman çavuşlar hakkında hizmet yerini terk etmeme cezası tesis edilmektedir.
Disiplin Soruşturmasının Yürütülmesi ve Soruşturmacıların Yetkileri
6413 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil edebilecek bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirlerse disiplin soruşturmasını bizzat yürütebilecekleri gibi yazılı olarak görevlendirecekleri soruşturmacılar eliyle de yaptırabilirler. Soruşturma için tek bir soruşturmacı görevlendirilebileceği gibi en az üç kişiden oluşan bir heyet de oluşturulabilir. Ayrıca Milli Savunma Bakanınca lüzum veya gerek görülmesi durumunda disiplin soruşturması Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca yürütülebilir.
6413 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU m. 7Kaynağı aç
Soruşturma heyeti oluşturulması halinde heyet başkanı hariç tutulmak kaydıyla, gerek görülmesi durumunda hakkında soruşturma yapılacak personelden rütbe veya kıdemce daha aşağıda olan heyet üyeleri görevlendirilebilir. Disiplin soruşturmacıları ve heyeti, kendilerini görevlendiren disiplin amiri adına bilgi ve belge toplama, savunma alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif yapma, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisine sahiptir.
Takdir Hakkının Sınırları ve Mazeret Hallerinin Eyleme Etkisi
6413 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca disiplin cezası vermeye yetkilendirilmiş kişi ve kurullar, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar. Takdir hakkının mutlaka gerekçeli olarak kullanılması zorunlu olup; disiplinsizliğin işleniş biçimi, işlendiği zaman ve yer, askeri hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, personelin kusurunun ağırlığı, önceki disiplin durumu ve samimi ikrarı ile gösterdiği pişmanlık gibi hususlar göz önüne alınır.
6413 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU m. 6Kaynağı aç
Geçici görevlendirmesi tamamlanan askeri personelin usul ve fenne uygun istirahat raporuna istinaden idarece kendisine hastalık izni kullandırıldığı hallerde, personelin yasal bir mazeretinin bulunduğu kabul edilir. Mazereti olan personelin yirmi dört saat içinde birliğine katılış yapmadığı gerekçesiyle kısa süreli kaçmak fiilini işlediği kabul edilemez ve bu yönde tesis edilen disiplin cezaları hukuka aykırılık teşkil eder.
Hukuka aykırı şekilde uygulanan disiplin cezası neticesinde personelin maaşından yapılan herhangi bir kesinti bulunması halinde, yapılan bu kesinti tutarının kesintinin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte idare tarafından personele iadesi zorunludur.
İtiraz ve İdari Yargıda İptal Davası Süreci
Kısa süreli kaçmak disiplinsizliği sebebiyle verilen hizmet yerini terk etmeme cezasına karşı idari yoldan bir üst mercie itiraz edilmesi mümkündür. İtirazın reddedilmesi üzerine cezanın kesinleşmesi halinde, ret kararının ilgili personele tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde disiplin cezasının iptali talebiyle dava açılabilir.
Kısa süreli kaçmak disiplinsizliğinin unsurları nelerdir?
Kısa süreli kaçmak fiili, personelin görev yerinden veya kıtasından yedi günü aşmayacak ve bu süre bitmeden kendiliğinden dönecek biçimde kaçması ya da mesaiye gelmemesi unsurlarından oluşur.
Kısa süreli kaçmak fiilini işleyen personele hangi disiplin cezası verilir?
6413 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince bu fiili işleyen subay, astsubay ve uzman çavuşlar hakkında hizmet yerini terk etmeme cezası uygulanır.
Hastalık izni kullanan personele kısa süreli kaçmaktan ceza verilebilir mi?
Fenne ve usule uygun istirahat raporuna dayalı hastalık izni kullanan personelin yasal mazereti mevcut olduğundan birliğe katılış yapmadığı gerekçesiyle kısa süreli kaçmak cezası verilemez.
Disiplin cezasının kesinleşmesinden sonra iptal davası açma süresi kaç gündür?
İtirazın reddedilerek cezanın kesinleştiği tarihten, yani ret kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy