Trafikte saldırı maksadıyla başka bir aracın ısrarla takip edilmesi veya sırf kavga etmek amacıyla aracın durdurulup aşağı inilmesi hallerinde yüz seksen bin Türk Lirası idari para cezası kesilmesi, sürücü belgelerinin altmış gün süreyle geri alınması ve araçların otuz gün süreyle trafikten menedilmesi öngörülmektedir. Bu tür eylemler yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalmayıp somut olayın niteliğine göre adli soruşturmalara da konu olabilmektedir.
Saldırı Kastıyla Takip ve Araçtan İnmenin Yaptırımları
Karayolunda seyir halindeyken bir başka aracı saldırı maksadıyla ısrarla takip eden sürücülere yüz seksen bin Türk Lirası idari para cezası uygulanması öngörülmektedir. Benzer biçimde, aracını durdurup sırf karşı tarafa saldırmak veya kavga etmek amacıyla araçtan inen sürücüler hakkında da yüz seksen bin Türk Lirası tutarında idari para cezası tatbik edilmektedir.
Saldırı maksadıyla takipte bulunulması veya araçtan inilerek kavgaya yönelinmesi durumunda para cezasının yanı sıra tamamlayıcı idari işlemler gündeme gelmektedir. Bu kapsamda sürücü belgelerinin altmış gün süreyle geri alınması ve olayda kullanılan araçların otuz gün süreyle trafikten menedilmesi uygulanmaktadır. Taşıtın kiralık olması ya da bir başkasına ait bulunması da men yaptırımının infazına yasal bir engel sayılmamaktadır.
Sürücü Belgesinin İadesi ve Beş Yıllık Tekerrür Hükmü
Saldırı kastıyla takip veya araçtan inme gerekçesiyle sürücü belgesi geri alınan kişilerin, altmış günlük sürenin tamamlanmasının ardından belgelerini teslim alabilmeleri için zorunlu psikoteknik değerlendirmeden geçirilmeleri aranmaktadır.
Trafik akışına ilişkin kuralların ihlali sebebiyle sürücü belgesi geri alınan kişilerden, son ihlal tarihinden geriye doğru beş yıllık süre içinde ehliyeti ikinci defa geri alınanların belgeleri tamamen iptal edilmektedir.
Sürücü belgesi iptal edilen kişilerin yeniden sürücü kursunda eğitime başlayabilmeleri için ilgili yaptırımdaki geri alma süresi kadar vaktin fiilen geçmiş olması, tahakkuk eden idari para cezalarının tümünün tahsil edilmiş bulunması ve psikoteknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hal bulunmadığını gösteren resmi belgenin ibrazı gerekmektedir.
Ters Yön, Makas ve Trafiği Engelleme Yasakları
Otoyollarda veya yerleşim yerleri dışındaki bölünmüş karayollarında ters istikamette araç sürenler ile trafikte makas atan sürücülere doksan bin Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu tehlikeli ihlalleri gerçekleştirenlerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınırken, kullanılan araçlar da otuz gün süreyle trafikten menedilerek muhafaza altına alınır.
Gerek konvoy halinde gerekse münferit sürüşlerde karayolu trafiğinin keyfi duraklamalarla kasten engellenmesi yasaktır. Kanunda öngörülen şekil ve şartlara uygun olarak düzenlenen yasal toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasındaki duraklamalar bu yasağın istisnasını teşkil etmekte olup idari yaptırım veya kabahat oluşturmaz.
Adli Suç Soruşturması ve Delil Toplama Esasları
Trafikte ısrarla takip etme ve saldırı fiilleri yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı değildir. Gerçekleşen eylemin ağırlığına ve oluş biçimine göre sorumlular hakkında Türk Ceza Kanunu kapsamında tehdit, kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarından ayrıca adli soruşturma başlatılabilir.
Trafikte saldırgan bir takiple karşılaşan mağdur sürücülerin, takibi yapan aracın plakasını açıkça gösterecek biçimde kamera kaydı alarak delil tespiti yapması hukuki süreç açısından önem taşır. Elde edilen deliller doğrultusunda olay anında derhal yüz on iki acil çağrı merkezi aranarak ihbarda bulunulabilir ve ardından emniyet birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet başvurusunda bulunulabilir.
İdari Yaptırım Kararlarına Karşı İtiraz Usulü
Trafik idari yaptırım tutanaklarına ve araç men kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde yazılı başvuru yapılması öngörülmektedir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre içinde başvuru yapılmadığı takdirde idari yaptırım kararı kesinleşir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi
tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(2)
Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu
sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı
başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak,
mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
(3) Başvuru, bizzat kanunî
temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile
yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
(4) Başvuru dilekçesinde,
idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller
açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını
engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara
karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde
incelenir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen
beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı
itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili
olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;
idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle
birlikte idarî yargı merciinde görülür.
Başvurunun incelenmesi
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 2, 3 ve 4. fıkraları gereğince başvuru; bizzat ilgili kişi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından mahkemeye verilecek iki nüsha dilekçeyle yapılır. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve ileri sürülen deliller açıkça gösterilir. Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla on beş günlük sürenin geçirilmesi halinde bu engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini kendiliğinden engellemez ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 6, 7 ve 8. fıkraları uyarınca, soruşturma konusu fiilin kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idari yaptırım kararı verilmesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edilirse idari yaptırıma karşı başvuru da bu itiraz merciinde incelenir. Kovuşturma konusu fiilin suç oluşturmaması sebebiyle beraat kararı verilmesi ve bu karara karşı kanun yoluna gidilmesi halinde kabahat itirazı da aynı merciye intikal eder. İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişiyle ilgili idari yargının görev alanına giren kararların da alınmış bulunması durumunda ise yaptırıma ilişkin hukuka aykırılık iddiaları iptal talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür.
Trafikte başka bir aracı ısrarla takip etmenin cezası nedir?
Saldırı maksadıyla başka bir aracı trafikte ısrarla takip eden sürücülere idari para cezası uygulanması, sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınması ve aracın otuz gün süreyle trafikten menedilmesi öngörülmektedir.
Kavga amacıyla araçtan inen sürücüye hangi cezalar verilir?
Yalnızca karşı tarafa saldırmak veya kavga etmek amacıyla aracını durdurup inen sürücüler hakkında idari para cezası tatbik edilmekte, ehliyet altmış gün süreyle geri alınmakta ve araç otuz gün süreyle trafikten menedilmektedir.
Trafikten menedilen araç kiralık veya başkasına aitse yaptırım uygulanır mı?
Aracın kiralık olması veya mülkiyetinin bir başkasına ait bulunması, uygulanan otuz günlük trafikten men işleminin yerine getirilmesine engel sayılmamaktadır.
Trafik idari yaptırım kararına itiraz süresi ne kadardır?
İdari yaptırım tutanağının tebliğinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine iki nüsha dilekçeyle başvurulmalıdır; mücbir sebebin varlığı halinde ise sebebin kalkmasından itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy