Trafik güvenliğini ve kamu düzenini sağlamak amacıyla karayollarında gerçekleştirilen kural ihlallerine karşı çeşitli idari para cezaları tatbik edilmektedir. Kırmızı ışık kuralına uymayan sürücüler hakkında 2.168 TL tutarında idari para cezası tesis edilmektedir. Sürüş esnasında emniyet kemeri takmama eylemi 993 TL idari para cezasıyla karşılanırken; araç seyir halindeyken cep telefonu kullanmak veya periyodik araç muayenesi yaptırılmadan trafiğe çıkmak 2.168 TL idari yaptırıma tabidir.
Sürüş Güvenliğini Tehlikeye Düşüren İhlaller ve Ceza Tutarları
Alkollü araç kullanımı gibi trafik güvenliğini ağır biçimde zedeleyen ihlallerde yaptırım tutarları tekerrür durumuna göre aşamalı olarak artmaktadır. Alkollü araç kullanımının ilk tespitinde 9.268 TL, ikinci yakalanmada 11.622 TL ve üçüncü yakalanmada 18.678 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Geçerli bir sürücü belgesi bulunmaksızın trafiğe çıkanlara uygulanan ehliyetsiz araç kullanma cezası ise 18.678 TL olarak belirlenmiştir.
Yasal hız sınırının aşılması halinde uygulanacak yaptırımlar limitin aşılma oranına göre derecelendirilmektedir. Hız sınırının yüzde 10 ile yüzde 30 arasında aşılması 2.168 TL, yüzde 30 ile yüzde 50 arasında aşılması 4.512 TL ve belirlenen sınırın yüzde 50'den daha fazla aşılması 9.268 TL para cezası sonucunu doğurmaktadır. Bunun yanında emniyet şeridinin ihlal edilmesi 9.268 TL, drift atma fiili 46.393 TL ve engelli araçlarına tahsis edilmiş park yerlerinin işgali 1.983 TL tutarında idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır.
İdari Yaptırım Kararlarına Karşı Başvuru Süresi ve Mücbir Sebep
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı, kararın ilgilisine tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu on beş günlük süre hak düşürücü nitelikte olup süresi içerisinde başvuru yapılmaması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir ve itiraz hakkı kaybedilir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
Mücbir sebebin varlığı sebebiyle yasal on beş günlük başvuru süresinin geçirilmesi halinde, 5326 sayılı Kanun m. 27/2 gereğince engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulması mümkündür. Mücbir sebep nedeniyle yapılan bu başvuru kararın kendiliğinden kesinleşmesini engellemez; ancak mahkeme cezanın yerine getirilmesini durdurma yetkisine sahiptir.
Yetkili Mahkeme ve Başvuru Dilekçesinin Şekil Şartları
Trafik idari yaptırımlarına karşı itiraz başvurusu, cezanın uygulandığı yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine yöneltilmektedir. 5326 sayılı Kanun m. 27/3 uyarınca başvuru; ilgilinin bizzat kendisi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından sulh ceza mahkemesine sunulacak iki nüsha dilekçeyle gerçekleştirilir. Hakimliğin yapacağı inceleme sonucunda öne sürülen itiraz gerekçeleri ve ibraz edilen deliller yeterli görüldüğü takdirde cezanın iptaline hükmedilebilir.
Sulh ceza mahkemesine sunulacak başvuru dilekçesinde 5326 sayılı Kanun m. 27/4 uyarınca idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler, karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde yer almalıdır. Ayrıca cezanın hangi yönlerden hatalı olduğu, hangi tarihteki ve hangi olayla bağlantılı bulunduğu ile dayandığı hukuki sebepler somutlaştırılmalıdır. Başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen bir mücbir sebep bulunuyorsa bunun dayanaklarıyla gösterilmesi, dilekçeye idari yaptırım karar tutanağı veya tebligat ile kimlik fotokopisinin eklenmesi gerekir.
Yargı Yolu ve Göreve İlişkin Özel Durumlar
5326 sayılı Kanun m. 27, idari yaptırımların adli veya idari süreçlerle bağlantılı ortaya çıkması haline özgü usul kuralları düzenlemiştir. İdari yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir. Soruşturma konusu eylemin suç teşkil etmeyip kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idari yaptırım uygulanmış ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edilmişse, idari yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciince karara bağlanır. Benzer şekilde, beraat kararına karşı kanun yoluna gidilmiş olması durumunda kabahat yaptırımına itiraz aynı kanun yolu merciinde incelenir. İdari yaptırım kararının verildiği işlem bünyesinde aynı kişiyle ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlar da mevcutsa, idari yaptırıma ilişkin hukuka aykırılık iddiaları işlemin iptali davasıyla birlikte idari yargı yerinde görülür.
Trafik cezasına itiraz süresi ne kadardır?
Trafik idari para cezası kararına karşı, kararın tebliğ veya tefhim edildiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulması gerekir. Mücbir sebep nedeniyle sürenin geçirilmesi halinde engelin kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde başvuru yapılabilir.
Trafik cezasına itiraz nereye ve nasıl yapılır?
Trafik cezalarına itiraz, cezanın uygulandığı ildeki Sulh Ceza Hakimliğine yapılır. Başvuru ilgilinin bizzat kendisi, kanuni temsilcisi veya bir avukat aracılığıyla iki nüsha dilekçe verilerek gerçekleştirilir.
Trafik cezası itiraz dilekçesinde hangi unsurlar bulunmalıdır?
Dilekçede idari yaptırıma ilişkin bilgiler, cezanın neden hatalı olduğu, olayın tarihi ve bağlantılı unsurları ile dayanak hukuki sebepler ve deliller gösterilmelidir. Dilekçeye ceza tutanağı veya tebligat ile kimlik fotokopisi eklenmelidir.
İdari yargının yetkisine giren kararlarla birlikte verilen trafik cezalarına nerede dava açılır?
İdari yaptırım kararının verildiği işlem bünyesinde aynı şahısla ilgili idari yargının görev alanına giren kararlar da yer alıyorsa, idari para cezasına dair iptal istemleri idari yargı merciinde incelenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy