7578 sayılı Kanunla 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre işçilerin ve 657 sayılı Kanun kapsamındaki memurların analık izni, doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır; çoğul gebelikte toplam 26 hafta olur. Hekim onayı ve çalışanın isteğiyle doğuma 2 hafta kalıncaya kadar çalışılabilir; fiilen çalışılan doğum öncesi süreler doğum sonrasına eklenir. Evlat edinmede öngörülen 8 haftalık izin bu değişiklikle 16 haftaya çıkmamıştır. Eski izin dönemleri ile 7578 sayılı Kanunun geçici 1. maddesindeki ilave izin koşulları ayrıca değerlendirilir.
7578 sayılı Kanun, Madde 2Kaynağı aç
İş Kanunu Kapsamında Çalışan Kadın İşçilerin Süt İzni
4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesinin yedinci fıkrasına göre, özel sektörde görev yapan kadın çalışanlara bir yaşını doldurmamış çocuklarını emzirmeleri amacıyla her gün bir buçuk saatlik izin hakkı tanınmıştır. Gün içerisindeki bu iznin hangi vakitlerde tatbik edileceği ve kaç ayrı bölüme ayrılarak değerlendirileceği tamamen çalışanın kendi kararına bırakılmıştır. Ayrıca yasada açıkça belirtildiği üzere, süt izninde geçirilen vakitler günlük fiili mesai süresine dahil edilir.
Aynı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda, asıl işin yürütüldüğü yere bağlı bulunan eklentiler ile çocuk emzirme yerleri de hukuken işyerinin bir parçası kabul edilir. Bu düzenleme gereğince işyerine bağlı emzirme odaları ve benzeri alanlar da işyerinden sayılmaktadır.
Devlet Memurları ve Sözleşmeli Personelde Süt İzni Esasları
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104 üncü maddesinin (D) bendi uyarınca, doğum sonrası analık izninin tamamlanmasının ardından kadın memura emzirme amacıyla ilk altı aylık evrede günde üç saat, takip eden ikinci altı aylık devrede ise günde bir buçuk saat izin verilmektedir. Günlük iznin hangi zaman aralıklarında ve kaç seferde kullanılacağı hususunda kadın memurun kendi iradesi ve seçimi belirleyicidir.
Kamu idarelerinde istihdam edilen sözleşmeli kamu görevlileri de kadrolu memurlar gibi analık izninin bitişinden itibaren birinci altı ayda 3 saat, ikinci altı ayda ise 1,5 saat olmak üzere toplamda bir sene süresince süt izni hakkından faydalanmaktadır.
Devlet memurlarının analık izni süresi 657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (A) bendinde kural olarak doğumdan önce sekiz hafta ve doğumdan sonra on altı hafta biçiminde düzenlenmiştir. Tabip raporuyla çalışmasında sakınca bulunmadığını belgeleyen memurlar dilerlerse doğuma iki hafta kalıncaya kadar görev yapabilmekte, bu sayede doğum öncesinde fiilen görev yapılan süreler doğum sonrasındaki analık iznine aktarılmaktadır. Erken gerçekleşen doğumlarda doğum öncesinde kullanılamayan süreler ile henüz doğum öncesi analık izninin başlamadığı tarihlerde gerçekleşen doğumlarda aradaki süreler doğum sonrasına ilave edilir; süt izni kullanımı ise bu analık izninin tükenmesiyle devreye girer.
İşçiler ile Kamu Personeli Arasındaki Süre Farkları
Devlet memurları ile 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçilerin süt izinlerinin geçerlilik müddetleri birbirinden farklı kurgulanmıştır. Memurlarda süt izni uygulaması doğum sonrası analık izninin bitişiyle devreye girip aralıksız bir yıl boyunca sürdürülür. Özel sektör çalışanlarında ise izin başlangıcı yine analık izninin bitimi olmakla birlikte, bu hak analık izninden itibaren bir yıl değil, çocuk tam bir yaşına basana kadar geçerli olmaktadır.
Süt İzninde Geçirilen Sürenin Hukuki Niteliği ve Kaza Hali
Kadın çalışanın emzirme iznini kullandığı zaman diliminde iş sözleşmesi veya memuriyet ilişkisi kesintiye uğramaksızın sürmektedir. Hukuki bakımdan bu süreç bir çalışmama durumu sayılmaz, yalnızca yasal izne dayalı olarak çalışmaya geçici ara verilmesi niteliğindedir. Bu doğrultuda çalışanın mevzuattan doğan yasal hakları korunmaya devam eder. İlgili saatlerde kadının başına gelebilecek bir kaza olayı da hukuki niteleme yönünden iş kazası çerçevesinde ele alınır.
Süt İzninin Engellenmesi ve Fesih Sonuçları
Emzirme hakkını kullanan bir işçinin çalışma saatlerindeki izin kullanımına dayalı performans gerilemesi öne sürülerek işten çıkartılması haksız fesih niteliğindedir. İş sözleşmesinin sonlandırılmasında asıl etkenin süt izni kullanımı olduğu ispatlandığında, diğer yasal gerekler mevcutsa kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve öteki işçilik alacakları hüküm altına alınabilir.
İşveren tarafından yasal emzirme süresinin kullandırılmaması işçi açısından iş akdini haklı fesih hakkı doğurur ve yasal koşullar mevcut olduğunda kıdem tazminatına hak kazandırır. Memurun süt izninden yararlandırılmaması durumunda ise kurum nezdindeki idari şikayet kanalları yürütülebilir, koşulları varsa görevi kötüye kullanma iddiasıyla adli makamlara başvurulabilir ve idarenin işlem ve eylemlerine karşı tam yargı davası açılabilir.
Süt izninin saatlerini ve kullanım şeklini kim belirler?
4857 sayılı İş Kanununa tabi işçilerde iznin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi serbestçe belirler. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarda da iznin saatleri ile günde kaç kez uygulanacağı konusunda kadın memurun tercihi esastır.
Süt izni kullanan anne kaza geçirirse iş kazası sayılır mı?
Evet, süt izninde geçen süreler çalışmama hali sayılmadığı ve çalışma ilişkisi devam ettiği için, bu esnada geçirdiği kaza hukuki niteliği bakımından iş kazası olarak kabul edilir.
Süt izni kullanan çalışanın performansı gerekçe gösterilerek işine son verilebilir mi?
Hayır, süt iznini kullanan işçinin performans düşüklüğü ileri sürülerek işten çıkarılması haksız fesih niteliği taşır; bu durum ispatlandığında koşulları varsa ihbar ve kıdem tazminatı talep edilebilir.
Süt izni hakkı engellenen çalışanlar hangi yollara başvurabilir?
İşçi, süt izninin kullandırılmaması sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek koşulları varsa kıdem tazminatını talep edebilir; memur ise kurum içi şikayet, görevi kötüye kullanma isnadıyla suç duyurusu ve tam yargı davası yollarına başvurabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

