6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde, spor alanları ve çevresinde, taraftar topluluklarının bir arada yer aldığı mekânlarda ve karşılaşma yerine gidiş geliş yollarında düzenin sağlanması ve taşkınlıkların engellenmesi temel gaye olarak düzenlenmiştir. Yasal çerçevede spor alanı kapsamı; ulaşım hatlarını, takımların konakladığı kamp yerlerini ve taraftarlar ile sporcuların topluca seyahat ettiği taşıtları da içine almaktadır. Güvenlik birimleri de bu coğrafi ve işlevsel sınırlar dahilinde şiddetin önlenmesi amacıyla görev icra eder.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 1Kaynağı aç
öncesinde, esnasında veya sonrasında spor alanları ile bunların çevresinde,
taraftarların sürekli veya geçici olarak gruplar halinde bulundukları yerlerde
veya müsabakanın yapılacağı yere gidiş ve geliş güzergâhlarında şiddet ve
düzensizliğin önlenmesidir.
Kapsam
Spor Güvenlik Kurulları ve Görev Alanları
6222 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca il spor güvenlik kurulu teşekkülü, vali veya görevlendireceği yardımcısının riyasetinde yürütülür. Kurul bünyesinde polis, jandarma, yerel belediye idaresi, sağlık, milli eğitim ve gençlik spor il teşkilatları ile spor federasyonu temsilcileri yer alır. İlçeler düzeyindeki kurul yapılanması ise kaymakamın başkanlığında benzer yetkililerin katılımıyla oluşturulur.
İl veya ilçe spor güvenlik kurulları, spor kulüplerinin müsabakalarda bulundurmakla yükümlü olduğu özel güvenlik görevlilerinin sayısını ve bunların görev yerlerini belirlemeye yetkilidir. Spor müsabakalarından önce müsabaka güvenlik amirinin başkanlığında müsabakanın güvenliğine ilişkin bir eşgüdüm toplantısı icra edilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
yardımcısı, spor müsabakalarında alınacak güvenlik önlemlerinin yürütülmesi ve
denetlenmesi konularında, müsabakanın güvenliği ile ilgili tüm kişi ve
kuruluşlarla gerekli koordinasyonu sağlamakla yetkili ve görevlidir.
(2) Her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst
lig ve bir altındaki lig için, her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini
gözlemci olarak görevlendirmekle yükümlüdür. Belirlenen kolluk görevlisi,
deplasman maçları dahil ilgili kulübün bütün maçlarında görevlendirilir.
(3) Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk
görevlileri ile özel güvenlik görevlileri, müsabaka güvenlik amiri ve
yardımcısının emir ve denetiminde birlikte görev yapar. Müsabaka güvenlik amiri
her zaman tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına
karar verebilir.
(4) İl veya ilçe spor güvenlik kurulları, müsabaka ve
seyir alanında spor kulüplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik
görevlilerinin sayısını ve görev alacakları yerleri belirlemekle yetkilidir.
(5) (Ek:4/7/2019-7182/5 md.) Spor
müsabakalarından önce müsabaka güvenlik amirinin başkanlığında müsabakanın
güvenliğine ilişkin eş güdüm toplantısı yapılır. Bu toplantının yapılacağı
müsabakalar ile toplantıya katılacaklar ve gerekli diğer hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Taraftar derneklerinin yükümlülükleri
Müsabaka Güvenlik Amiri ve Kolluk Koordinasyonu
6222 sayılı Kanun'un 7. maddesi doğrultusunda müsabaka güvenlik amiri ve yardımcısı, karşılaşmalarda emniyet tedbirlerinin uygulanmasını ve kontrolünü sağlamak üzere ilgili kurum ve paydaşlarla müşterek eşgüdümü temin eder. Karşılaşma ve seyir yerlerinde genel kolluk personeli ile özel güvenlik birimleri, bahse konu güvenlik amiri ile yardımcısının sevk ve idaresi altında ortaklaşa vazife yürütür.
Müsabaka güvenlik amiri, gerekli gördüğü durumlarda tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına her zaman karar verebilir. Ayrıca en üst profesyonel futbol liginde güvenliğin tesisi amacıyla belirlenen özel güvenlik sayısının bir bölümü yerine genel kolluk görevlendirilmesi için Türkiye Futbol Federasyonuna önceden başvuru yapılabilmektedir.
Gözlemci Polis ve Spor Güvenlik Biriminin Yetkileri
6222 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst iki profesyonel ligde yarışan her takım için özel bir kolluk görevlisini gözlemci olarak atar; görevli memur ilgili ekibin deplasman müsabakaları da dahil tüm karşılaşmalarında görev üstlenir. İlgili uygulama yönetmeliğinde ise bu gözlemci personelin sivil kıyafetle ve müsabaka güvenlik amirine bağlı şekilde çalışacağı belirtilmektedir.
Gözlemci olarak tayin edilen emniyet mensubu; taraftarların bir araya gelebileceği kamusal açık alanlarda güvenliğe matuf çalışmalar yapar, haklarında seyir yasağı kararı bulunanların girişini engellemede kulüp sorumlusuyla koordineli davranır. Ayrıca suç işleme ihtimali taşıyan seyirci ve grupları takip altında tutarak kanuna mugayir davranış sergileyenleri kamera veya benzeri görüntüleme gereçleriyle tespit edip adli birimlere ulaştırır.
Spor güvenlik birimi; haklarında seyirden yasaklama tedbiri bulunan kişilerin spor alanlarına girişini engellemek amacıyla kulübün çalışmalarına destek verir, müsabaka öncesi ve sonrası taraftar ve taraftar gruplarını izler, riskli taraftarlar hakkında müsabaka güvenlik amirini bilgilendirir, bu kişilerin elektronik bilgi bankasına fotoğraflı olarak kaydını tutar, gelişmiş kamera ile elektronik bilet sisteminden yararlanarak kanuna aykırı fiilleri işleyenleri tespit eder ve seyirden yasaklı kişilerin kolluğa başvuru yükümlülüğünü takip eder.
Yasak Maddeler ve Spor Alanlarında Arama Yetkisi
6222 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında müsabaka, antrenman ve seyir yerleri ile kafilelerin toplu taşındığı araçlara silahlar, kesici, delici, ezici veya bereleyici gereçler, patlayıcı ve parlayıcı unsurlar ile uyuşturucu nitelikli maddelerin sokulması men edilmiştir. Alanda alkollü içeceklerin temini ve tüketimine dair kuralları ise ilgili federasyonlar tayin eder. Genel kolluk ve zabıta teşkilatı; kesici, ezici, delici veya bereleyici vasıtalar ile patlayıcı, parlayıcı, yakıcı ya da uyuşturucu maddeleri spor sahasında seyyar satan, satışa sunan, dağıtan ya da dağıtmak maksadıyla bulunduran şahısları bölgeden uzaklaştırmak mecburiyetindedir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 12Kaynağı aç
Müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile takım veya taraftarların
toplu olarak seyahat ettikleri araçlara;
a) Ruhsatlı dahi olsa ateşli
silahlar ile esasen bulundurulması yasak olan diğer silahların,
b) Esasen bulundurulması yasak olmamakla beraber
kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı
veya yakıcı maddelerin,
c) Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin,
sokulması yasaktır. Müsabaka,
seyir ve antrenman alanlarında alkollü içecek sokulması, kullanılması ve
satılmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili federasyonlar tarafından belirlenir.
(2) Müsabaka güvenliğinin sağlanması amacıyla, genel
kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde olmak üzere özel güvenlik
görevlileri, mülki amirin yazılı emrine istinaden, spor alanına girişte
izleyicilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla ve gerektiğinde el ile
kontrol edebilir ve arayabilir.
(3) Spor müsabakası öncesinde, esnasında ve sonrasında
spor alanında taraftarların üzeri ve eşyası 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı
Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun önleme aramasına ilişkin hükümlerine göre
aranabilir.
(4) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanununun adli aramaya ilişkin hükümleri saklıdır.
(5) Genel kolluk görevlileri ve belediye zabıtası
birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri kapsamına giren alet veya maddeleri spor
alanında seyyar olarak satan, satışa arz eden, dağıtan veya dağıtmak için
bulunduran kişileri bu alandan uzaklaştırmakla yükümlüdür.[11]
Spor alanlarına yasak madde sokulması
ve müsabaka düzeninin bozulması[12]
Müsabaka emniyetinin temini maksadıyla, mülki idare amirinin vereceği yazılı talimata dayanılarak spor sahası giriş kapılarında seyircilerin üzeri ve eşyaları teknik detektörlerle veya lüzumu halinde elle genel kolluk ile gözetimindeki özel güvenlik eliyle aranıp denetlenebilir. Karşılaşma öncesi, devamı ve hitamında ilgililerin üst ve eşya kontrolleri 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun önleme araması kuralları çerçevesinde icra edilirken, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamındaki adli arama hükümleri saklı tutulmaktadır.
Adli Soruşturma, Seyirden Yasaklanma ve İdari Yaptırımlar
Kanunda düzenlenen fiillere dair adli tahkikat süreci, Cumhuriyet savcısının emriyle kolluk makamlarınca yürütülür. Şüpheliler hakkında usul işlemleri tamamlandıktan sonra kolluk personeli tarafından kendiliğinden seyirden yasaklama tedbiri tesis edilerek tanzim edilen evrak spor güvenlik birimine iletilir. Bu tedbir, yetkili adli merciler yahut mahkemece kaldırılmadığı müddetçe bir koruma tedbiri sıfatıyla geçerliliğini muhafaza eder.
Seyirden men edilen ilgililer, ihlale yol açan karşılaşmanın tarafı ve mensubu bulundukları takımın yurt içi maç saatinde ve maçın başlamasından bir saat sonra en yakın polis merkezi veya jandarma karakoluna müracaat etme mecburiyetindedir. Bahse konu müracaat şartının ifası genel kollukça denetlenmekte, spor güvenlik birimince de sistem üzerinden kayıt ve takibi yapılmaktadır.
Futbol Disiplin Talimatı'nın 52. maddesi hükümleri uyarınca, saha hadiselerine sebebiyet veren tribün bloklarındaki seyircilerin e-bilet kartlarına bloke konulabilmekte ve tesiste beliren hasarların faillerden tazmini yoluna gidilebilmektedir.
Kolluk kuvvetleri spor alanına girişte hangi yetkiyle arama yapabilir?
Genel kolluk ve gözetimindeki güvenlik personeli, mülki amirce verilmiş yazılı emir çerçevesinde spor alanına giriş esnasında izleyicilerin üzerini ve eşyalarını dedektör gibi teknik aygıtlarla veya ihtiyaç halinde elle arayabilir.
Gözlemci kolluk görevlisinin görevleri nelerdir?
Gözlemci kolluk görevlisi; sivil kıyafetle güvenlik amirinin emrinde bulunarak taraftarların toplanma alanlarında güvenlik çalışmaları yürütür, yasaklı seyircilerin girişini kulüp sorumlusuyla engeller, suç işlemesi muhtemel görülen taraftar gruplarını takip eder ve mevzuata aykırı fiil işleyenleri teknik araçlarla belirleyip adli mercilere sevk eder.
Seyirden yasaklanan kişilerin karakola başvuru yükümlülüğü nedir?
Yasaklanan şahıs, fiilin gerçekleştiği müsabakanın tarafı ve mensubu olduğu kulübün yurt içindeki karşılaşma başlangıcında ve müteakip bir saat sonra en yakın polis veya jandarma karakoluna bizzat giderek bildirimde bulunur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy