Spor Müsabakalarında Görevlilere Fiillerin Sonuçları

Müsabaka Görevlilerinin Hukuki Statüsü ve Cezai Sorumluluk

Spor müsabakalarında görev yapan hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilciler, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Bu statü yalnızca belirtilen görevliler ve görevle bağlantılı suç fiilleri açısından geçerlilik taşır.

6222 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince, kanun kapsamında bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmiş olması, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz. Bu doğrultuda aynı olay kapsamında adli ceza süreci ile federasyon disiplin süreci birlikte yürüyebilir. Ayrıca federasyonlar ve kulüpler ile ilgili diğer kurumlar, bu Kanun kapsamındaki suçlarla ilgili Bakanlıkça yürütülecek idari inceleme veya soruşturmalarda görevli denetim elemanlarına kanuni engel bulunmadıkça bilgi ve belgeleri ibraz etmek ve yardımcı olmakla yükümlüdür.

Hakaret, Tehdit ve Fiili Müdahalelere İlişkin Disiplin Yaptırımları

Futbol Disiplin Talimatı'nın 41. maddesi; federasyon mensuplarına, müsabaka görevlilerine, futbolculara, yöneticilere veya diğer ilgili kulüp ve kişilere yönelik hakaret, sövme, tehdit, kişilik haklarına saldırı ve tükürme fiillerini disiplin ihlali sayar. Söz konusu fiillerin basın-yayın organları veya sosyal medya üzerinden işlenmesi de bu kapsamda değerlendirilir.

Müsabaka görevlilerine yönelik hakaret, tehdit veya kişilik haklarına saldırı fiillerinde futbolcular hakkında 3 ila 7 maçtan men cezası uygulanır. Kulüp yöneticileri açısından lig seviyesine bağlı para cezasının yanında 75 günden 150 güne kadar hak mahrumiyeti yaptırımı gündeme gelir. Görevliler ile diğer şahıslara ise 3 ila 7 karşılaşmada soyunma odası ve yedek kulübesine giriş yasağı getirilebileceği gibi 21 günden 50 güne kadar hak mahrumiyeti ve lüzumu hâlinde para cezası verilebilir.

Sportmenliğe veya spor ahlakına aykırı hareketin federasyon mensuplarına ya da müsabaka görevlilerine yönelmesi ve fiili müdahale içermesi durumunda Futbol Disiplin Talimatı'nın 36. maddesinin 5. fıkrası tatbik edilir. Bu halde futbolculara 3 ila 6 müsabakadan men; yöneticilere 75 ila 150 gün hak mahrumiyeti ve para cezası verilir. Görevliler ve diğer kişiler hakkında ise 3 ila 6 müsabakada soyunma odası ile yedek kulübesine giriş yasağı veya 21 ila 50 gün hak mahrumiyeti ve gerektiğinde para cezası öngörülür.

Soyunma Odası Alanı İhlalleri ve Akreditasyon Yaptırımları

Futbol Disiplin Talimatı'nın 39. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, akredite olmayan kulüp yöneticilerinin hakem soyunma odası koridorlarına girmesi hâlinde ilgililere 30 ila 60 gün hak mahrumiyeti cezası verilir.

Futbolcu ve teknik adamlar dışındaki talimatta belirtilen kişilerin hakem soyunma odasında veya koridorlarında sportmenliğe aykırı harekette, saldırıda, hakarette, tehditte bulunması veya tükürmesi hâlinde en az 3 ay hak mahrumiyeti cezası uygulanır; faillerin yönetici olması durumunda bu yaptırıma ayrıca para cezası eklenir. İhlalin aynı zamanda akreditasyon talimatına aykırılık oluşturması hâlinde Futbol Disiplin Talimatı'nın 39. maddesinin 5. fıkrası gereğince bu sebeple de ayrıca yaptırım tatbik edilir.

İrtibat Kurma Yasağı ve Görevlilerin Bildirim Yükümlülüğü

Futbol Disiplin Talimatı'nın 36. maddesinin 3. fıkrası doğrultusunda, her türlü iletişim vasıtası, sosyal medya, basın-yayın organı veya sair yolla müsabaka hakemleriyle sportmenliğe ya da spor ahlakına aykırı irtibat kurulması yasaktır. Bu ihlali gerçekleştiren futbolculara en az 1 yıl men; kulüp yöneticilerine en az 1 yıl hak mahrumiyeti ve para cezası; görevlilere ve diğer kişilere ise en az 1 yıl soyunma odası ve yedek kulübesine giriş yasağı veya hak mahrumiyeti cezası tayin edilir.

Hakem, gözlemci, temsilci ve saha komiserleri, kendileriyle sportmenliğe ve spor ahlakına aykırı biçimde irtibat kurulması hâlinde durumu gecikmeksizin federasyona iletmekle yükümlüdür. Futbol Disiplin Talimatı'nın 36. maddesinin 4. fıkrası gereğince bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen görevlilere 1 yıldan 3 yıla kadar men veya hak mahrumiyeti cezası verilir.

Müsabakanın Tatili, Açıklamalar ve Kulübün Sorumluluğu

Futbol Disiplin Talimatı'nın 38. maddesi kapsamında sporda şiddet ve düzensizliği teşvik edebilecek veya toplumu ayrıştırıcı ve bölücü nitelikteki açıklama, beyan ve paylaşımların; müsabaka öncesinde ya da esnasında müsabaka görevlilerinin veya federasyon mensuplarının tarafsızlıklarına gölge düşürecek yahut görevlerini ifa etmelerini etkileyebilecek biçimde yapılması hâlinde, verilecek cezalar anılan maddenin 4. fıkrası gereğince yarı oranında artırılır.

Futbol Müsabaka Talimatı'nın 19. maddesi gereğince; kulüp futbolcusu, yöneticisi, teknik adamı veya diğer mensuplarının ayrı ayrı veya birlikte hakeme fiili eylemde bulunması, kavgaya sebebiyet vermesi ve bu fiiller yüzünden müsabakanın oynanamaması ya da devam edememesi durumunda hakem maçı tatil eder. Öte yandan kulüp yöneticilerinin yeşil zemin içinde veya dışında hakeme yönelik sportmenliğe aykırı hareket, kişilik haklarına saldırı, hakaret, tehdit veya tükürme gibi fiillerinde hakem maçın devam edememesi koşulu aranmaksızın müsabakayı tatil edebilir. Tatil hâllerinde hükmen mağlubiyet, puan tenzili veya ihraç kararları verilebilir; aynı gerekçeyle bir sezonda birden fazla müsabakanın tamamlanamaması hâlinde ligden düşürmeye kadar varabilecek sonuçlar gündeme gelebilir. Ayrıca Futbol Müsabaka Talimatı'nın 19. maddesinin 9. fıkrası uyarınca bu yaptırımlar saha kapatma ve seyircisiz oynama cezalarına engel teşkil etmez.

Kulüpler, Futbol Disiplin Talimatı'nın 6. maddesi uyarınca müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında yaşanabilecek olaylar ile yöneticileri, görevlileri, güvenlik personeli ve taraftarlarının eylemlerinden objektif olarak sorumludur.

Müsabaka Raporlarının İspat Gücü ve Çelişki Hali

Futbol Disiplin Talimatı'nın 76. maddesi gereğince, müsabaka görevlilerinin raporlarında yer verilen hususlar aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul edilir. Raporlar arasında çelişki meydana gelmesi durumunda oyun alanındaki eylemler bakımından hakem raporu, oyun alanı dışındaki eylemler bakımından ise temsilci raporu esas alınır.

Müsabaka görevlisi raporlarının aksini ispatlamak amacıyla güvenilir görüntü kayıtları gibi kuvvetli deliller ileri sürülebilmekte; buna karşılık tanık anlatımları çoğu durumda tek başına aksi ispat için yeterli kabul edilmeyebilmektedir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy