Sınai Mülkiyet Sicilinde Adres Gizleme ve Aleniyet İlkesi |

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, marka, tasarım, patent ve coğrafi işaret haklarının her biri için sicilin aleni olduğunu düzenlemektedir. Bununla birlikte üçüncü kişilerin bülten ve dosya takibinde bazı adres ve başvuru sahibi bilgilerine erişimi elektronik sistem üzerinden sorumluluk beyanı verilerek sağlanabilmektedir. Bu erişim sınırlaması gerçek kişilerin yanı sıra tüzel kişilere ait adres bilgilerini ve hak sahiplerinin vekillerinin adres bilgilerini de kapsamaktadır.

Sınai mülkiyet sicilinde aleniyet ilkesi

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, marka, coğrafi işaret, tasarım, patent ve faydalı model haklarının her biri için sicilin aleni olduğunu açıkça düzenlemiştir. Kanun, ilgili hak türlerinde sicil örneğinin talep edilmesi ve ücretinin ödenmesi koşuluna bağlandığını ortaya koymaktadır.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 22Kaynağı aç

MADDE 22- (1) Başvurusu eksiksiz
yapılmış veya eksiklikleri giderilmiş, 16 ncı madde uyarınca incelenmiş, yayımlanmış,
hakkında itiraz yapılmamış veya yapılan itirazların tümü nihai olarak reddedilmiş
ve tescil ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi de dâhil olmak üzere eksik evrakı,
süresi içinde Kuruma sunularak bütün aşamaları tamamlanmış bir başvuru tescil edilerek
sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır. Markanın tescil edilmesine ilişkin ücretin
ödenmemesi ve ödendiğine ilişkin bilginin süresi içinde Kuruma sunulmaması hâlinde
başvuru işlemden kaldırılır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen aşamalardan herhangi biri tamamlanmadan tescil
edilen marka, tescilli marka olarak kabul edilmez, başvuru işlemleri tamamlanmayan
aşamadan devam ettirilir ve bu durum Bültende yayımlanır. Bu başvuruların tekrar
tesciline karar verilirse daha önce ödenen tescil ücreti tekrar talep edilmez. Ancak
tescil tarihinden itibaren iki yıl geçmiş olması hâlinde, markanın tescil durumu
tamamlanmayan aşamadan etkilenmez.
(3) Sicil alenidir. Talep edilmesi ve ücretinin ödenmesi şartıyla sicil örneği
verilir.
(4) Sicile kayıt, yayım ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.
Koruma süresi ve yenileme

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 65Kaynağı aç

MADDE 65- (1) Kesinleşen ve 64 üncü madde hükmüne göre reddedilmemiş başvuru,
tescilli tasarım olarak sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır.
(2) Sicil alenidir. Talep edilmesi ve ücretinin ödenmesi şartıyla sicil örneği
verilir.
(3) Sicile kayıt, yayım ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.
Yayımın ertelenmesi

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 106Kaynağı aç

Madde 106- (1) Patent başvuruları ve patent, sicile kaydedilir. Sicil alenidir.
Talep edilmesi ve ücretinin ödenmesi şartıyla patentin onaylı sureti verilir. Sicile
kayıt, yayım ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
(2) 111 inci maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, patent başvuruları
veya patentlere ilişkin devirler ve lisanslar ile patent başvurularını ya da patentleri
etkileyen iradi veya mecburi tasarruflar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sicile
kayıt tarihinden itibaren hüküm doğurur.
(3) Patent başvurusunun veya patentin sağladığı haklar, usulüne uygun bir
şekilde sicile kaydedilmedikçe, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
(4) Patent başvurusunun veya patentin sağladığı hakları ileri süren kişi,
patent başvurusu veya patentin numarasını, haklarını ileri sürdüğü kişilere bildirmek
zorundadır.
(5) Bir ürün ile bunun etiketleri ve ambalajları ile her türlü ilan, reklam
veya basılı evrakı üzerinde, patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın
mevcut olduğu izlenimini veren beyanların bulunması hâlinde, beyanları koyan kişi,
patent başvurusu veya patentin numarasını da belirtmek zorundadır.
İşlemlerin devam ettirilmesi ve hakların yeniden tesisi

Kişisel verilerin işlenmesinde kanuni şartlar

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca kişisel verilerin açık rıza olmaksızın işlenemeyeceği kurala bağlanmıştır. Ancak kanunlarda açıkça öngörülme, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi için zorunluluk bulunması ve bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması amacıyla veri işlemenin zorunlu olması durumlarında açık rıza aranmamaktadır. Ayrıca ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine halel gelmemek şartıyla veri sorumlusunun meşru menfaati bulunması hâlinde de rıza şartı aranmaksızın veri işlenebilmektedir.

6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 5Kaynağı aç

MADDE 5- (1) Kişisel veriler ilgili
kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.
(2) Aşağıdaki şartlardan birinin
varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi
mümkündür:
a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.
b) Fiili imkânsızlık nedeniyle
rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan
kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması
için zorunlu olması.
c) Bir sözleşmenin kurulması
veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait
kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.
ç) Veri sorumlusunun hukuki
yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.
d) İlgili kişinin kendisi
tarafından alenileştirilmiş olması.
e) Bir hakkın tesisi, kullanılması
veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması.
f) İlgili kişinin temel hak
ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için
veri işlenmesinin zorunlu olması.
Özel nitelikli kişisel verilerin
işlenme şartları

Elektronik sistem üzerinden kontrollü erişim ve sorumluluk beyanı

Elektronik ortamda gizlenen adres ve başvuru sahibi bilgilerine erişebilmek için sisteme giriş yapılarak sorumluluk beyanının onaylanması zorunlu tutulmaktadır. Dava açma, sulh veya arabuluculuk müzakereleri yürütme yahut lisans sözleşmesi kurma gibi gerekçelerin varlığında gerçek kişi başvuru sahiplerinin iletişim bilgileri, başvuru sahibi detay bilgisi görüntüleme talebi prosedürü işletilerek kontrollü şekilde ilgilisine açılmaktadır. Erişimin sorumluluk beyanı imzalanması şartına bağlanmasının Sınai Mülkiyet Kanunu veya Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda açık bir yasal dayanağının bulunmadığı, bu nedenle söz konusu beyanın bağlayıcılığının tartışmalı olduğu hukuki görüş olarak ileri sürülmektedir.

Tüzel kişiler ve vekiller bakımından veri gizleme uygulaması

Erişime kapatma uygulaması, kişisel veri koruması kapsamına girmeyen tüzel kişilerin adres bilgilerini ve hak sahiplerinin tescilli vekillerinin adres bilgilerini de içine alacak biçimde genişletilmiştir. Patent ve marka vekilleri için açık rıza onay mekanizması kurulmuş, vekil sicili arama ekranlarında kişisel veri kapsamına giren bilgiler erişime kapatılmıştır. İlgililer ancak bilgi görüntüleme talebinde bulunarak vekil bilgilerine erişebilmektedir.

Sınai mülkiyet uyuşmazlıklarında görev ve yetki kuralları

Sınai mülkiyet haklarına ilişkin uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin belirlenmesi 6769 sayılı Kanun'un 156. maddesinde özel kurallara bağlanmıştır. Kurum tarafından alınan kararlara karşı açılacak davalarda ve Kurum kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Kurum aleyhine açacağı davalarda Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi görevli ve yetkilidir. Hak sahibinin üçüncü kişilere karşı açacağı hukuk davalarında ise davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi yetkilidir. Üçüncü kişilerin sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açacağı davalarda ise yetkili mahkeme davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir; hak başvurusu veya hak sahibinin Türkiye'de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde dördüncü fıkra hükmü uygulanır. Davacının Türkiye'de yerleşim yeri bulunmadığı takdirde yetki, davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yargı çevresine aittir; sicildeki vekillik kaydı silinmişse yetkili mercii Kurum merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU m. 156Kaynağı aç

MADDE 156- (1)
(Değişik:22/7/2020-7251/61 md.) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme,
fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir.
Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli
ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur.
Bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının
önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Fikri ve sınai
haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren
dava ve işlere, asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi
kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye
ceza mahkemesince bakılır. Bu dava ve işlere bakacak asliye hukuk ve asliye ceza
mahkemeleri ile bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın
Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Kurumun bu Kanun hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açılacak
davalarda ve Kurumun kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Kurum aleyhine açacakları
davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.
(3) Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak
hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin
gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir.
(4) Davacının Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde yetkili mahkeme,
davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki ve
eğer vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
(5) Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak
davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.
Sınai mülkiyet hakkı başvurusu veya sınai mülkiyet hak sahibinin Türkiye’de yerleşim
yeri bulunmaması hâlinde, dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
Zamanaşımı

Avrupa Birliği mevzuatında sicil aleniyeti ve istisnalar

Avrupa Birliği Markaları Regülasyonu ve Topluluk Tasarım Regülasyonu çerçevesinde, sicilde tutulan veriler kişisel nitelik taşısalar dahi kamu yararı kapsamında kabul edilmekte ve herkese açık tutulmaktadır. Bu düzenlemelerde başvuru sahibinin kimliği ve adresi ile tescilli temsilcinin iş adresi zorunlu sicil unsuru olarak aleni tutulurken; telefon numarası, faks veya elektronik posta adresi gibi yayınlanması yasal zorunluluk olmayan bazı iletişim bilgileri ancak ilgilisinin açık onay vermesi hâlinde üçüncü kişilerin erişimine açılmaktadır.

Sık sorulan sorular

Sınai mülkiyet sicilindeki kayıtlar kamuya açık mıdır?

Evet. 6769 sayılı Kanun uyarınca marka, patent, tasarım ve coğrafi işaretlere ilişkin siciller kamuya aleni olarak tutulur.

Gizlenen adres ve iletişim bilgisine nasıl ulaşılır?

Elektronik portal üzerinden sorumluluk beyanı onaylanıp başvuru sahibi detay bilgisi görüntüleme talebinde bulunularak kontrollü erişim sağlanabilmektedir.

Tüzel kişilerin ve tescilli vekillerin adresleri de gizlenir mi?

Evet. Uygulamada adres gizleme imkânı gerçek kişilerin yanı sıra tüzel kişilere ve hak sahiplerinin vekillerine de tanınmıştır.

Vekil bilgileri genel araştırmada görüntülenebilir mi?

Vekil araştırma sonuçlarında kişisel veri kapsamına giren bilgiler erişime kapatılmış olup bilgi görüntüleme talebi sunulmasının ardından erişilebilmektedir.

Türkiye'de yerleşimi olmayan hak sahibine karşı hangi mahkemede dava açılır?

Dava tarihinde sicilde kayıtlı bulunan vekilin işyeri mahkemesinde, vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Türk Patent ve Marka Kurumu kararlarına karşı nerede dava açılmalıdır?

Kurum'un bu Kanun hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açılacak davalarda ve Kurum kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Kurum aleyhine açacağı davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Fikri mülkiyet hukuku