Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan fazla veya yersiz ödemelere karşı itiraz, merkezde ilgili birimce veya taşrada sosyal güvenlik il müdürlüğünce tebliğ edilen Borç Bildirim Belgesi üzerine yapılır. Kuruma yöneltilen itiraz, başvuru tarihinden itibaren on iş günü içinde değerlendirme onayını veren merciin amiri tarafından karara bağlanır; yapılan itiraz ve değerlendirme süreci borcun yasal ödeme süresini değiştirmez.
Yersiz Ödemelerin Tespiti ve Tebligatı
Fazla veya yersiz ödemeler kontrol, denetim, inceleme, Sayıştay tarafından kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilir. Tespit edilen borçlar, merkezde ilgili birimlerce, taşrada ise sosyal güvenlik il müdürlüklerince düzenlenen Borç Bildirim Belgesi ile 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre ilgililere tebliğ edilir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 96. maddesi gereğince bu ödemelerin tespiti ve geri alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
5510 sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU m. 96Kaynağı aç
İdari İtiraz Usulü ve Karar Süresi
Fazla veya yersiz ödemeye karşı yapılan itiraz, merkezde ilgili birimce, taşrada ise il müdürlüklerince başvuru tarihinden itibaren on iş günü içinde değerlendirme onayını veren merciin amiri tarafından karara bağlanır. İtiraz ve itirazı değerlendirme süresi ödeme süresini değiştirmez.
Kasıtlı veya Kusurlu Davranışlardan Doğan Borçlar ve İstisnalar
Kurumca yapılan yersiz ödemeler ilgililerin kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit edildiği tarihten geriye doğru en fazla on yıllık süre içinde yapılan ödemeler kapsam altına alınır. Bu ödemeler, her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir.
Sigortalılık durumunun bildirim yükümlüleri tarafından süresi içerisinde Kuruma bildirilmesi ya da Kurum tarafından yeni bir gelir veya aylık bağlanması halinde ilgililer, Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının ilgili bentleri kapsamında kasıtlı veya kusurlu sayılmaz.
Kurum Hatasından Kaynaklanan Fazla Ödemeler ve Geri Alım
Yersiz ödeme Kurumun kendi hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı geri istenir. Borcun ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemeler faizsiz tahsil edilir. Yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu sürenin dolmasından itibaren hesaplanacak olan kanuni faiz uygulanır ve ilgilinin Kurumdan alacağı varsa öncelikle mahsup yoluna gidilir.
Kurumun hatalı işlemlerinden doğan borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde defaten ödenmemesi veya borç taksitlendirilmişse taksitlerin ödeme planına uygun ve vadesinde düzenli yatırılmaması durumunda, yirmi dört aylık süre beklenilmeksizin takip dosyasının hukuk birimine intikal ettirilmesi esastır.
Alacakların Mahsubu ve Gelir ile Aylıklardan Kesinti
Alacakların yersiz ödemelere mahsubu en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır ve kanuni faiz kalan borç tutarına işletilir. İlgili hak sahiplerinin muvafakat etmesi kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelerin mahsubunda da bu kural uygulanır.
Yersiz ödemenin Kurumdan alınan gelir ve aylıklardan kesilmesi durumunda, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanuni faiziyle hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan yüzde 25 oranında kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilir.
İlamsız İcra Takibinde İtiraz Usulü
Yersiz ödemenin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibinde borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır. İtiraz takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine sunulduğunda gereken masraf alınarak yetkili icra dairesine gönderilir; itiraz eden borçluya başvuruda bulunduğuna dair bedelsiz ve pulsuz bir belge verilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 62Kaynağı aç
Borçlu veya vekili, itiraz ile birlikte dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres bildirmekle yükümlüdür. Borcun bir kısmına itiraz edilmesi halinde itiraz edilen kısmın cihet ve miktarının açıkça belirtilmesi şarttır; aksi takdirde borca itiraz edilmemiş sayılır. Takip dayanağı senetteki imzanın reddedilmesi durumunda da bu hususun itirazda ayrıca ve açıkça ifade edilmesi gerekir, aksi halde imza kabul edilmiş sayılır.
Yargılama Kararlarının İcrası ve Dava Yolu
Yargılama sonucunda hükme bağlanan ve ilgililere tebliğ edilen fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklanan alacaklara ilişkin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin takip işlemlerine başlanır.
SGK yersiz ödeme itirazı kaç gün içinde karara bağlanır?
İdari itiraz, başvuru tarihinden itibaren on iş günü içinde değerlendirme onayını veren merciin amiri tarafından karara bağlanır.
SGK icra takibine itiraz süresi ne kadardır?
İlamsız icra takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ilgili icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itiraz edilmelidir.
Kurum hatasından kaynaklanan yersiz ödeme faizsiz ödenebilir mi?
Tebliğ tarihinden itibaren yirmi dört ay içinde yapılan ödemeler faizsiz kabul edilir; bu sürenin aşılması durumunda ise süre sonundan itibaren kanuni faiz uygulanır.
SGK yersiz ödemesi maaştan yüzde kaç kesilir?
Ödeme dönemi başı itibarıyla kanuni faiziyle hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıklardan yüzde 25 oranında kesilerek tahsil edilir.
Kasıt ve kusur hallerinde borç geriye doğru kaç yıllık dönemi kapsar?
İlgililerin kasıtlı veya kusurlu davranışlarında, tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık süre içinde yapılan ödemeler faiziyle birlikte geri alınır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy