Sadakat Programlarında Tarafların Hukuki Sıfatı ve Düzenleme Kapsamı
Sadakat programları uygulayıcısı firmalar veri sorumlusu, bu programlara üye olan kişiler ise ilgili kişi sıfatını taşır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından 16.06.2022 tarihinde yayımlanan Sadakat Programlarının Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatı Kapsamında İncelenmesine İlişkin Rehber Taslağı bağlayıcı nitelikte olmayıp müşteri odaklı sadakat programlarını kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde inceler ve rekabet hukuku analizi içermez.
Sözleşmenin Kurulması veya İfası Sebebiyle Veri İşleme
Sadakat programı kapsamında kişisel verilerin sözleşmenin kurulması veya ifası hukuka uygunluk sebebine dayanılarak işlenebilmesi için yalnızca bu amaç bakımından zorunlu olan verilerin işlenmesi gerekir. Üyelerin puanlarının hesaplanması, kazanılan puanların bildirilmesi ve kullanım süresi dolacak puanların hatırlatılması amacıyla veri işlenmesinde sözleşmenin ifası sebebine dayanılabilir. Buna karşılık sözleşmenin ifası için şart olandan daha fazla veri işlenmesi, profilleme yapılması veya firmanın satış stratejisinin belirlenmesi hallerinde sözleşmenin kurulması ve ifası hukuki sebebine dayanılması mümkün kabul edilmemektedir.
Meşru Menfaat Kapsamında Veri İşleme Ölçütleri
Kişisel verilerin meşru menfaat çerçevesinde işlenebilmesi için meşru menfaatin halihazırda belirli olması, ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edilmemesi ve söz konusu amaca ulaşmak için ilgili kişinin haklarına daha az müdahale eden başkaca bir yolun bulunmaması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Açık Rıza ve Aydınlatma Süreçleri
Sadakat programlarında açık rıza alınarak kişisel verilerin işlendiği durumlarda açık rıza alınması ve aydınlatmanın yapılmasının ayrı ayrı gerçekleştirilmesi gerekir. Geçerli bir açık rızanın varlığı için rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması aranır. Veri sorumlularınca aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilirken sadakat programı müşterilerine özel aydınlatma metni hazırlanabileceği gibi, genel aydınlatma metinlerinde bağlantı verme veya katmanlı aydınlatma yöntemleriyle özel açıklamalara yer verilebilir.
Sosyal Medya Aracılığıyla Üyelik ve Veri Güvenliği Yükümlülüğü
Sosyal medya üzerinden üyelik ve oturum açma imkânı sunulan sadakat programlarında kişisel veriler açık rızaya istinaden işlense dahi veri minimizasyonu ve amaçla bağlılık ilkelerine riayet edilmesi zorunludur. Sadakat programı uygulayıcısı veri sorumluları veri güvenliği şartlarına uymak ve mevzuatın gerektirdiği yeterli önlemleri almakla yükümlüdür.
Ticari Elektronik İleti Onayı ve Promosyon Kuralları
Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca hizmet sağlayıcı temin ettiği ileti onayını, kendi mal veya hizmetleriyle birlikte sunulması ve promosyon ilişkisinin bir sözleşmeye bağlı bulunması kaydıyla promosyon mal ve hizmetleri için de kullanabilir. Acentelik, özel yetkili işletme ya da bayilik sözleşmesindeki taraflardan birine verilen onay, sözleşmeye konu mal, hizmet veya marka ile sınırlı olarak diğer taraf için de geçerli sayılır. Sadakat programı promosyonları bakımından ayrıca onay aranmayacağı yönünde değerlendirmelere yer verilse de yönetmelik kapsamında promosyonlara yönelik kullanım ancak sözleşme şartının gerçekleşmesine bağlıdır.
20914 sayılı TİCARİ İLETİŞİM VE TİCARİ ELEKTRONİK İLETİLER HAKKINDA YÖNETMELİK m. 7Kaynağı aç
Ticari Elektronik İleti Onayının Şekli ve Usulü
Ticari elektronik ileti onayı yazılı şekilde, elektronik iletişim vasıtalarıyla veya İleti Yönetim Sistemi üzerinden temin edilebilir. Alınan onayda ilgilinin ticari ileti gönderilmesini kabul ettiğini gösteren olumlu irade beyanı ile birlikte adı, soyadı ve elektronik iletişim adresi bulunmalıdır; İleti Yönetim Sistemi üzerinden tesis edilen onaylarda ise olumlu irade beyanı ile iletişim adresi aranır. Fiziki yöntemlerle alınan onaylarda ilgilinin imzası zorunludur. Alıcının olumlu irade beyanının onay metninde önceden seçilmiş şekilde yer alması yasaktır. Hizmet sağlayıcılar, sundukları mal veya hizmetin temin edilmesini ticari elektronik ileti onayının verilmesi şartına bağlayamaz.
Elektronik Ortamda Alınan Onayların Bildirimi ve İspat Yükü
Elektronik ortamda onay verilmesi halinde ret imkânı da sağlanarak onayın temin edildiği bilgisi alıcının iletişim adresine yirmi dört saat zarfında bildirilir; İleti Yönetim Sistemi kanalıyla tesis edilen onaylarda ise bu bildirim aranmaz. Sisteme doğrudan kaydedilmeyen onayların mevcudiyetini ispatlama yükü hizmet sunucusuna aittir. Söz konusu onayların hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İleti Yönetim Sistemine işlenmesi zorunlu olup sisteme aktarılmayan onaylar hukuken geçersiz sayılır.
Sadakat puanı hatırlatmaları sözleşmenin ifası sayılarak yapılabilir mi?
Sadakat programı çerçevesinde üyelerin puanlarının hesaplanması, kazanılan puanların bildirilmesi ve kullanım süresi dolacak puanların hatırlatılması amacıyla kişisel veri işlenmesinde sözleşmenin ifası hukuka uygunluk sebebine dayanılabilir.
Profilleme ve satış stratejisi belirleme sözleşmenin ifası kapsamına girer mi?
Profilleme yoluna gidilmesi veya firmanın satış stratejisinin belirlenmesi durumunda verilerin sözleşmenin kurulması ve ifası hukuka uygunluk sebebiyle işlendiği kabul edilemez.
Sadakat programı promosyonları için ticari elektronik ileti onayı yeterli midir?
Hizmet sağlayıcı mevcut ileti onayını, promosyon mal ve hizmetlerinin kendi mal veya hizmetleriyle birlikte sunulması ve promosyon ilişkisinin bir sözleşmeye dayanması kaydıyla kullanabilir. Promosyon iletilerinde başkaca bir onaya ihtiyaç duyulmadığı yönünde değerlendirmeler bulunmakla birlikte, bu onayın promosyonlarda geçerliliği sözleşme şartına tabidir.
Ticari elektronik ileti onayı mal veya hizmet alımı için zorunlu tutulabilir mi?
Hizmet sağlayıcı, sunduğu mal ve hizmetin temini için ticari elektronik ileti onayı verilmesini bir ön şart olarak ileri süremez.
İYS üzerinden alınmayan ticari ileti onayları ne kadar sürede sisteme kaydedilmelidir?
İYS üzerinden alınmayan onayların hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilmesi zorunludur; bu süre içinde sisteme kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy