Resmi Belgede Sahtecilik Suçu ve Cezası TCK 204

Resmi Belgede Sahtecilik Suçunun Kapsamı ve Cezası

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin birinci fıkrası, resmi bir belgenin sahte olarak üretilmesini, mevcut ve gerçek bir resmi belgenin aldatma yeteneği bulunacak şekilde tahrif edilmesini veya sahte resmi belgenin kullanılmasını yaptırıma bağlar. Bu fiilleri gerçekleştiren fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanır. Kanunda sayılan bu eylemlerden herhangi birinin gerçekleşmesi suçun oluşumu açısından kafi görülür.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 204Kaynağı aç

Madde 204- (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek
bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi
belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak
düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren,
gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu
görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar
geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında
artırılır.
Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek

Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği

Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrasına göre, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak tanzim eden, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak biçimde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge hazırlayan veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu ağırlatıcı halin uygulanabilmesi için belgenin, kamu görevlisinin görevi sebebiyle düzenlemeye yetkili kılındığı resmi belgelerden olması gerekir.

Sahteliği Sabit Oluncaya Kadar Geçerli Belgeler

Resmi belgenin kanun hükmü uyarınca sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge vasfını taşıması durumunda, Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince tayin olunacak ceza yarı oranında artırılır. Kanunun sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlilik atfettiği resmi belgelerin ispat gücü yüksek olduğundan, cezai koruma da aynı oranda genişletilmiştir.

Resmi Belge Hükmünde Sayılan Belgeler ve Sağlık Mensupları

Özel belgede sahtecilik fiilinin konusu; emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil yahut vasiyetname olduğunda, Türk Ceza Kanunu'nun 210. maddesinin birinci fıkrası uyarınca resmi belgede sahtecilik suçu hükümleri tatbik olunur. Kambiyo senetlerinin bu korumadan yararlanabilmesi için Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan zorunlu yasal unsurları içermesi şarttır; kanuni unsurları taşımayan kambiyo senetlerine yönelik eylemler ise özel belgede sahtecilik suçunu oluşturur.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 210Kaynağı aç

Madde 210- (1) Özel belgede sahtecilik suçunun konusunun, emre
veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi,
tahvil veya vasiyetname olması halinde, resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin
hükümler uygulanır.
(2) Gerçeğe aykırı belge düzenleyen
tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç
aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen belgenin
kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir
sonuç doğurucu nitelik taşıması halinde, resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre
cezaya hükmolunur.
Daha az cezayı gerektiren hal

Türk Ceza Kanunu'nun 210. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensupları üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen bu belgenin kişiye haksız bir menfaat temin etmesi ya da kamunun veya kişilerin zararına netice doğurucu nitelikte bulunması halinde ise fail hakkında resmi belgede sahtecilik hükümleri çerçevesinde ceza tayin edilir.

Soruşturma Usulü, Görevli Mahkeme ve İspat

Resmi belgede sahtecilik suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kamu düzenine ilişkin bulunduğundan şikayete bağlı değildir. Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin birinci fıkrasındaki temel şekle ilişkin yargılamalarda asliye ceza mahkemeleri görevlidir. Kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgeye ilişkin ikinci fıkra kapsamındaki eylemlerde ise yargılama görevini ağır ceza mahkemesi yürütür. Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesi uyarınca resmi belgede sahtecilik suçu uzlaştırma hükümleri kapsamında değerlendirilemez. Suçun sübuta erdiğinin ortaya konması, kamu davasını yürüten cumhuriyet savcılığının sorumluluğundadır; ceza tayini için şüphelinin suçu işlediğine ilişkin kesin ve inandırıcı delillerin toplanması icap eder.

Dava Zamanaşımı

Türk Ceza Kanunu'nun 66. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, kanunda beş yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Bu bağlamda Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinin birinci fıkrasındaki temel biçim için dava zamanaşımı sekiz yıldır. Aynı fıkranın (d) bendine göre beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezası gerektiren suçlarda ise süre on beş yıl olarak belirlendiğinden, kamu görevlisinin işlediği nitelikli resmi belgede sahtecilik suçu bakımından dava zamanaşımı süresi on beş yıldır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 66Kaynağı aç

Madde 66- (1) Kanunda başka türlü yazılmış olan haller dışında
kamu davası;
a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl,
b) Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl,
c) Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda
yirmi yıl,
d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda
onbeş yıl,
e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını
gerektiren suçlarda sekiz yıl,
geçmesiyle düşer.
(2) Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını
doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup
da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin
geçmesiyle kamu davası düşer.
(3) Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller
itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri de göz önünde bulundurulur.
(4) Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun
kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları
gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır.
(5) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/8
md.) Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hallerde, mahkemece
bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı
süresi yeni baştan işlemeye başlar.
(6) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs
halinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda
kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara
karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından
işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye
başlar.
(7) Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış
müebbet veya müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların
yurt dışında işlenmesi halinde dava zamanaşımı uygulanmaz.
Dava zamanaşımı süresinin durması veya kesilmesi

Resmi belgede sahtecilik suçu şikayete tabi midir?

Resmi belgede sahtecilik suçu şikayete tabi değildir; soruşturma ve kovuşturması kamu düzenine ilişkindir.

Resmi belgede sahtecilik suçu uzlaşmaya tabi midir?

Resmi belgede sahtecilik suçu, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesi uyarınca uzlaştırma kapsamına dahil değildir.

Kambiyo senedinde sahtecilik resmi belge sayılır mı?

Türk Ceza Kanunu'nun 210. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Türk Ticaret Kanunu'ndaki zorunlu yasal unsurları taşıyan kambiyo senetleri resmi belge hükmünde korunur; yasal unsurları taşımayan senetlerdeki sahtecilik ise özel belgede sahtecilik sayılır.

Resmi belgede sahtecilik suçunda dava zamanaşımı süresi nedir?

Türk Ceza Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca temel şekli için sekiz yıl, kamu görevlisi tarafından görevi gereği işlenen nitelikli hali için on beş yıldır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Ceza hukuku