Özel Hastanelerde Fahiş Ücret ve Haksız Faturaya İtiraz

Özel sağlık kuruluşlarında talep edilebilecek ilave ücretler belirli yasal sınırlara tabidir. Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri dahil sağlık hizmeti sunucularında, Kurumca karşılanan sağlık hizmeti bedeline ek olarak Kurumca belirlenen bedelin iki katına kadar ilave ücret tavanı uygulanabilir; ancak hastane sözleşmesizse veya hasta tamamen özel hasta statüsünde hizmet almışsa bu tavan doğrudan uygulanmayabilir. Özel hastanelerde ayakta veya yatarak tedavi gören bütün hastalar için satış fişi veya fatura düzenlenmesi, fatura ekinde de sunulan hizmetlerin ayrıntılı dökümünü ve birim fiyatlarını gösteren belgenin yer alması zorunludur.

İlave Ücret Tavanı ve Malzeme Fiyatlandırma Esasları

Özel hastanelerin sundukları işlemler karşılığında tahsil edebilecekleri ilave ücret tutarı bakımından tavan belirleme yetkisi bulunmakta olup, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri dahil sunucularda bu sınır Kurumca belirlenen bedelin iki katına kadar ilave ücret şeklinde ifade edilmektedir. Buna karşılık sağlık kuruluşunun SGK ile sözleşmesi bulunmaması ya da hastanın tamamen özel hasta statüsünde sağlık hizmeti alması halinde SGK ilave ücret sınırları doğrudan uygulama alanı bulmayabilir. Bununla birlikte Özel Hastaneler Yönetmeliği gereğince özel hastanelerde tedavide kullanılan ilaç ve tıbbi malzeme bedelleri hiçbir surette piyasa rayiç bedellerinin üzerinde belirlenemez.

İlave Ücret Alınması Yasaklanan Haller ve Acil Hizmetler

Mevzuat uyarınca belirli sağlık hizmetleri ilave ücret uygulamasının tamamen dışında tutulmuştur. Acil durumlar, yoğun bakım, yanık veya kanser tedavileri, yeni doğanlara sağlanan hizmetler, organ, doku ve kök hücre nakilleri, doğumsal anomalilere ait cerrahi müdahaleler, hemodiyaliz uygulamaları ile sınırlı kardiyovasküler cerrahi işlemler bu kapsamda değerlendirilir. Kurumla sözleşmesi bulunsun ya da bulunmasın tüm sağlık sunucularının, acil hal çerçevesinde verdikleri acil sağlık hizmetleri sebebiyle kişilerden katılım payı veya ilave ücret istemesi mümkün değildir.

Sağlık kuruluşlarının acil birimine intikal eden her vaka hukuken acil hal sayılmayabilir. Kişinin acil servise giriş yapmasını izleyen 24 saatlik zaman diliminde genel tablosunun kontrol altına alınmasıyla yataklı servise yatırılması ya da farklı bir merkeze sevki halinde acil süreç tamamlanır. Bu doğrultuda acil kabulün ardından tatbik edilen girişimler ile ilk 24 saat boyunca gözlem bölümlerinde yürütülen tıbbi işlemler karşılığında ilave ücret talep edilemez. Sürecin neticelenmesini takiben ücret tahakkuk ettirilebilmesi ise acil tablonun kalktığına ve müteakip işlemlerin ücretlendirileceğine dair yazılı bilgilendirme belgesinin hastaya imza mukabilinde sunulmasına bağlıdır.

Hasta Kayıtları ve Ayrıntılı Hizmet Belgelerine Erişim

Hasta Hakları Yönetmeliği çerçevesinde hastalar, sağlık durumları ve uygulanacak işlemler hakkında bilgi isteme, sağlık dosyası ile kayıtlarını bizzat veya vekilleri aracılığıyla inceleyip suret alma hakkına sahiptir. Özel Hastaneler Yönetmeliği gereğince özel hastanede kullanılıp bedeli hastadan tahsil edilen ilaç ve sarf malzemesinin tür ve miktarlarını gösteren liste, tetkik, tahlil ve görüntüleme sonuçları, dışarıdan satın alınan ilaç ve malzeme reçeteleri ile tedaviye ilişkin çıkış özeti talep halinde hastaya ücretsiz verilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri ile ikinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmet sunucuları, aynı başvuru numarası altında yatarak tedavilerde Kurumca karşılanan sağlık hizmeti bedelleri toplamı 100 TL'yi aştığında, verilen hizmetleri ve tahakkuk eden ilave ücret tutarını gösteren belgeyi en geç taburculuk tarihinde hastaya vermek zorundadır.

Haksız Ücret ve Faturalara Karşı Başvuru Yolları

Acil hal kapsamında sunulan sağlık hizmetleri dolayısıyla hukuka aykırı şekilde ücret alınması halinde, genel sağlık sigortalıları veya bakmakla yükümlü olunan kişiler ilgili sağlık sunucusunun bulunduğu ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvuruda bulunabilir. Satış fişi, fatura ve hasta belgelerine ilişkin Özel Hastaneler Yönetmeliği yükümlülüklerine aykırı hareket eden özel hastaneler hakkında idari denetim yapılması amacıyla İl Sağlık Müdürlüğüne şikayet yoluna gidilebilir.

Özel hastanelerden haksız tahsil edilen ücretlerin geri alınması talepleri çoğu durumda tüketici uyuşmazlığı niteliği taşımaktadır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak şartıyla, belirlenen yasal parasal sınırın altında kalan başvurularda tüketici hakem heyetine müracaat zorunludur; bu sınır ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici hakem heyetine başvurulamaz. Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda ise 6502 sayılı Kanun m. 73/A fıkra 1 uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Ancak tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar ile tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda dava şartı olarak arabuluculuk hükümleri uygulanmaz. Aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin on birinci fıkrası tüketici aleyhine tatbik edilmez.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy