Mirasbırakanın vefatı durumunda vergi borçları mirası reddetmemiş kanuni ve atanmış mirasçılara geçer; ancak bu borçlardan doğan sorumluluk müteselsil olmayıp her bir mirasçının miras payı nispetindedir. Buna karşın vergi cezaları ölümle birlikte kendiliğinden düşer ve mirasçılara yöneltilemez.
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 12Kaynağı aç
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 372Kaynağı aç
Mirasbırakanın Vergi Borçlarında Mirasçıların Hukuki Sorumluluğu
213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 12 uyarınca ölüm halinde mükelleflerin ödevleri, mirası reddetmemiş kanuni ve atanmış mirasçılarına intikal eder. Bu kapsamda her bir mirasçı, mirasbırakanın ödenmemiş vergi borçlarından müteselsilen değil, münhasıran kendi miras payı nispetinde sorumlu tutulur. Mirası süresi ve usulü içinde reddeden mirasçılara ise söz konusu vergi yükümlülükleri geçmez.
Ölüm Halinde Vergi Cezalarının Düşmesi
Vergi cezalarında failin şahsiyeti esas alındığından, mirasbırakan hayattayken işlenen fiiller sebebiyle kesilen veya kesilmesi gereken cezaların mirasçılardan istenmesi hukuken mümkün değildir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 372 açık bir biçimde ölüm halinde vergi cezasının düşeceğini öngörmüştür. Bu nedenle mirasçılara yalnızca ölenin ödenmemiş vergi borcu aslı miras hisseleri oranında yansıtılabilirken, ceza mahiyetindeki yaptırımlar ölüm olayı ile ortadan kalkar.
Tahsil Zamanaşımı ve Zamanaşımından Sonra Yapılan Ödemeler
Mirasbırakana ait kamu alacaklarının takibinde zamanaşımı süreleri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m. 102 ile düzenlenmiştir. Kamu alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılın başlangıcından itibaren beş yıllık süre zarfında tahsil edilmediğinde zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ilişkin özel kanun zamanaşımı kuralları saklıdır. Tahsil zamanaşımına uğramış amme alacağı için zorlayıcı takip ve tahsilat yapılamaz; fakat borçlunun veya mirasçıların bu sürenin dolmasından sonra kendi iradeleriyle rızaen yaptıkları ödemeler idare tarafından geçerli bir ifa olarak kabul edilir.
6183 sayılı AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN m. 102Kaynağı aç
Ödeme Emrine Karşı İtiraz Sebepleri ve Usulü
Mirasbırakanın vergi borcu dolayısıyla adına ödeme emri düzenlenen mirasçı, tebliğle birlikte kanunda öngörülen hukuki itiraz yoluna başvurabilir. 6183 sayılı Kanun m. 58 gereğince ödeme emrini tebliğ alan kişi; borcun bulunmadığı, borcun kısmen ifa edildiği ya da alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz etme hakkına sahiptir. Borcun tamamına değil yalnızca belirli bir kısmına itiraz edilmesi halinde, uyuşmazlık konusu edilen bölümün yönü ve tutarının tereddüde mahal vermeyecek biçimde belirtilmesi zorunludur; aksi durumda söz konusu kısma itiraz edilmemiş sayılır.
6183 sayılı AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN m. 58Kaynağı aç
Ödeme emrine karşı borcun tamamına yönelik ileri sürülen itirazların bütünüyle yahut kısmen reddedilmesi halinde borçlu mirasçı, ret kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde mal bildiriminde bulunmakla yükümlüdür. Borcun bir kısmına karşı itirazda bulunulmuş olması ise mal bildirimi süresinin uzamasını sağlamaz.
Mirasçılar ölenin vergi borcunun tamamından müteselsilen mi sorumludur?
Hayır, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 12 gereğince mirasçılardan her biri mirasbırakanın vergi borçlarından tüm malvarlığıyla müteselsilen değil, yalnızca kendi miras payı oranında sorumlu olur.
Mirasbırakanın vergi cezaları mirasçılara geçer mi?
Hayır, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 372 hükmü gereğince ölüm halinde vergi cezası düşer ve bu cezalar mirası reddetmemiş olsalar dahi mirasçılardan talep edilemez.
Vergi ödeme emrine karşı hangi gerekçelerle ve hangi sürede başvurulur?
6183 sayılı Kanun m. 58 gereğince ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde borcun olmadığı, borcun kısmen ödendiği veya alacağın zamanaşımına uğradığı iddialarıyla itiraz edilebilir.
Zamanaşımına uğramış kamu borcu mirasçılarca rızaen ödenebilir mi?
Evet, 6183 sayılı Kanun m. 102 uyarınca amme alacağı tahsil zamanaşımına uğradıktan sonra mirasçıların kendi rızalarıyla yapacakları ödemeler hukuken kabul edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy