Mezuniyet Sonrası Yasal Kalış Süresi ve Statü Korunumu
Amerika Birleşik Devletleri'nde eğitimini tamamlayan F-1 statüsündeki yabancı öğrenciler için mezuniyetin ardından genel kural olarak 60 günlük ek yasal kalış süresi tanınır. Mesleki eğitim programlarını kapsayan M-1 statüsündeki öğrenciler için ise bu süre 30 gün olarak uygulanır. F-1 öğrencileri, program bitimini izleyen 60 günlük yasal kalış dönemi boyunca göçmen olmayan statü bakımından korunmuş sayılır ve belirli şartları sağlamaları halinde başka bir göçmen olmayan statüye geçiş başvurusunda bulunabilir. Ancak statü değişikliği imkânı, statü ihlali bulunan dosyalarda aynı şekilde işlemez.
M-1 statüsüne sahip öğrenciler mezuniyet sonrasında statü değişikliği talep ettiklerinde ciddi yasal kısıtlamalarla karşılaşır. Bu kapsamda M-1 statüsünden F-1 statüsüne ya da belirli H çalışma statülerine geçiş yapılması genel kural olarak mümkün değildir.
Yeni Akademik Programa Geçiş ve Eğitim Seviyesi Değişikliği
F-1 statüsündeki bir öğrencinin ek yasal kalış süresi içerisinde ABD'de kalarak yeni bir akademik programa geçiş yapabilmesi kabul şartına bağlıdır. Bu geçiş hakkından yararlanabilmek için öğrencinin yeni akademik programa kabul edilmesi ve başlayacağı yeni programın beş ay içinde faaliyete geçmesi şarttır.
Lisans programından yüksek lisans programına geçiş gibi eğitim seviyesi değişikliklerine ilişkin işlemlerin, mevcut akademik programın sona ermesini takip eden 60 günlük süre içerisinde tamamlanması gerekmektedir.
Mezuniyet Sonrası İsteğe Bağlı Pratik Eğitim ve Başvuru Takvimi
Gerekli yasal koşulları taşıyan F-1 öğrencileri, ana öğrenim dallarıyla doğrudan bağlantılı işlerde çalışmak kaydıyla mezuniyet sonrasında genel olarak 12 aya kadar isteğe bağlı pratik eğitim hakkı elde edebilir. Bu eğitim kapsamında istihdam izni alabilmek için Form I-765 üzerinden başvuru yapılması zorunludur. Başvuru, akademik programın tamamlanmasından en erken 90 gün önce sunulabilir ve en geç mezuniyet tarihini izleyen 60 gün içinde göçmenlik idaresine ulaşmış olmalıdır. Ayrıca başvurunun yetkili okul görevlisinin sistem kaydından sonra belirli bir süre içinde iletilmesi gerekir.
Yalnızca mezuniyet sonrası isteğe bağlı pratik eğitim kullanan F-1 öğrencileri, bu dönem boyunca toplam 90 günden fazla işsizlik biriktiremez.
STEM Alanı Uzatımı ve İstihdam Kuralları
Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarını kapsayan STEM derecesine sahip belirli F-1 öğrencileri, 12 aylık standart pratik eğitim süresine ilave olarak 24 aylık uzatma talep edebilir. STEM uzatımı kapsamında istihdam sağlayan işverenin E-Verify sistemine kayıtlı bulunması ve öğrenci ile işverenin birlikte Form I-983 eğitim planı düzenlemesi zorunludur.
STEM uzatımı hakkından yararlanan yabancı öğrencilerin toplam işsiz kalma süresi sınırı genişletilmektedir. İlk mezuniyet sonrası pratik eğitim dönemi dahil olmak üzere izin verilen toplam işsizlik süresi azami 150 gündür. STEM uzatımı başvurusu, mevcut pratik eğitim süresinin sona ermesinden önceki 90 gün içinde Form I-765 ile yapılabilir. İlk pratik eğitimin tamamlanmasının ardından başlayan 60 günlük ek yasal kalış süresi içinde STEM uzatımı başvurusu yapılamaz.
STEM uzatımı başvurusunun süresi içerisinde ve usulüne uygun şekilde tamamlanması durumunda, önceki çalışma izni kartının geçerlilik süresi dolsa dahi öğrenci, başvurusu sonuçlanana kadar 180 gün boyunca yasal olarak çalışmayı sürdürebilir.
H-1B, O-1 ve Göçmenlik Başvuruları ile Statü Değişikliği
Uzmanlık gerektiren mesleklerde istihdam edilecek mezunlar için işveren sponsorluğuna dayalı H-1B statüsü öngörülmüştür. Kotaya tabi H-1B başvurularında işverenin elektronik kayıt yaptırması ve Form I-129 dilekçesi sunması gerekmektedir. Statü değişikliği talebi içeren ve zamanında sunulmuş bir H-1B başvurusu bulunan F-1 öğrencileri bakımından F-1 statüsü ve mevcut çalışma izinleri mali yılın 1 Nisan tarihine kadar otomatik olarak uzayabilir.
Kendi uzmanlık alanında olağanüstü yetenek sahibi olan mezunlar, uzmanlık sahalarında çalışmak üzere mezuniyet sonrasında O-1 statüsüne geçiş başvurusu yapabilir. İstihdama dayalı kalıcı oturum süreçleri ise EB-1, EB-2 ve EB-3 tercih kategorileri üzerinden yürütülür; ABD içindeki başvurularda göçmenlik dilekçesi sonrasında Form I-485 sunulur. Tercih kategorilerinde dosyanın verilebilmesi veya ilerlemesi vize bülteni ve başvuru takvimi çizelgelerine bağlıdır.
SEVIS Kaydının Sonlanması ve Hukuka Aykırı Kalış Yaptırımları
Öğrenci takip sistemindeki kaydı yetkili mercilerce sonlandırılan F-1 statüsündeki kişiler genel kural olarak 15 gün içinde ABD topraklarından ayrılmak zorunda kalabilir; M-1 statüsündeki öğrenciler bakımından ise bu durum daha katı kurallara tabidir. Yasal izin süresinin aşılması neticesinde hukuka aykırı kalış süresinin 180 günü geçmesi durumunda 3 yıllık, 1 yılı aşması halinde ise 10 yıllık süreyle ABD'ye yeniden giriş yasağı yaptırımı tatbik edilebilir.
Mezuniyet sonrası OPT çalışma izni başvurusu ne zamana kadar yapılabilir?
İsteğe bağlı pratik eğitim başvurusu Form I-765 ile programın tamamlanmasından en erken 90 gün önce sunulabilir; en geç mezuniyet tarihini izleyen 60 gün içinde göçmenlik makamlarına ulaşmış ve okul görevlisinin kaydından sonraki belirli süre içinde tamamlanmış olmalıdır.
STEM uzatımı alan öğrencilerin işsiz kalabileceği azami süre nedir?
STEM uzatımı alan öğrencilerin ilk pratik eğitim dönemi dahil olmak üzere biriktirebileceği toplam yasal işsizlik süresi azami 150 gündür.
F-1 öğrencileri mezun olduktan sonra ne kadar süre ABD'de yasal olarak kalabilir?
F-1 öğrencileri mezuniyet sonrasında genel olarak 60 günlük ek yasal kalış süresine sahiptir; statü ihlali bulunmayan durumlarda bu dönemde statü koruması devam ederek yeni bir statüye başvuru imkânı doğar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy