Fransa vatandaşlığına erişimde aranan dil yeterlilik çıtası 1 Ocak 2026 itibarıyla B2 seviyesine yükseltilmiştir. Fransız mevzuatında oturum ve vatandaşlık kademelerine göre dil şartı derecelendirilmiş olup çok yıllı oturum kartı için A2, yerleşik kart (carte de résident) için B1, vatandaşlık için ise B2 düzeyi öngörülmektedir. B2 dil yeterliliği; Fransız eşle evlilik nedeniyle yapılan vatandaşlık beyanı (mariage avec un Français nedeniyle déclaration), kararnameyle vatandaşlığa alınma (naturalisation par décret) ve vatandaşlığın yeniden kazanılması (réintégration dans la nationalité française par décret) süreçlerinde aranır.
Fransız Medeni Kanunu Kapsamında Dil Yeterliliği ve Asimilasyon
Fransız Medeni Kanunu m. 21-24 uyarınca kararname yoluyla vatandaşlığa alınmada (naturalisation) ilgilinin Fransız toplumuna asimile olması aranır. Bu intibak hali; dil, tarih, kültür, kamusal yaşam bilgisi ve Cumhuriyet ilkelerine bağlılığı ihtiva eder. İlgili kanun maddesi gereğince aranan lisan seviyesi, başvuranın çetrefilli metinlerin ana fikrini kavrayabilmesini, kendiliğinden diyalog kurabilmesini ve geniş bir konu çerçevesinde meramını açık ve detaylı şekilde dile getirebilmesini temin etmelidir. 30 Aralık 1993 tarihli Kararnamenin 14. ve 37. maddelerinde 15 Temmuz 2025 tarihli Decret n° 2025-648 ile yapılan değişiklikle evlilik beyanında, naturalisation ve réintégration süreçlerinde B2 seviyesi kurala bağlanmış ve 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kabul Edilen Diplomalar ve Dil Sınavı Ölçütleri
Dil yeterliliğini ispatlamak üzere Diplôme national du brevet, devlet adına verilen en az seviye 3 düzeyindeki diplomalar, RNCP sisteminde kayıtlı ve en az seviye 3'te bulunan mesleki sertifikalar ile B2 düzeyine eşdeğer Fransızca bilgisini gösteren diplomalar sunulabilir. Sınav yoluyla belgelendirmede ise France Éducation International tarafından düzenlenen TCF veya Paris Ticaret ve Sanayi Odası tarafından verilen TEF başarı belgeleri kabul edilir; bu test belgelerinin iki yıldan daha eski olmaması zorunludur.
22 Aralık 2025 tarihli arrêté uyarınca kabul edilen dil testlerinin; sözlü anlatım, yazılı anlatım, sözlü anlama ve yazılı anlama olmak üzere dört ayrı beceriyi birlikte ölçmesi gerekir. Ayrıca testin tek bir oturum mantığıyla aynı gün içinde ve fiziki bir sınav merkezinde yapılması aranır. Öte yandan 15 Temmuz 2025 tarihli Decret n° 2025-648 uyarınca, yabancı diploma sahiplerinin Fransızca eğitim aldıklarını ileri sürerek denklik belgesi (attestation de comparabilité) üzerinden dil şartından muafiyet veya kolay kabul elde etmelerini sağlayan imkân kaldırılmıştır.
Sağlık Durumu ve Kanuni Yaş Muafiyetleri
Başvurucunun sağlık durumu veya engelliliği gerektirdiği takdirde, hangi uyarlamaların zorunlu olduğunu açıkça gösteren bir tıbbi sertifika ibraz edilerek dil değerlendirmesinde duruma uygun uyarlama yapılabilir. İdare veya naturalisation birimi gerekli gördüğü takdirde yeni bir tıbbi değerlendirme yapılmasını isteyebilir. Başvuru sahibinin sağlık durumu veya engeli her türlü dil değerlendirmesini imkânsız kılıyorsa, sunulacak özel tıbbi sertifika ile diploma veya test belgesi sunma şartından tamamen muaf tutulması mümkündür.
Fransız Medeni Kanunu m. 21-24-1 uyarınca mülteci veya vatansız hukuki statüsüne sahip, yaşı 70'in üstünde olan ve Fransa topraklarında kesintisiz ve mutat şekilde en az 15 yıldır ikamet eden kimselerden kararname yoluyla vatandaşlığa geçişte dil şartı aranmaz. Bu istisnadan yararlanabilmek için vatansız ya da mülteci olma, 70 yaşını ikmal etme ve 15 yıllık mutat ikamet unsurlarının bir arada bulunması şarttır. Anılan muafiyet yalnızca naturalisation ve réintégration gibi kararname prosedürlerinde geçerli olup, Fransız eşle evlilik sebebiyle yapılan vatandaşlık bildirimlerinde bu yönde ayrıca bir istisna sayılmamıştır.
Yurttaşlık Sınavı ile Dil Yeterliliği Arasındaki Ayrım
Cumhuriyet değerleri, tarih, kültür, kurumlar ve haklar bilgisini ölçen examen civique ile Fransızca dil yeterliliği şartı birbirinden bağımsız iki ayrı gerekliliktir. Examen civique özellikle naturalisation ve belirli oturum kartı başvurularında yurttaşlık ve toplum bilgisini değerlendirirken, dil şartı bundan bağımsız şekilde ilgilinin Fransızca sözlü ve yazılı yeterliliğini ölçmeyi amaçlar.
Dil Şartı Eksikliğinde Kararlar ve Yargısal İtiraz Yolları
Kararname usulüyle (naturalisation) yürütülen dosyalarda dil şartının karşılanmaması durumunda idare başvuruyu kabul edilemez (irrecevable) sayabilir veya olumsuz bir karar tesis edebilir. Tesis edilen olumsuz kararın gerekçeli olması gerekir. Başvuru sahibi, dosyanın sunuluş biçimine göre idari itiraz yolunu işletebilir ve devamında Nantes İdare Mahkemesi nezdinde dava açabilir.
Fransız eşle evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda dil şartının sağlanamaması çoğu zaman dil dışı asimilasyon eksikliğine dayalı opposition yerine kayıt reddi kapsamında ele alınır. İdarenin kanuni şartların yokluğu sebebiyle verdiği kayıt reddine karşı altı ay içinde yetkili tribunal judiciaire önünde dava açılmalıdır. Buna karşılık hükümetin indignité veya dil dışı asimilasyon eksikliği gibi nedenlerle başvurduğu opposition kararlarına karşı ise iki ay içinde Conseil d’État nezdinde yargı yoluna başvurulur.
Fransa vatandaşlığı için hangi dil seviyesi aranır?
Fransa vatandaşlığına erişimde 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla B2 seviyesinde Fransızca yeterliliği aranmaktadır.
TCF ve TEF dil belgeleri ne kadar süreyle geçerlidir?
Vatandaşlık başvurusunda sunulacak TCF veya TEF başarı belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren en fazla iki yıllık olması gerekir.
Yabancı diplomayla Fransızca dil muafiyeti alınabilir mi?
Yabancı diploma sahiplerinin Fransızca eğitim aldıklarını belirterek denklik belgesi (attestation de comparabilité) üzerinden dil şartından muafiyet veya kabul alma imkânı kaldırılmıştır.
Kararnameyle vatandaşlıkta yaş ve mültecilik sebebiyle dil muafiyeti kimleri kapsar?
Vatansız veya mülteci statüsü taşıyan, 70 yaşını geride bırakmış ve Fransa sınırları dahilinde en az 15 senedir düzenli ikamet eden şahıslar kararname usullerinde bu üç unsuru bir arada sağlamaları halinde dil belgesi sunmaktan muaftır; bu kural evlilik beyanında ayrıca uygulanmaz.
Evlilik yoluyla vatandaşlıkta dil şartı eksikliğinde hangi mahkemeye başvurulur?
Dil şartının eksikliği nedeniyle verilen kayıt reddine karşı altı ay içinde tribunal judiciaire nezdinde dava açılmalıdır; Conseil d'État nezdindeki iki aylık dava yolu ise indignité veya dil dışı asimilasyon eksikliğine dayalı opposition kararları içindir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy