Meşruhatlı Vize Tanımı ve Yararlanma Şartları
Meşruhatlı vize, Türkiye'ye giriş yasağı bulunan veya hakkında sınır dışı etme kararı verilmiş olan yabancıların, mevzuatta öngörülen belirli şartların varlığı durumunda ülkeye giriş yapabilmelerini sağlayan özel bir vizedir. Türkiye'ye giriş yasağının devam ettiği dönemde bu vizenin sağladığı olanaktan faydalanılarak ülkeye girilebilmesi mümkündür. Ancak bu haktan yararlanabilmek için yabancının herhangi bir suça karışmamış olması gerekmektedir. Suça karışmış olan yabancıların bu vizeden faydalanabilmesi hukuken mümkün değildir.
Giriş Amacının Bildirilmesi ve İdari Değerlendirme
Meşruhatlı vizeye başvuran yabancı, Türkiye'ye seyahat etme gerekçesini başvuru sırasında yetkili makamlara bildirmek durumundadır. Bildirilen gerekçe hem talep edilen vize türü bakımından hem de meşruhatlı vize başvurusunun kabul edilip edilmeyeceği noktasında idarece incelemeye tabi tutulur. Başvurulan vize koşulları sağlanmış olsa dahi yabancının hangi nedenle sınır dışı edildiği detaylı değerlendirilir; sınır dışı edilme gerekçeleri uygun görülmezse başvuru idarece reddedilebilir.
Meşruhatlı vize başvurularında kamu düzeni, genel güvenlik ve genel sağlık nedenleri başlıca ret sebepleri arasında yer alır. Yabancı bu gerekçelerden birine dayanılarak sınır dışı edilmiş ise vize başvurusunun olumlu sonuçlanması çok daha zor hale gelmektedir.
Vize Türlerine Göre Aranan Belgeler ve Koşullar
Çalışma amacıyla meşruhatlı vize talebinde bulunan yabancının, işçi ve işveren tarafından imzalanmış iş sözleşmesini, yeminli tercüman veya resmi makam tarafından çevirisi yapılmış pasaport ve diploma suretlerini, varsa yeminli tercüme yapılmış referans mektubunu, dört adet biyometrik fotoğrafı, çalışacağı şirkete ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini ve şirketin son yıl bilançosunu sunması gerekir. Çalışma izni süresi boyunca oturma izni de sağlanır; bu nedenle çalışma iznine sahip yabancının ayrıca oturma iznine başvurması gerekmez.
Tedavi amacıyla vize alarak Türkiye'ye dönebilmek için tıbbi tedavinin başka yerde gerçekleştirilemiyor olması şarttır. Bu başvurularda tedavinin ancak yurt dışında yapılabileceğini belirten noter onaylı tercüme edilmiş hastane raporu ile yabancının seyahat etmesine engel bulunmadığına dair raporun sunulması zorunludur.
Eğitim gerekçesiyle meşruhatlı vize alınabilmesi için yabancının Türkiye'de yer alan bir eğitim kurumunda öğrenci olması ön şarttır; aksi takdirde başvuru reddedilir. Bu vize için ikamet izni başvuru formu, pasaport veya yerine geçen belge, dört adet biyometrik fotoğraf, üniversite kabul mektubu, sağlık sigortası, kalacağı sürede yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olunduğuna dair beyan ile öğrenci belgesi hazırlanmalıdır.
Aile birleşimi meşruhatlı vizesi, yabancının annesinin, babasının veya çocuğunun Türk vatandaşı olması durumunda verilmektedir. Başvuru dosyasında evlilik cüzdanı, son altı ay içerisinde çekilmiş dört adet biyometrik fotoğraf, başvuru formu ve başvurudan en fazla altı ay önce alınmış pasaport yer almalıdır. Ayrıca kısa süre için gelen yabancı basın mensuplarına talepleri halinde Türkiye'de bulunacakları süre kadar geçerli geçici basın kartı düzenlenebilir; bu kart en fazla üç ay süreli verilir ve gerektiğinde üç ay daha uzatılabilir.
Başvuru Usulü ve Süreler
Meşruhatlı vize başvuruları, yabancının bulunduğu ülkedeki Türk Konsolosluğuna veya Türk Büyükelçiliğine yapılır. Başvuru formu doldurularak gerekli belgelerin teslim edilmesi gerekir; evrakların eksik olması başvurunun geçersiz sayılmasına yol açar. Yapılan başvurular, başvuru tarihinden itibaren en geç 90 gün içerisinde sonuçlandırılır.
Meşruhatlı vizenin belirli ve sabit bir süresi bulunmamakta olup süre vizenin alındığı türe ve gidiş amacına göre belirlenir. Vizenin geçerlilik süresi dolmadan önce yenileme veya uzatma talebinde bulunulmalıdır; yenileme başvurusu vizeyi veren ülkenin yetkili makamlarına iletilir. Bununla birlikte meşruhatlı vizeyle seyahat eden yabancıların, vizelerinin geçerlilik sürelerine bakılmaksızın ülkeye girişlerini takiben yetkili mercie başvurarak ikamet izni almaları gerekmektedir.
Başvurunun Reddi Halinde İtiraz ve İdari Dava Yolu
Meşruhatlı vize başvurusunun idarece reddedilmesi halinde, ret kararından itibaren 30 gün içerisinde kararı veren temsilciliğe yazılı olarak itiraz edilebilir. Yapılan itiraza olumsuz bir yanıt verilmesi veya 30 günlük süre içerisinde idarece herhangi bir cevap verilmemesi üzerine yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
Meşruhatlı vize başvurusu kaç gün içinde sonuçlanır?
Meşruhatlı vize başvurusu, başvuru tarihinden itibaren en geç 90 gün içerisinde sonuçlandırılır.
Meşruhatlı vize başvurusunun reddine karşı itiraz süresi ne kadardır?
Ret kararından itibaren 30 gün içerisinde kararı veren temsilciliğe yazılı olarak itiraz edilebilir; itirazın reddi veya 30 gün içinde cevap verilmemesi halinde iptal davası açılabilir.
Tedavi amacıyla meşruhatlı vize almanın şartı nedir?
Yabancının tedavisinin başka bir yerde gerçekleştirilemediğinin noter onaylı tercüme hastane raporuyla belgelenmesi ve ayrıca seyahat etmesine bir engel bulunmadığına ilişkin rapor sunulması gerekmektedir.
Çalışma izni alan yabancının ayrıca oturma iznine başvurması gerekir mi?
Çalışma izni süresi boyunca oturma izni sağlandığından ayrıca oturma iznine başvurulması gerekmediği kabul edilmekle birlikte, meşruhatlı vizeyle giriş yapan yabancıların vize sürelerine bakılmaksızın Türkiye'ye giriş sonrasında ikamet izni almaları da gerekmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy