Konkordato Komiseri: Atanma, Yükümlülükler ve Kanun Yolları

Konkordato Komiseri Kimdir ve Nasıl Atanır?

Konkordato komiseri, borçlunun mali durumunu incelemek, süreci denetlemek ve mahkemeye rapor sunmak üzere görevlendirilen kişidir. Üç komiser atanması hâlinde bunlardan biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermesi şartıyla bağımsız denetçiler arasından seçilir. Diğer komiserlerin hangi mesleki gruplardan belirleneceğine ilişkin ayrıntılar Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik'te (RG 30.01.2019, S. 30671) düzenlenmiştir.

Eğitim Zorunluluğu ve Muafiyet

Komiser olarak görev yapabilmek için en az otuz altı ders saatinden oluşan bir temel eğitim alınması zorunludur. Bu eğitimin yanı sıra, üç yılda bir en az on iki saatlik yenileme eğitimi de zorunludur. Eğitim, Bakanlıkça izin verilmek kaydıyla bünyesinde hukuk fakültesi bulunan üniversiteler, Türkiye Barolar Birliği ve Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği tarafından verilebilir.

Temel eğitim; medeni usul ve icra-iflas hukuku, medeni hukuk, ticaret hukuku ile işletme, iktisat, maliye ve muhasebe alanında profesör, doçent veya doktor unvanına sahip olanlar tarafından verilir. Buna karşılık eğitimden muafiyet yalnızca profesör veya doçent unvanına sahip olanlara tanınmaktadır; doktor unvanı muafiyet kapsamının dışında kalmaktadır. Bu iki koşul birbirinden ayrı düzenlemelerdir.

Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan komiserlik eğitimleri, listeye kayıt için yapılacak başvuruda dikkate alınmaz.

Komiserin Temel Yükümlülükleri

Komiser, görevini tarafsız ve objektif biçimde bizzat yerine getirmek zorundadır. Görev sırasında veya sona erdikten sonra öğrendiği sır niteliğindeki bilgileri korumak, unvan ve yetkisini kendisine ya da üçüncü bir kişiye menfaat sağlamak amacıyla kullanmamak, hediye kabul etmemek ve aracılıkta bulunmamak da temel yükümlülükler arasındadır. Bunlara ek olarak komiser, görevi kapsamında kendisi veya başkaları hesabına sözleşme yapamaz; yapıldığı takdirde bu tür sözleşmeler hükümsüz sayılır.

Komiser, kişisel bilgilerinde meydana gelen her türlü değişikliği bir ay içinde, varsa ilgili belgelerle birlikte bölge kuruluna bildirmek zorundadır.

Yasaklılık Hâlleri

Yönetmelik, komiserler için yasaklılık sebepleri öngörmektedir. Somut bir yasaklılık durumunun varlığını öğrenen komiserin bunu derhal görevlendirmeyi yapan asliye ticaret mahkemesine bildirmesi gerekir. Mahkeme bu bildirimi yerinde görürse komiserin görevine son verilir.

Yükümlülük İhlalinin Sonuçları

Yukarıda sayılan yükümlülüklere aykırı davranan komiserin görevine mahkeme tarafından son verilir. Bu durum derhal bölge kuruluna bildirilir; eylemin aynı zamanda suç oluşturması hâlinde Cumhuriyet başsavcılığına da bildirim yapılır.

Görevden Kaçınma ve Mazeret Hâlleri

Bedensel engeli veya sürekli hastalığı nedeniyle görevi yapmakta güçlük çekecek olanlar, aynı anda birden fazla komiserlik görevini yürütenler ve mahkemece kabul edilecek başka mazereti bulunanlar komiserlik görevini kabul etmekten kaçınabilir. Mahkeme bu talebi reddederse, karara rağmen kaçınmaya devam eden komiser görevden alınır ve bağlı bulunduğu bölge adliye mahkemesindeki bölge kuruluna bildirilir.

Görev başladıktan sonra haklı bir mazeret ortaya çıkarsa komiser, bu mazeretin doğduğu tarihten itibaren beş gün içinde görevden ayrılmayı talep edebilir.

Konkordato Talebine Eklenmesi Gereken Belgeler

Konkordato talebinde bulunan borçlu; konkordato ön projesini, malvarlığının durumunu gösteren belgeleri, alacaklı ve alacak listesini, karşılaştırma tablosunu ve makul güvence veren bağımsız denetim raporunu mahkemeye sunmak zorundadır. Bu belgelere ilişkin ayrıntılar Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik'te (RG 30.01.2019, S. 30671) düzenlenmiştir.

Geçici Mühlet Kararı ve İlan Yükümlülüğü

İcra ve İflas Kanunu'nun 288. maddesi uyarınca geçici mühlet kararı, kesin mühletin hukuki sonuçlarını doğurur. Mahkeme geçici mühlet kararını ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilan eder; karar aynı zamanda derhal tapu müdürlüğü, ticaret sicili müdürlüğü, vergi dairesi, gümrük ve posta idareleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, mahallî ticaret ve sanayi odaları, taşınır kıymet borsaları, Sermaye Piyasası Kurulu ve diğer gerekli yerlere bildirilir.

İlanda alacaklılara, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri bildirilir. Geçici mühletin uzatılmasına ve geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararlar da aynı usule göre ilan olunur ve ilgili yerlere bildirilir.

Konkordatonun Tasdik Edilmemesi ve İflasa Dönüşme

İİK m. 308 uyarınca konkordato tasdik edilmezse mahkeme talebin reddine karar verir ve bu karar 288. madde kapsamında ilan edilerek ilgili yerlere bildirilir. Borçlunun iflasa tabi olması ve aynı zamanda doğrudan iflas nedenlerinden birinin mevcut bulunması hâlinde mahkeme, borçlunun iflasına resen karar verir. Bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Konkordato sürecinin iflasla sonuçlanması durumunda iflas kararını veren mahkeme, tasfiyenin basit ya da adi tasfiye usulüne göre yürütülmesine karar verir. Gerekli görüldüğünde adi tasfiye, konkordato komiserleri tarafından gerçekleştirilir; bu hâlde iflas idaresine ait görev ve yetkiler komiserler tarafından kullanılır. Bu düzenleme 7327 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle İİK m. 308'e eklenen fıkrayla yürürlüğe girmiştir.

Konkordato Kararlarına Karşı Kanun Yolları

İİK'nın 308/a maddesi uyarınca konkordato kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Sürenin başlangıcı taraflara göre farklılaşmaktadır: borçlu veya konkordato talep eden alacaklı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirken, itiraz eden diğer alacaklılar için bu süre tasdik kararının ilanından itibaren işlemeye başlar. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı ise iki hafta içinde temyiz yoluna gidilebilir. Temyiz süresinin hangi tarihten işleyeceği madde metninde açıkça belirlenmemiştir.

Hem istinaf hem de temyiz incelemelerinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy