TCK 82 Kasten Öldürme Suçunun Nitelikli Halleri

Kasten Öldürme Suçunda Temel Ceza ve Nitelikli Haller

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesi uyarınca bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kanunda özel ağırlık sebebi sayılan biçimlerde icra edilmesi halinde ise temel ceza yerine nitelikli hallere ilişkin yaptırımlar uygulanır.

Kasten öldürme eyleminde Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinde düzenlenen nitelikli hallerden birden fazlası aynı olayda gerçekleşse dahi ceza birikimi yapılmaz ve fail hakkında tek bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

Tasarlayarak, Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek Öldürme

Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri gereğince kasten öldürme fiilinin tasarlayarak ya da canavarca hisle veya eziyet çektirerek işlenmesi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren temel nitelikli hallerdendir.

Tasarlama; kişinin suç işleme kararını alması ile eylemi gerçekleştirmesi arasında belli bir sürenin geçmesine karşın kastından dönmemesi, suç işleme kararlılığının devam etmesi ve fiili soğukkanlılıkla gerçekleştirmesi durumudur. Tasarlayarak kasten öldürme suçunda somut olayın koşullarına göre haksız tahrik hükümlerinin uygulanması mümkündür.

Canavarca hisle kasten öldürme, toplum vicdanı ve ahlakının kabul edemeyeceği derecede vahşi ve acımasız bir içgüdüyle insan hayatına son verilmesidir. Eziyet çektirerek öldürmede ise fail mağdura acı verip öldürme sürecini uzatarak hem bedensel hem de ruhsal yönden yoğun bir ıstırap çektirmektedir.

Mağdurun Sıfatı ve Ailevi Bağlar Sebebiyle Nitelikli Haller

Suçun üstsoy veya altsoydan birine, eşe, boşandığı eşe yahut kardeşe karşı işlenmesi Türk Ceza Kanunu m. 82/1-d uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirir. Kan bağı bulunmayan üvey anne, üvey baba veya üvey evlat altsoy ve üstsoy kavramı kapsamına girmediğinden bu bent dahilinde kabul edilmez. Resmi nikâhlı eşe veya boşanılmış eşe yönelik eylemler nitelikli hal sayılırken nişanlıya ya da dini nikâhlı eşe karşı gerçekleştirilen fiiller bu bent kapsamında değerlendirilmez.

Kasten öldürme fiilinin çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye yahut kadına karşı işlenmesi cezayı ağırlaştıran haller arasındadır. Kadına karşı kasten öldürme suçunda kadının hamile bulunup bulunmaması ya da faille arasında herhangi bir soy bağı veya akrabalık ilişkisinin varlığı şart koşulmaz.

Kamu Görevinin İfası ve Suç Bağlantılı Ağırlaştırıcı Nedenler

Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle öldürülmesi TCK m. 82/1-g uyarınca nitelikli hal oluşturur. Kamu görevlisinin mesai saatleri dışında veya görev sahasının haricinde öldürülmesi durumunda fiil kamu görevinin gereklerinden ileri geliyorsa nitelikli hal uygulanır. Buna karşılık eylem görev esnasında gerçekleşmiş olsa bile tamamen kişisel bir husumet veya şahsi nedenlerden kaynaklanıyorsa kamu görevi sebebiyle nitelikli hal söz konusu olmaz.

Öldürme fiilinin bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak, işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak maksadıyla icra edilmesi TCK m. 82/1-h kapsamındadır. Bu bent bakımından failin kastı ve amacı ile eylem arasında nedensellik kurulması kafi olup suçun fiilen gizlenmesi veya failin yakalanmaması şartı aranmaz. Bir suçu işleyememekten kaynaklanan infialle öldürmede ise tasarlanan suçun icrasının tamamlanamamış olması bu nitelikli halin varlığı için yeterlidir.

Tehlikeli Araçlar, Kan Gütme ve Töre Saiki

Eylemin yangın, su baskını, tahrip, batırma, bombalama yahut nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle genel tehlike yaratan vasıtalarla işlenmesi TCK m. 82/1-c gereğince ağırlaştırıcı nedendir.

Kasten öldürmenin kan gütme veya töre saikiyle işlenmesi de TCK m. 82/1 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Kan gütme saikinin varlığından söz edilebilmesi için önceki hadisenin kasten veya taksirle gerçekleşmiş olmasından bağımsız olarak mutlaka bir ölümle neticelenmiş olması aranır. Fail ile ilk öldürülen kişi arasında kan bağı bulunması zorunlu değildir; ancak ilk vaka ile failin fiili arasında ilk öfkenin yatışmasını sağlayacak belirli bir zaman diliminin geçmiş olması gerekir.

Kan gütme saikiyle hareket eden kişinin bu saike başka motivasyon unsurları eklemesi halinde nitelikli hal uygulanmaz. Haksız tahrik etkisi altında bulunan failin kan gütme saikiyle hareket ettiği kabul edilmediği gibi failin haksız tahrik altında davranması halinde eylemin töre saikiyle işlendiği de kabul edilmez.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy