İsveç Hukukunda Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Şartları

Evlilik ve Partnerlik Rejiminin Vatandaşlığa Etkisi

İsveç hukukunda bir İsveç vatandaşıyla evlenmek doğrudan ve kendiliğinden vatandaşlık hakkı sağlamaz. Eş, kayıtlı partner veya fiilen birlikte yaşayan partner (cohabiting partner) olmak ilgililere kolaylaştırılmış ikamet süresi avantajları sunabilir. Buna karşın vatandaşlık için ayrıca başvuru yapılması, diğer tüm vatandaşlık koşullarının sağlanması ve dosyanın bireysel olarak incelenmesi gerekir.

Kolaylaştırılmış süre avantajı yalnızca resmî nikâhlı eşler için geçerli değildir; mevzuatta tanınan kayıtlı partnerler ve fiilen birlikte yaşayan partnerler bakımından da bu süre kolaylığı gündeme gelebilir.

Aile Birleşimi ve Oturum İzni Şartları

İsveç vatandaşı olan eşin yanına yerleşmek isteyen üçüncü ülke vatandaşlarının aile üyesi başvurularında İsveç vatandaşları bu bağlamda Avrupa Birliği vatandaşı sayılmamaktadır. Dolayısıyla çoğu dosyada Avrupa Birliği serbest dolaşım hükümleri yerine İsveç ulusal aile birleşimi kuralları tatbik edilir. AB veya AEA dışındaki ülke vatandaşları yönünden eşe bağlı oturum izni başvurusunun kural olarak İsveç'e girmeden önce yapılması esastır.

İlk oturum izni taleplerinde, İsveç'te ikamet eden sponsor eşin veya partnerin başvuranı ve hane halkını geçindirmeye yetecek düzenli bir gelire sahip olması ve yeterli büyüklük ile nitelikte bir konut temin edebilmesi şartı aranır.

Eşe bağlı oturum izninin uzatılması sürecinde verilecek yeni izin süresi en fazla iki yıl olarak belirlenebilir ve ilgilinin pasaport geçerlilik süresini aşamaz. Uzatma incelemesinde başvuru sahibinin başlangıçtaki partneriyle fiilen birlikte yaşamaya devam etmesi koşulu gözetilir.

Eşe bağlı oturum izni sahibi, İsveç'te bu izinle en az üç yıl yaşadıktan sonra uzatma dosyası çerçevesinde kalıcı oturum izni talebinde de bulunabilir. Bu talepte kişinin partneriyle birlikte yaşamayı sürdürmesi, uzatma koşullarını koruması ve kendisini mali yönden destekleyebildiğini göstermesi gerekmektedir.

Kolaylaştırılmış Vatandaşlık Süresi ve İkamet Kuralları

Genel vatandaşlık kazanımında en az beş yıllık yerleşik ikamet kuralı bulunmaktayken; İsveç vatandaşının eşi, kayıtlı partneri veya fiilen birlikte yaşayan partneri olan kişiler için İsveç'te en az üç yıl ikamet edilmiş olması ve son iki yıl boyunca birlikte yaşanmış olması şartıyla erken vatandaşlık başvurusu imkânı tanınmıştır.

İsveç vatandaşı eş veya partner önceden başka bir devletin vatandaşı idiyse ya da vatansız statüsünde bulunmaktaydıysa, üç yıllık kolaylaştırılmış süreden istifade edilebilmesi için bu eşin başvuru anında en az iki yıldır İsveç vatandaşı olması şartı aranır.

İkamet süresi hesaplanırken kısa süreli yurt dışı seyahatleri genellikle sorun oluşturmaz; ancak bir yıl içinde altı haftayı aşan yurt dışı kalışlarının aşan kısmı ikamet süresinden düşülür.

Üç yıllık kolaylaştırılmış süre kapsamında yapılan başvurularda topluma uyum da incelenebilir; bu çerçevede birlikteliğin süresi, İsveççe bilgisi ve ilgilinin kendi geçimini temin edebilme kapasitesi değerlendirmeye alınabilir.

Geçmiş dönemde yanıltıcı kimlik bilgisi sunulması veya sınır dışı etme kararının yerine getirilmesinin kaçma yoluyla zorlaştırılması durumlarında, özel üç yıllık rejim devre dışı kalabilir ve başvurucu genel beş yıllık yerleşik ikamet kuralına tabi tutulabilir.

Mali Yükümlülükler, Adli Sicil ve Kimlik Tespiti

Vergi, para cezası, resmî harç veya nafaka ödemelerinin yapılmamış olması vatandaşlık talebinin reddedilmesine sebebiyet verebilir. Özel şirket alacaklarının icra dairesine intikal etmiş olması da başvuru önünde engel oluşturabilir. Borcun sonradan ödenip kapatılması halinde dahi, ilgilinin borçsuz kaldığının görülebilmesi amacıyla yaklaşık iki yıllık bir bekleme süresinin geçmesi aranabilir.

Kişinin adli sicilinde ceza mahkûmiyetinin bulunması durumunda vatandaşlığa başvurabilmek için belirli sürelerin tamamlanması gerekebilir. Bu kapsamda adli para cezalarında; otuz ve üzeri gün sayısında en az bir yıl, altmış ve üzerindekilerde en az iki yıl, yüz ve üzerindeki cezalarda ise en az üç yıl bekleme süresi gündeme gelebilir. Ertelenen cezalar ile denetimli serbestlik tedbirlerinde daha uzun süreler aranabilirken, hapis yaptırımlarında infazın ardından başlayacak süreler kademelendirilmiştir. Bu doğrultuda bir aylık mahkûmiyette en az dört yıl, dört aylık mahkûmiyette en az beş yıl, bir yıllık mahkûmiyette en az yedi yıl ve iki yıllık mahkûmiyetlerde infazdan sonra en az sekiz yıl beklenmesi öngörülmektedir. İlgilinin birden fazla suça karışmış olması halinde ise söz konusu bekleme süresi daha da uzayabilmektedir.

Vatandaşlık işlemlerinin sonuçlanması aşamasında başvuru sahibinin kimliğini belgelendirmenin yanı sıra yetkili kuruma şahsen giderek doğrulatması gerekmektedir. Özel sağlık veya engellilik halleri istisna olmak üzere, şahsen başvuruya katılım usulün zorunlu bir parçasıdır.

Yurt Dışında Birlikte Yaşayan Çiftler Bakımından İstisna

İsveç vatandaşıyla yurt dışında en az on yıl boyunca evli kalan veya birlikte yaşayan ve o esnada ikamet ettiği ülkenin vatandaşı olmayan kişiler yönünden, İsveç'te yerleşik ikamet koşulu aranmaksızın vatandaşlık değerlendirmesi yapılabilir. Ancak bu istisna kendiliğinden bir hak doğurmaz; başvuru sahibinin İsveç ile bir bağ ortaya koyması veya İsveç vatandaşlığına hukuki ihtiyaç duyduğunu göstermesi gerekir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy