İş sözleşmesinde uygulanacak hukuk, tarafların sözleşmeyle bir hukuk belirleyip belirlemediğine ve işin nerede yapıldığına göre belirlenir. Seçilen hukuk, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma saklı kalmak üzere uygulanır. Seçim yoksa mutad işyerinin hukuku; iş belirli bir ülkede mutad olarak yapılmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapılıyorsa işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku uygulanır. Hâlin bütün şartlarına göre daha sıkı ilişkili bir hukuk varsa bu hukuk, kanunda gösterilen istisna saklı kalmak üzere birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar yerine uygulanabilir.
5718 sayılı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN m. 27Kaynağı aç
Hukuk seçimi ve asgari koruma
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinin birinci fıkrasına göre iş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma saklı kalmak üzere tarafların sözleşmeyle belirledikleri hukuka tabidir. Hukuk seçimi bu nedenle asgari koruma kaydından bağımsız, sınırsız bir sonuç doğurmaz.
Hukuk seçimi yapılmaması
Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyerinin hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması, bu yeri mutad işyeri hâline getirmez. Geçici çalışma ile mutad çalışma aynı bağlama sonucuna bağlanmaz.
Birden fazla ülkede devamlı çalışma
İşçi işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapıyorsa iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Bu bağlama kuralı, geçici olarak başka bir ülkede yapılan işten farklıdır. Geçici olarak çalışılan yer mutad işyeri sayılmaz.
Daha sıkı ilişkili hukuk
Hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukuk bulunması hâlinde, işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümleri hariç olmak üzere, sözleşmeye birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk uygulanabilir. İstisna, işin yapıldığı yer hukukunun o sırada uygulanması zorunlu hükümlerine ilişkindir.
Sık sorulan sorular
İş sözleşmesinde taraflar hukuk seçebilir mi?
Evet. Taraflar hukuku sözleşmeyle belirleyebilir. İşçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma saklı kalır.
Hukuk seçimi yoksa hangi hukuk uygulanır?
Hukuk seçimi yoksa işçinin işini mutad olarak yaptığı işyerinin hukuku uygulanır. İşin geçici olarak başka ülkede yapılması, o yeri mutad işyeri yapmaz.
İş birden fazla ülkede yapılıyorsa hangi hukuk uygulanır?
İş belirli bir ülkede mutad olarak yapılmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapılıyorsa işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku uygulanır.
Daha sıkı ilişkili hukuk mutlaka uygulanır mı?
Hayır. Daha sıkı ilişkili bir hukuk bulunursa, işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümleri hariç, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar yerine bu hukuk uygulanabilir. Bu bir zorunluluk olarak düzenlenmemiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy