Haksız İcra Takibinde Kötüniyet Tazminatı ve Şartları

İtirazın İptali Davasında Kötüniyet Tazminatı ve Şartları

İcra ve İflas Kanunu m. 67/2 hükmü uyarınca, itirazın iptali davasında alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli görülmesi hâlinde borçlunun talebi üzerine alacaklı; tarafların durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre ret veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir. Her haksız icra takibi kendiliğinden kötü niyetli sayılmaz; kötü niyetin varlığı için alacaklının borcun bulunmadığını bilerek veya dürüstlük kuralına açıkça aykırı biçimde takip başlatmış olması aranır.

Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptali davası açabilir. Mahkeme kötüniyet tazminatına kendiliğinden karar veremez; borçlunun cevap dilekçesinde bu yöndeki talebini açıkça ileri sürmüş olması şarttır.

İtiraz eden tarafın veli, vasi veya mirasçı olması hâlinde, borçlu hakkında tazminata hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlı tutulmuştur.

İcra ve İflas Kanunu kapsamında öngörülen kötü niyet tazminatı, icra inkâr tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır.

İtirazın Kaldırılması Yolunda Tazminat ve Para Cezası

Takibin imzası ikrar edilen veya noterlikçe tasdikli bir borç ikrarına yahut yetkili mercilerin düzenlediği resmî makbuz veya belgelere dayanması hâlinde alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını talep edebilir; bu süre geçirildiğinde yeniden ilamsız takip yapılamaz.

İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle reddi hâlinde alacaklı, borçlunun talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir.

Borçlunun menfi tespit veya istirdat davası açması yahut alacaklının genel mahkemede dava açması hâlinde, hükmolunan tazminatın tahsili dava sonuna kadar ertelenir ve dava lehine sonuçlanan taraf için daha önce hükmedilmiş olan tazminat kalkar.

İtirazın kaldırılması duruşmasında borçlunun gösterdiği belge altındaki imza alacaklı tarafından inkâr edilir ve inceleme neticesinde imzanın alacaklıya ait olduğuna kanaat getirilirse icra mahkemesi talebi reddeder; ayrıca alacaklıyı söz konusu belgenin taalluk ettiği değer veya miktarın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm eder.

Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolunda İtiraz ve Kötüniyet Sorumluluğu

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borçlu, borca karşı yapacağı itirazını bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirir. Bu itiraz, satış dışındaki icra takip işlemlerini durdurmaz.

Kambiyo senedine dayalı takipte borçlunun imza itirazı icra mahkemesi tarafından kabul gördüğünde, senedi takibe koyarken kötü niyeti ya da ağır kusuru anlaşılan alacaklı aleyhine, takip konusu alacak tutarının en az yüzde yirmisi oranında tazminata ve alacağın yüzde onu nispetinde para cezasına hükmedilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy