Yabancı numaralardan gelen görüntülü aramalarda uygulanan bir dolandırıcılık yönteminde, arama açıldığı anda ekranda anlık olarak çocuklara ait cinsel içerikli görüntüler gösterilmekte ve eş zamanlı olarak mağdurun yüzü ön kamera aracılığıyla kaydedilmektedir. İstem dışı olarak bu görüntülere maruz kalan kişinin hukuki durumu ile eylemi gerçekleştirenlerin fiilleri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında incelenmektedir.
Dolandırıcılık Yönteminin Üç Aşaması
Birinci aşamada bilinmeyen yabancı bir numaradan görüntülü arama gelmekte; mağdur aramayı yanıtladığı an ekrana çocuklara ait cinsel içerikli görüntüler yansıtılmakta ve bu görüntüler saniyeler içinde kaybolmaktadır. Görüntü ekranda belirdiği o kısa sürede fail, ön kamera aracılığıyla mağdurun yüzünü, ifadesini ve çevresini kayıt altına almaktadır.
İkinci aşamada elde edilen tek kare video kurgu yoluyla işlenmektedir. Kaydedilen yüz, sahte zaman damgaları ve uydurma yazışmalarla birleştirilerek mağdurun sanki çocuk istismarına yönelik içerikle uzun süre sohbet etmiş gibi görüneceği bir montaj hazırlanmaktadır.
Üçüncü aşamada kurgulanmış materyal bir baskı aracına dönüştürülmektedir. Failler görüntüleri mağdurun ailesine, işyerine veya savcılığa göndermekle; mağdurun adının pedofili suçuna karışacağını ileri sürmekle tehdit ederek para talep etmektedir.
Mağdurun TCK m. 226 Karşısındaki Durumu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 226. maddesinin 3. fıkrasında çocukların kullanıldığı müstehcen ürünlerin üretimi, ülkeye sokulması, çoğaltılması, satışı, nakli, depolanması, ihracı, bulundurulması veya başkalarının yararlanmasına sunulması yaptırıma bağlanmıştır. Buna karşılık, çocuk müstehcenliği suçunun oluşabilmesi için kasten erişme, indirme, çoğaltma veya saklama fiillerinin varlığı aranmakta olup, görüntülü arama esnasında saniyelik ve irade dışı şekilde ekranda beliren görüntüye maruz kalınması suç teşkil etmemektedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 226Kaynağı aç
içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya
dinleten,
b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği
yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan,
okutan, söyleyen, söyleten,
c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya
arz eden,
d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında,
satışa arz eden, satan veya kiraya veren,
e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz
olarak veren veya dağıtan,
f) Bu ürünlerin reklamını yapan,
Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile
cezalandırılır.
(2) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile
yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar
hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları, temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi
görünen kişileri kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan,
çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden,
depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi,
iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile
cezalandırılır.[93]
(4) Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya
doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya
görüntüleri içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satışa arz eden, satan, nakleden,
depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi, bir yıldan dört
yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(5) Üç ve dördüncü fıkralardaki
ürünlerin içeriğini basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına
aracılık eden ya da çocukların görmesini, dinlemesini veya okumasını sağlayan
kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile
cezalandırılır.
(6) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik
tedbirlerine hükmolunur.
(7) Bu madde hükümleri, bilimsel eserlerle; üçüncü fıkra hariç olmak ve
çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla, sanatsal ve edebi değeri olan eserler
hakkında uygulanmaz.
Fuhuş
TCK m. 226/3 uyarınca; müstehcen içeriklerin üretiminde çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin kullanılması hâlinde beş yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Söz konusu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişiler hakkında ise iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunmaktadır.
Tehdit ve Şantaj Boyutu
Kurgulanan görüntülerin aileye, iş yerine veya savcılığa iletileceği söylenerek menfaat talep edilmesi, ceza kanunundaki tehdit ve şantaj hükümleri kapsamında incelenir. Genel tehdit suçu bakımından TCK m. 106/1, bir başkasının kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit edilmesi hâlinde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Aynı fıkra uyarınca bu eylemin kadına karşı işlenmesi durumunda hapis cezasının alt sınırı dokuz aydan az olamamaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 106Kaynağı aç
yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı
gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle:12/5/2022-7406/6 md.) Bu suçun
kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük
edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para
cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak
bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından
birlikte,
d) Var olan
veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten
yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında
iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme,
kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca
bu suçlardan dolayı ceza verilir.
Şantaj
Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehditte bulunulması hâlinde, TCK m. 106/1 gereğince mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası uygulanır. Tehdidin birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılması durumlarında ise TCK m. 106/2 gereğince iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası söz konusu olmaktadır.
Şantaj suçu TCK m. 107 çerçevesinde iki ayrı fıkrada düzenlenmektedir. Maddenin ilk fıkrasına göre, yasal bir hakkın veya yükümlülüğün ifa edileceği ya da edilmeyeceği ileri sürülerek bir kimsenin haksız çıkar sağlamaya yahut hukuka aykırı davranmaya zorlanması hâlinde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmedilir. Maddenin ikinci fıkrasında ise yarar elde etme amacıyla bir kimsenin onur ve saygınlığını zedeleyecek durumların ifşa edileceği veya isnat olunacağı yönünde tehditte bulunulması aynı ceza yaptırımına tabi tutulmuştur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 107Kaynağı aç
bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı
veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar
sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek: 29/6/2005 – 5377/14
md.) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref
veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat
edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya
hükmolunur.
Cebir
Birden Fazla Kişiyle ya da Örgüt Çerçevesinde İşlenmesinin Yaptırıma Etkisi
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatarak zarar doğuran temel dolandırıcılık suçu, TCK m. 157/1 uyarınca bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasını gerektirmektedir. Eylemlerin daha ağır koşulları taşıması hâlinde nitelikli dolandırıcılık hükümleri devreye girebilmektedir. TCK m. 158/3, dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağını, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise artırımın bir kata çıkacağını düzenlemektedir. Bu artırım hükmünün uygulanabilmesi için öncelikle ilgili dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarıyla oluşmuş sayılması gerekmektedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye
bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak
suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin
kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı
kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin,
kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı
olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi
suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik:
3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan
hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan
elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.[71]
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre
cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.)
Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından
birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için
teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek
ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal
Sık Sorulan Sorular
Görüntülü aramayı açtım ve ekranda çocuklara ait cinsel içerik belirdi; TCK m. 226 kapsamında suç işlemiş sayılır mıyım?
TCK m. 226 uyarınca çocuk müstehcenliği suçunun gerçekleşmesi için kişinin içeriğe kasten erişmesi, indirmesi, çoğaltması veya saklaması gerekmektedir. Bilinmeyen bir aramayı yanıtlarken istem dışı şekilde anlık olarak ekrana yansıtılan bir görüntüye maruz kalınması suç teşkil etmemektedir. Kanunun 226. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan cezai yaptırımlar ise müstehcen ürünlerin üretiminde çocukların kullanılması ya da bu ürünlerin nakli, çoğaltılması, depolanması ve kullanıma sunulması gibi kasıtlı eylemleri kapsamaktadır.
Kurgulanmış görüntüyle para talep eden kişiler hangi suçlardan yargılanabilir?
Bu yöntem çerçevesinde sergilenen eylemler birden fazla suça temas edebilir. Hileli hareketlerle aldatarak mağdur zararına yarar temin edilmesi TCK m. 157/1 kapsamındaki temel dolandırıcılık suçunu oluşturabilir. Hazırlanan montaj görüntülerin yayılacağı tehdidiyle menfaat talep edilmesi TCK m. 107/2 gereğince şantaj suçu kapsamında değerlendirilebilir. Kişinin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı tehditleri ise TCK m. 106 kapsamında cezalandırılmaktadır.
Suçun birden fazla kişiyle işlenmesi cezayı nasıl etkiler?
TCK m. 158/3 uyarınca dolandırıcılık suçunu üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleyenlerin cezası yarı oranında artırılmaktadır. Suçun, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise artırım bir kata çıkmaktadır. Bu artırım hükümlerinin uygulanabilmesi için öncelikle ilgili dolandırıcılık suçunun ayrıca kurulmuş olması gerekmektedir.
Tehdit suçunun nitelikli halleri nelerdir?
TCK m. 106/2, tehdidin silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi hâllerini nitelikli tehdit olarak düzenlemekte ve iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Bu koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği, fiilin özelliklerine göre değerlendirilir.
Şantaj ile tehdit suçlarının farkı nedir?
TCK m. 106 kapsamındaki tehdit suçu, kişinin hayatına, vücut bütünlüğüne veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle yapılan baskıyı; malvarlığına zarar verileceğinden bahisle yapılan tehdidi ve sair kötülük tehdidini ayrı ayrı düzenlemektedir. TCK m. 107 kapsamındaki şantaj suçu ise hakkı olan bir şeyi yapacağından ya da yapmayacağından bahisle haksız çıkar elde etmeye zorlamayı; bunun yanı sıra kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı tehdidini kapsamaktadır. Görüntülerin ifşa edileceği tehdidiyle para talep edilmesi, koşullara göre m. 107/2'nin unsurlarıyla örtüşebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy