Gönüllü Dönüş ve Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Usulü

by Avukat Erdal Ersoy
Gönüllü Dönüş ve Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Usulü

Yabancının sınır dışı edilmiş olması, dava konusu sınır dışı etme kararının haklılığının mahkemece araştırılmasına engel oluşturmaz. Buna karşılık yabancının gönüllü geri gönderme formu imzalayarak ülkesine dönmesi halinde, idare mahkemesince karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar tesis edilebilmektedir.

Kişisel Nedenlerle Dönüşün Sınır Dışı İşlemine Etkisi

Kişinin sağlık durumu, ülkesinde bulunan ailesinin güç durumda olması veya başkaca herhangi bir kişisel gerekçeyle ülkesine geri dönmeyi istemiş bulunması, sonrasında tesis edilen sınır dışı etme kararını hukuka uygun hale getirmez. İdare mahkemesinin ilgilinin taleplerinden bağımsız olarak sınır dışı etme kararına ilişkin ayrıca bir inceleme yapması ve şartları oluşmuşsa bu işlemi iptal etmesi icap eder.

Sınır Dışı Etme Kararının Alınması ve Bildirimi

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sınır dışı etme kararı Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün talimatı üzerine veya resen valiliklerce tesis edilir.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 53Kaynağı aç
MADDE 53 – (1) Sınır dışı etme kararı, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır. (2) Karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir. (3) (Değişik:21/11/2024-7533/36 md.) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. Mahkemeye yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 2577 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır. Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Sınır dışı etme kararı alınacaklar

Sınır dışı etme kararı gerekçeleriyle birlikte hakkında karar alınan yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Hakkında karar verilen yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi; kararın hukuki sonucu, itiraz usulleri ve kanuni başvuru süreleri hakkında bilgilendirilir.

Dava Açma Süresi ve Sınır Dışı İşleminin Durması

6458 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran taraf, yapılan bu başvuruyu sınır dışı etme kararını tesis eden idari makama da bildirmekle yükümlüdür.

Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, yedi günlük dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması halinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.

Yargılama Usulü ve Kararın Kesinliği

İdare mahkemesine yapılan başvurularda idarenin savunma vermesi veya savunma verme süresinin geçmesi ile dava dosyası tekemmül etmiş kabul edilir. Davacının başvuru dilekçesinde gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak tatbik edilir.

Sınır dışı etme kararına karşı yürütülen yargılamada duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır. Başvurular dosyanın tekemmülünden, ara karardan veya duruşma yapılması gereken hallerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde karara bağlanır ve idare mahkemesinin bu konuda verdiği karar kesindir.

Yabancının kendi isteğiyle ülkesine dönmesi sınır dışı davasını nasıl etkiler?

Kişinin sağlık, ailevi veya şahsi nedenlerle ülkesine dönmeyi talep etmesi hakkındaki sınır dışı kararını hukuka uygun kılmaz; mahkemenin sınır dışı işlemine yönelik ayrıca inceleme yaparak gerekirse işlemi iptal etmesi gerekir.

Sınır dışı edilen yabancı hakkındaki iptal davası incelenmeye devam eder mi?

Yabancının sınır dışı edilmiş bulunması, dava konusu kararın haklılığının mahkemece araştırılmasına engel oluşturmaz. Bununla birlikte yabancının gönüllü geri gönderme formu imzalayarak ülkesine döndüğü hallerde, idare mahkemelerince karar verilmesine yer olmadığı yönünde de hüküm kurulabilmektedir.

Sınır dışı kararına karşı dava açma süresi ne kadardır?

Sınır dışı etme kararı gerekçesiyle ilgilisine tebliğ edilir ve tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulması gerekir.

Dava açıldığında yabancı sınır dışı edilebilir mi?

Yabancının rızası saklı kalmak üzere, yedi günlük dava açma süresi içerisinde veya mahkemeye başvurulması durumunda yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu