Fransa'da carte de résident almak isteyen yabancıların büyük bölümü, başvuru aşamasında B1 düzeyinde Fransızca bilgisi ile cumhuriyet değerleri sınavından (civics sınavı) başarı belgesi sunmak zorundadır. CESEDA m. L413-7, bu dil düzeyini kişinin açık konuşmaları anlayabilmesi, basit ve tutarlı biçimde konuşabilmesi ve bir fikri kısaca ifade edebilmesi ölçütleriyle tanımlar. Aşağıdaki bölümler bu şartların kapsamını, hangi başvuru türlerinde arandığını, istisnalarını ve belge gerekliliklerini ele almaktadır.
B1 Şartının Hangi Başvurularda Arandığı
B1 dil şartı özellikle şu ilk başvurularda öne çıkmaktadır: Fransız eşi olan yabancıların başvurusu, Fransız çocuğun ebeveynlerinin başvurusu, aile birleşimi kapsamında resident kart sahibi eşe katılan kişilerin başvurusu ve belirli koşulları karşılayan résident de longue durée-UE ile résident permanent başvuruları. Bu liste kapsamlı olmayıp başvuru kategorisine göre şartların farklılaşabileceği göz önünde tutulmalıdır.
AB vatandaşları, Cezayir vatandaşları ve Fransa ile özel göç anlaşması bulunan bazı ülkelerin vatandaşları için B1 ile civics sınavı kuralları birebir geçerli olmayabilir. Bu istisnaların tam kapsamı ve hangi kuralların uygulanmadığı, başvuruya konu olan vatandaşlığa göre ayrıca değerlendirilmelidir.
B1 Düzeyinin Yasal Tanımı
CESEDA m. L413-7 uyarınca B1 düzeyi; açık konuşmaları anlayabilmeyi, belirli bir konuda basit ve tutarlı biçimde konuşabilmeyi ve bir fikri kısaca açıklayabilmeyi kapsamaktadır.
Belge Gereksinimleri ve Kabul Edilen Sertifikalar
CESEDA m. R413-15 uyarınca başvuru sahibi, B1 düzeyini kanıtlayan diploma ya da sertifika ile civics sınavından aldığı başarı belgesini yetkili makama sunar. 22 Aralık 2025 tarihli düzenleyici metin, hangi diploma ve sertifikaların kabul çerçevesinde değerlendirileceğini ayrıntılandırmaktadır. Kabul edilen sertifikaların geçerlilik süresi ile civics sınavı başarı belgesinin geçerlilik koşulları, başvuru takvimi planlanırken dikkate alınması gereken pratik ayrıntılardır.
Civics Sınavının Yapısı, Başarı Kriteri ve Zamanlaması
Cumhuriyet değerleri sınavı (civics sınavı), Fransızca hazırlanmış 40 soruluk çoktan seçmeli bir testten oluşur. Başarılı sayılabilmek için 40 sorudan en az 32'sinin doğru yanıtlanması gerekmekte olup toplam süre en fazla 45 dakikadır. Bu sınav yalnızca ilk carte de résident başvurularında aranır; yenileme başvurularında civics sınavı şartı uygulanmaz.
Fransız Eşi Üzerinden Başvuruda Aranan Koşullar
Fransız vatandaşı eş üzerinden carte de résident başvurusunda belirleyici koşullar şöyle sıralanmaktadır: en az üç yıllık evlilik, en az üç yıllık düzenli ikamet, ortak hayatın başvuru tarihi itibarıyla devam ediyor olması, eşin Fransız vatandaşlığını koruması ve yurt dışında gerçekleştirilen evliliğin Fransız medeni kayıtlarına başvurudan önce tescil ettirilmiş olması. Bu koşullardan herhangi birinin karşılanmamış olması başvurunun seyrini doğrudan etkileyebilir.
Yaş ve Sağlık Gerekçesiyle Tanınan Muafiyetler
65 yaşını aşmış yabancılar Fransızca bilgisi şartına tabi değildir. CESEDA m. L413-7 ve m. R413-15 kapsamındaki uygulamada bu kişilerin civics sınavı yükümlülüğünden de muaf tutulduğu belirtilmektedir; ancak bu maddelerin tam metni birincil kaynaktan doğrulanamamaktadır.
Sağlık durumu veya engellilik nedeniyle dil testine ya da civics sınavına katılmak objektif olarak mümkün değilse, Fransız hukuku uyarlama veya bazı durumlarda muafiyet imkânı tanımaktadır. Bu imkândan yararlanabilmek için yetkili bir hekimce düzenlenmiş ve uygun içerik taşıyan tıbbi sertifikanın idareye sunulması gerekmektedir; idare gerekirse ek sağlık değerlendirmesi de isteyebilir. Muafiyetin hangi durumlarda tam olarak devreye girdiği, somut bir mevzuat maddesiyle belirlenmemiştir.
Kartın Geçerliliğini Koruma
Carte de résident sahibinin Fransa dışında üç yılı aşan kesintisiz bir süre kalması, kartın geçerliliğini yitirebileceği sonucunu doğurabilir. Bu durumun kesin hukuki sonuçları ve uygulanabilecek istisnalar, somut koşullara göre değişebilir.
Sık Sorulan Sorular
B1 Fransızca düzeyi ne anlama gelir?
CESEDA m. L413-7'nin tanımına göre B1 düzeyi; açık konuşmaları anlayabilmeyi, basit ve tutarlı biçimde konuşabilmeyi ve bir fikri kısaca açıklayabilmeyi kapsar.
Civics sınavı kaç sorudan oluşur ve nasıl geçilir?
Sınav 40 çoktan seçmeli sorudan oluşur. Başarılı sayılabilmek için en az 32 sorunun doğru yanıtlanması ve sınavın en fazla 45 dakika içinde tamamlanması gerekmektedir.
Kart yenilemesinde civics sınavına girmek gerekir mi?
Hayır. Civics sınavı yalnızca ilk carte de résident başvurularında zorunludur; yenileme süreçlerinde bu şart aranmamaktadır.
65 yaş üstü başvuru sahipleri dil sınavından muaf mı?
65 yaşını aşmış yabancılar Fransızca bilgisi şartına tabi değildir. Uygulamada bu kişilerin civics sınavı yükümlülüğünden de muaf tutulduğu belirtilmekle birlikte bu kapsamın birincil mevzuat metninden teyit edilmesi önerilir.
Engelli veya ağır hastalığı olan kişiler dil testinden muaf tutulabilir mi?
Sağlık durumu veya engellilik nedeniyle teste katılmak objektif olarak olanaksız hale gelirse uyarlama ya da bazı durumlarda muafiyet mümkündür. Bunun için yetkili bir hekimden alınan, uygun içerikli tıbbi sertifikanın idareye sunulması gerekir; idare gerektiğinde ek değerlendirme talep edebilir.
Fransız eş üzerinden başvuruda hangi koşullar aranır?
Bu başvuruda en az üç yıllık evlilik, en az üç yıllık düzenli ikamet, ortak hayatın devamı, eşin Fransız vatandaşlığını koruması ve yurt dışında yapılmış evliliğin Fransız medeni kayıtlarına önceden tescil ettirilmiş olması aranmaktadır.
Cezayir vatandaşları için B1 şartı uygulanır mı?
Cezayir vatandaşları, AB vatandaşları ve Fransa ile özel göç anlaşması bulunan ülkelerin vatandaşları için B1 ile civics sınavı kuralları birebir geçerli olmayabilir. Bu kişiler için uygulanacak rejim, ilgili vatandaşlığa özgü mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy