Engelli Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz ve Hukuki Süreç

Engelli sağlık kurulu raporu; bireyin engellilik durumunu, engel grubunu, oranını, derecesini ve bazı durumlarda özel gereksinim veya bağımlılık düzeyini ortaya koyan resmi bir belgedir. Sağlık kurulu tarafından tespit edilen bu nitelikler, bireylerin kamusal hizmetlerden, sosyal yardımlardan ve ilgili yasal haklardan yararlanabilmesinin temel dayanağını oluşturur.

Yasal Dayanak ve İtiraz Yetkisi Bulunan Kişiler

Engellilik değerlendirmesinde yaş esasına dayanan bir ayrım uygulanır. 18 yaşını doldurmuş bireyler yönünden değerlendirme Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yürütülürken, 18 yaşından küçük çocuklar için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 12. maddesi gereğince, erişkin engellilik raporlarına engelli bireyin kendisi, vasisi veya raporu talep eden kurum tarafından itiraz edilebilir. Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 12. maddesi kapsamında düzenlenen raporlara ise çocuğa bakım veren kişi ya da raporu talep eden kurum tarafından itiraz başvurusunda bulunulabilir.

İtiraz Süreleri ve Başvuru Usulü

Erişkinler ve çocuklar için düzenlenen raporlara yönelik bireysel ve kişisel itirazların, raporun ilgilisine teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde müdürlüğe yapılması gerekir. Yönetmelik hükümleri gereğince süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez. Raporu talep eden kurumlar tarafından yapılacak itirazlar ise gerekçe belirtilerek yazılı olarak sunulur ve kurum itirazlarında süre aranmaz.

İtiraz başvurusu ilgilinin ikamet ettiği yerdeki veya raporun alındığı yerdeki İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır. Başvuru üzerine müdürlük kişiyi yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna gönderir. Önceki raporun farklı bir sağlık kuruluşundan alınmış olması ve ilgilinin sürekli takibinin yapıldığı bir merkezin bulunması halinde, müdürlükçe sevk işlemi sürekli izlemin yapıldığı bu kuruluşa da gerçekleştirilebilir.

İkinci Rapor ve Hakem Hastane Değerlendirmesi

İtiraz üzerine sevk edilen ikinci sağlık kuruluşunun düzenlediği rapor ile itiraz konusu ilk rapordaki kararlar aynı yönde olursa rapor kesinleşir. Bu halde idari itiraz süreci tamamlanmış olur.

İlk rapor ile itiraz üzerine tanzim edilen ikinci rapor sonuçlarının farklı çıkması ve itirazın devam etmesi halinde kişi İl Sağlık Müdürlüğü tarafından en yakın hakem hastaneye sevk edilir. Hakem hastane tarafından verilen karar idari yönden kesindir. İlk rapor veya itiraz üzerine alınan ikinci rapor hakem hastane vasfı taşıyan bir hastaneden alınmış olsa dahi, bu raporlar hakem hastane raporu olarak değerlendirilmez.

Yeniden Rapor Başvurusu ve Özel Sevk Halleri

Hakem hastane kararıyla ya da yasal süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında, aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni rapor başvurusu en erken altı ay geçtikten sonra kabul edilir. Bununla birlikte, bireyin engellilik durumunun değişmesi ve ilgili branş hekiminin kurula sevki uygun görmesi halinde altı aylık bekleme süresi aranmaksızın durum yeniden değerlendirilebilir.

Süreli düzenlenen engelli raporlarında, rapor geçerlilik süresinin bitmesine altı aydan kısa süre kalması şartıyla engelli bireyin talebi üzerine yeniden rapor düzenlenebilir. Süreli veya sürekli verilen raporlarda kontrol muayeneleri haricinde ilgili kurumca yeni bir rapor istenmesi durumunda ise kurumun gerekçeli yazısı üzerine itiraz ve sevk usulü işletilir.

Terör, kaza ve yaralanma nedeniyle verilen, ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyon ile engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararı ile kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez.

ÇÖZGER Raporlarında Yaş Sınırı ve Kazanılmış Haklar

Çocuklar için özel gereksinim değerlendirmesi kapsamında verilen sürekli ve süreli raporlar; terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar hariç tutulmak üzere, ilgilinin 18 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla geçersiz hale gelir. 18 yaşını doldurması nedeniyle raporu geçersiz kalan bireylerin bu tarihten itibaren üç ay içinde erişkin engellilik tespiti için başvurması halinde, düzenlenecek yeni raporlar belirli istisnalar saklı kalmak üzere kural olarak 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren geçerli sayılır.

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in yürürlüğe girmesinden önce 18 yaş üstü bireyler için düzenlenmiş sürekli ibareli sağlık kurulu raporlarındaki tüm vücut fonksiyon kaybı oranları geçerliliğini sürdürür. Bu oranlara dayanılarak elde edilen istihdam, eğitim, sosyal destek ve yardım hakları kazanılmış hak kapsamında korunur.

İdari Uyuşmazlıklar ve Dava Yolu

Rapor itiraz sürecinin idari aşamada tüketilmesi veya kesinleşen rapora dayanılarak talep edilen bir sosyal hakkın idare tarafından reddedilmesi hallerinde yargı yoluna başvurulabilir. İlgili idari işleme karşı somut duruma ve uyuşmazlığın niteliğine göre idari yargıda iptal davası, tazminat istemli tam yargı davası ya da ilgili mevzuatta öngörülen özel başvuru yolları işletilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy