Serbestleşmenin Temel Mantığı: Doğal Tekel Faaliyetlerin Ayrıştırılması
Elektrik piyasasının serbestleştirilmesinde belirleyici adım, doğal tekel niteliğindeki iletim ve dağıtım faaliyetlerinin üretim ve pazarlama faaliyetlerinden ayrılmasıdır.
Toptan Elektrik Ticareti: Gün Öncesi Piyasası Nasıl İşler?
Gün Öncesi Piyasasında piyasa katılımcıları bir sonraki günün her bir saati için alış ve satış teklifleri sunar; arz ile talebin kesiştiği noktada Piyasa Takas Fiyatı belirlenir.
Gün Öncesi Piyasasına katılım zorunlu değildir. Lisans sahibi tüzel kişi katılımcılar, Gün Öncesi Piyasasına Katılım Anlaşması'nı imzalayarak bu piyasaya dahil olabilirler.
Gün Öncesi Piyasası Sonrası Dengeleme: Dengeleme Güç Piyasası
Gün Öncesi Piyasası kapandıktan sonra gerçek zamanda arz ve talepte oluşan dengesizliği gidermeye yönelik gerçek zamanlı dengeleme faaliyeti, Dengeleme Güç Piyasası'na ait kurallar çerçevesinde yürütülmektedir.
EPİAŞ'ın Kuruluşu ve Organize Toptan Piyasanın İşletimi
Organize toptan elektrik piyasasının işletimini üstlenmek üzere Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) 12 Mart 2015 tarihinde kurulmuştur.
Serbest Tüketici Hakkı: Yasal Düzenleme ile Fiilî Rekabet Arasındaki Fark
Serbest tüketici limitinin düşürülmesi, tüketicilerin bu hakkı fiilen kullandığı ve perakende satış seviyesinde rekabetin tesis edildiği anlamına gelmemektedir. Bu değerlendirme, Rekabet Kurumu'nun Ocak 2015 tarihli Sektör Araştırma Raporu'na dayanan dönemin tespitidir; güncel piyasa koşullarını yansıtmayabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Temmuz 2013 ile Nisan 2014 arasındaki dönemde dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin ayrı tüzel kişilikler altında yürütülmesinin ardından, serbest tüketici hakkını kullanarak anlaşma yoluyla elektrik satın almaya başlayan tüketicilerin neredeyse tamamı görevli tedarik şirketinde kalmıştır.
Tüketici Gruplarına Göre Bağımsız Tedarikçi Payı
Aynı dönem verileri incelendiğinde bağımsız tedarik şirketlerinin payının sanayi grubuna kıyasla ticarethane grubundaki tüketiciler bakımından daha fazla olduğu, meskenlerde ise ihmal edilebilir düzeyde kaldığı görülmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Elektrik piyasasında serbestleşme ne anlama gelir?
Serbestleşme; iletim ve dağıtım gibi doğal tekel niteliğindeki faaliyetlerin, üretim ve pazarlama faaliyetlerinden ayrılmasını ifade eder.
Piyasa Takas Fiyatı nasıl belirlenir?
Piyasa Takas Fiyatı, Gün Öncesi Piyasası'nda bir sonraki günün her saati için verilen alış ve satış tekliflerinde arz ve talebin kesiştiği noktada oluşur.
Gün Öncesi Piyasasına katılım zorunlu mudur?
Hayır, katılım zorunlu değildir. Lisans sahibi tüzel kişiler, Gün Öncesi Piyasasına Katılım Anlaşması'nı imzalayarak bu piyasaya katılma hakkına sahiptir.
Serbest tüketici olmak tedarikçi değişikliği yapıldığı anlamına mı gelir?
Hayır. Serbest tüketici limitinin düşürülmesi, tüketicilerin bu hakkı fiilen kullandığı ve perakende satış seviyesinde rekabetin tesis edildiği anlamına gelmemektedir. İlgili dönem verilerine göre serbest tüketicilerin neredeyse tamamı görevli tedarik şirketinde kalmaya devam etmiştir.
Bağımsız tedarikçiler hangi tüketici gruplarında daha fazla tercih ediliyor?
İncelenen dönemde bağımsız tedarikçi payı sanayi grubuna kıyasla ticarethane grubunda daha yüksek olmuş, mesken tüketicilerinde ise ihmal edilebilir düzeyde kalmıştır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy