Dubai’de iş sözleşmesinin sona ermesi, istifa edilmesi veya fiilen işten ayrılınması oturum iznini kendiliğinden ya da otomatik olarak iptal etmez. Çalışanın mevcut sponsorluğa dayalı ikamet hakkı, işverenin çalışma izni ve oturum iptali işlemlerini başlatmasıyla sona erer.
Çalışma İzni ve Oturum İptali Aşamaları
İşveren sponsorluğunda düzenlenen ikamet izinlerinde fesih ve iptal işlemlerini kural olarak sponsor durumundaki işveren veya yetkili şirket temsilcileri yürütür; çalışanın doğrudan idareye müracaat ederek oturumunu tek başına sonlandırması genel kural olarak mümkün görülmez. Özel sektör çalışanlarının ikamet izninin iptal sürecinde ise öncelikle MOHRE nezdindeki çalışma izninin sonlandırılması ve düzenlenen iptal belgesinin GDRFA müracaatına eklenmesi aranır.
Oturum izni iptal edildiğinde fiziki kart üzerinde daha ileri bir tarih yer alsa dahi Emirates ID kaydı da otomatik olarak geçerliliğini kaybeder. Bu nedenle kimlik kartının üzerindeki geçerlilik tarihine dayanılarak hareket edilmemelidir.
İşçilik Hakları ve İptal Formu Beyanları
Birleşik Arap Emirlikleri özel sektör iş hukukunda işveren, sözleşmenin sona ermesinden itibaren 14 gün içinde çalışanın ödenmemiş ücretlerini, diğer haklarını ve varsa hizmet sonu tazminatını ödemekle yükümlüdür. MOHRE çalışma izni ve sözleşme iptal formunda çalışanın bütün işçilik alacaklarını eksiksiz aldığına dair onayı aranabildiğinden; ödenmemiş maaş, fazla çalışma alacakları, kullanılmamış yıllık izin ücreti, ihbar süresi ücreti ve hak kazanılmışsa hizmet sonu tazminatı fiilen ödenmeden bu belge imzalanmamalıdır.
İşverenin oturum veya çalışma izni iptal işlemlerini yerine getirmemesi ya da haksız işe gelmeme bildirimi yapması hâlinde çalışan, MOHRE nezdinde şikâyette bulunabilir. MOHRE, iş uyuşmazlığı kapsamında çalışma izninin iptal edilmesini değerlendirebilir.
Yasal Kalış Süresi ve Yeni İşe Geçiş Sınırları
Dubai’de standart özel sektör çalışanı oturumunun iptali veya süresinin sona ermesi sonrasında GDRFA tarafından 60 günlük yasal kalış süresi tanınır. Federal sistemde ise oturum kategorisine göre 30, 60 veya 90 gün gibi farklı süreler uygulanabilmektedir. Söz konusu yasal kalış süresi fiilen işi bırakma veya istifa tarihinden değil, oturum izninin resmî olarak iptal edildiği ya da süresinin bittiği tarihten itibaren başlar.
Tanınan yasal kalış süresi çalışma izni sağlamaz. Bu dönemde yeni iş görüşmeleri yapılması ve sözleşme imzalanması mümkün olsa da yeni işveren adına çalışma izni alınmadan fiilen işe başlanamaz. Yeni işverenin transfer çalışma izni başvurusunu, önceki çalışma izninin iptalinden itibaren 90 gün içinde yapması gerekir. Yasal kalış süresi bittikten sonra ülkede kalınan her gün için 50 AED vize aşım cezası uygulanır.
Deneme Süresi ve İhbar Dönemi Hakları
Deneme süresinde Birleşik Arap Emirlikleri içinde başka bir işverene geçmek isteyen çalışan mevcut işverenine en az bir ay önceden; ülkeden ayrılmak amacıyla fesheden çalışan ise en az 14 gün önceden yazılı bildirimde bulunmalıdır. Birleşik Arap Emirlikleri İş Kanunu uyarınca iş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen çalışan, ihbar süresi boyunca haftada bir iş gününü yeni iş aramak amacıyla ücretsiz izin olarak kullanabilir; bu iznin kullanılacağı günün en az üç gün önceden işverene bildirilmesi zorunludur. İş uyuşmazlığı mahkemeye sevk edilmiş çalışanlar ise belirli koşullar altında MOHRE üzerinden yeni bir işveren için geçici çalışma izni alabilir.
Aile Sponsorluğu ve Vizelerin Bekletilmesi
Sponsor olan çalışanın kendi oturum iznini iptal ettirebilmesi için kural olarak öncelikle sponsor olduğu eş ve çocuklarının oturumlarını iptal ettirmesi veya bekletmeye aldırması gerekir. Dubai’de aile vizelerinin geçici olarak bekletilebilmesi için yeni şirketten iş teklifinin bulunması, aile fertlerinin vizelerinin en az üç ay geçerli olması, bekletme süresinin 60 günü aşmaması, iade edilebilir teminat yatırılması ve sponsor ile aile üyelerine ait pasaport ve Emirates ID belgelerinin sunulması gerekir.
Dubai’de işten ayrılınca oturum izni otomatik olarak iptal olur mu?
İş sözleşmesinin sona ermesi veya istifa edilmesi oturum iznini kendiliğinden ya da otomatik olarak iptal etmez; işverenin çalışma izni ve oturum iptali işlemlerini resmen tamamlaması gerekir.
Dubai oturum iptalinden sonra ülkede ne kadar süre kalınabilir?
Standart özel sektör çalışanı oturumu iptal edildiğinde GDRFA tarafından 60 günlük yasal kalış süresi tanınır ve bu süre resmî iptal veya sürenin bittiği tarihten itibaren başlar.
Yasal kalış süresi devam ederken yeni bir işte çalışılabilir mi?
Yasal kalış süresinde iş görüşmeleri ve anlaşma yapılabilir ancak yeni işveren nezdinde çalışma izni temin edilmeden fiilen çalışılamaz.
İş değişikliği sürecinde aile vizeleri nasıl korunur?
Yeni iş teklifi bulunması, vizelerin en az üç ay geçerli olması ve iade edilebilir teminat yatırılması koşuluyla aile vizeleri 60 günü aşmamak üzere geçici olarak bekletmeye alınabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy