Portekiz'de yabancı bir kişinin şirket kurması, hisse sahibi olması veya müdür olarak atanması hukuken mümkündür; ancak şirket kuruluşu ile göçmenlik statüsü birbirinden bağımsız işlemlerdir. Ticaret siciline şirket kaydının yapılması yabancıya kendiliğinden veya otomatik olarak oturum hakkı sağlamaz. Portekiz'de yaşamak ve ticari faaliyeti fiilen yürütmek isteyen kişilerin mevzuatta öngörülen oturum vizesi ve izni süreçlerini ayrıca tamamlaması gerekir.
D2 Girişimci Vizesi ve Yasal Dayanağı
Portekiz Yabancılar Kanunu m. 60 çerçevesinde ihdas edilen D2 ulusal vizesi, üçüncü ülke vatandaşlarının ülkede bağımsız meslek icra etmesi, yeni bir ticari girişim başlatması ya da kurulu bir işletmeye sermaye yatırması suretiyle ülkeye girerek oturum izni talep etmelerini sağlayan hukuki yoldur.
Kanunun 60. maddesine göre başvuru süreci iki farklı faaliyete dayanır. Bağımsız mesleki faaliyet kapsamında serbest meslek hizmet sözleşmesi veya yazılı sözleşme teklifi sunulması, faaliyet düzenlenmiş bir meslek alanı içindeyse mesleki yeterliliğin gösterilmesi aranır. Girişimcilik başvurusunda ise ilgilinin Portekiz'de bir yatırım işlemi gerçekleştirmiş olması veya ülkede kullanılabilir mali kaynağa sahip bulunarak yatırım yapma niyetini gösterebilmesi gerekir.
Şirket Kuruluşu ve Yatırım Kriterleri
Portekiz mevzuatı, D2 girişimci vizesine başvurulmadan önce şirketin mutlaka tamamen kurulmuş olmasını zorunlu kılmaz. Yatırım işleminin gerçekleştirilmiş olması ile kullanılabilir mali kaynakla yatırım niyetinin kanıtlanması kanunda alternatif koşullar olarak düzenlenmiştir. Göçmenlik makamı, şirketin tescilinden bağımsız olarak vize şartlarını ve projenin uygulanabilirliğini değerlendirir.
D2 vizesi bakımından mevzuatta tüm başvurucular için geçerli sabit bir asgari yatırım tutarı öngörülmemiştir. Aranılan temel kriter, ayrılan mali kaynağın ve bütçenin kurulacak işletmenin türü ile işletme giderlerine uyumlu olmasıdır.
Vize başvurusunda kişisel geçim bütçesi ile şirkete ayrılan yatırım bütçesi birbirinden ayrılmalıdır. Başvurucunun işletme yatırımı haricinde Portekiz'deki kişisel yaşam giderlerini karşılayacak kaynakları da ayrıca kanıtlaması gerekir.
Geçim Kaynağı ve Konaklama Koşulları
Portaria no. 1563/2007 kapsamındaki geçim kaynağı hesaplamasında, aile birimindeki ilk ergin kişi adına yasal asgari ücretin tam karşılığı (%100), takip eden diğer yetişkinler adına yarı oranı (%50), 18 yaşından küçükler ile bakmakla mükellef olunan yetişkin çocuklar adına ise yüzde 30'luk pay gözetilir. Oturum vizesi müracaatlarında bu mali tutarların asgari bir yıllık süreyi teminat altına alacak düzeyde belgelenmesi gerekir.
Konaklama durumunun kanıtlanması amacıyla kira sözleşmesi, taşınmaz mülkiyet belgesi, geçerli konaklama sözleşmesi veya şartları karşılayan sorumluluk beyanı sunulabilmektedir.
Vize ve Geçici Oturum İzni Süreci
Bağımsız mesleki faaliyet veya girişimcilik vizesinin idari değerlendirme süresi 60 gündür. Düzenlenen D2 oturum vizesi, iki giriş hakkı sağlayacak biçimde ve dört ay geçerli olarak tanzim edilir. Başvurucunun bu dört aylık süre içinde Portekiz'e giriş yaparak oturum izni için yetkili makama başvurması gerekmektedir.
Yetkili idare tarafından bağımsız mesleki faaliyet kapsamında tanzim edilen ilk geçici oturum izni iki yıl süreyle verilir. Yasal şartların devam etmesi hâlinde bu izin üçer yıllık dönemlerle yenilenebilir.
D2 oturum izni sahibinin sonradan işverene bağlı olarak çalışmaya başlaması hukuken mümkündür. Ancak bu durumda yetkili makama başvurularak oturum kartının yeni çalışma statüsüne uygun şekilde değiştirilmesi talep edilmelidir.
Startup Visa ve Golden Visa ile Ayrımı
D2 girişimci vizesi, Startup Visa ve Golden Visa uygulamalarından farklı kurallara tabidir. Startup Visa; yenilikçi, ölçeklenebilir ve teknoloji ya da bilgi temelli projelerin Portekiz'de sertifikalı bir kuluçka merkeziyle yürütülmesini ve projenin IAPMEI sistemi içinde incelenmesini gerektiren özel bir programdır.
Golden Visa ise kanunda belirlenen yatırım faaliyetlerine dayanmakta olup farklı ikamet sürelerine ve harçlara tabidir. Bir şirkete ortak olmak veya şirket kurmak tek başına Golden Visa yatırımı sayılmaz; D2 vizesinde ise aktif ticari faaliyet ve fiili ikamet aranır.
Aile Birleşimi ve Kalıcı Oturuma Geçiş
22 Ekim 2025 tarihli mevzuat değişikliği sonrasında, aile birleşimi talebinde bulunan kişinin genel kural olarak en az iki yıldır geçerli oturum iznine sahip olması aranır. Başvurudan önce en az 18 ay birlikte yaşamış eş veya partner bakımından bu süre 15 aya inebilir. Küçük veya bakıma muhtaç çocuklar ile bunların ebeveynleri ve kanunda belirtilen bazı özel oturum türleri bu sınırlamadan istisna tutulmuştur.
Güçlü aile bağlarının bulunduğu özel durumlarda iki yıllık bekleme süresi azaltılabilir veya tamamen kaldırılabilir. Aile birleşiminde uygun konut ve bütün aile bireylerini sosyal yardıma gereksinim duymadan geçindirecek mali kaynak gösterilmesi gerekir. Ayrıca aile üyelerinin Portekizce ve anayasal değerler konusunda entegrasyon tedbirlerine katılması düzenlenmiştir.
Portekiz'de en az beş yıl süreyle geçici oturum sahibi olan ve dil, konut, geçim kaynağı ile sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getiren kişiler süresiz geçerli kalıcı oturum iznine başvurabilir. Kalıcı oturum statüsü süre sınırı olmadan verilir; kalıcı oturum kartı ise beş yılda bir yenilenir.
Portekiz'de şirket kurmak doğrudan oturum hakkı sağlar mı?
Hayır, şirket kuruluşu ticaret sicili işlemi olup tek başına otomatik oturum hakkı tanımaz; ülkede yaşamak ve faaliyeti yürütmek için ayrıca oturum vizesi ve izni alınması gerekir.
D2 vizesi için kanuni bir asgari yatırım tutarı var mıdır?
Hayır, Portekiz mevzuatında sabit bir asgari yatırım tutarı bulunmamaktadır; yatırım bütçesinin kurulacak işletmenin türü ve giderleriyle uyumlu olması aranır.
D2 vizesi başvurusu kaç günde sonuçlanır ve geçerlilik süresi nedir?
İdari değerlendirme süresi 60 gündür; verilen oturum vizesi iki giriş hakkı sağlayacak biçimde ve dört ay geçerli olarak düzenlenir.
D2 vizesiyle verilen ilk geçici oturum izni ne kadar süre geçerlidir?
Bağımsız faaliyet kapsamında verilen ilk geçici oturum izni iki yıl süreyle tanzim edilir ve şartların sürmesi hâlinde üçer yıllık dönemlerle yenilenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy