Covid-19 salgınından kaynaklanan aksaklıklar FIFA Konseyi Bürosu tarafından mücbir sebep olarak tanımlanmıştır. Mücbir sebep hali Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği bünyesinde açıkça tanımlanmamakla birlikte, Yönetmeliğin 27. maddesi mücbir sebebe değinmekte ve bu kapsamdaki uyuşmazlıklara ilişkin kararların Büro tarafından verileceğini düzenlemektedir.
1714 sayılı Sirküler ile duyurulan FIFA Kılavuzu'nda sözleşmeler ile ilgili getirilen ilkeler bağlayıcı nitelikte olmayıp, Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği'ni yorumlayan genel tavsiyelerdir. Bu çerçevede hizmet sözleşmeleri ulusal yasalara ve tarafların sözleşme serbestisine tabidir.
Sözleşme Sürelerinin Uzatılması ve Transfer Ödemelerinin Ertelenmesi
Sezon sonunda sona eren profesyonel futbolcu hizmet sözleşmelerinin süresinin sezonun yeni bitiş tarihine kadar uzatılması tavsiye edilmiştir. Gelecek sezon başında yürürlüğe girecek yeni sözleşmelerin başlangıç tarihinin ise yeni sezonun fiili başlangıç tarihine kadar ertelenmesi önerilmiştir.
Futbol sezonlarının veya tescil dönemlerinin birbiriyle çakışması halinde, taraflar aksi yönde anlaşmadığı müddetçe futbolcunun mevcut sezonu kadrosuyla tamamlama önceliği eski kulübüne tanınır. Gelecek sezonun başında başlayacak yeni sözleşmenin başlangıç tarihi ise yeni sezonun fiili başlangıç anına ertelenir.
Uluslararası transfer anlaşmalarının yeni başlangıç tarihinden önce vadesi gelen ödemelerinin, sonraki sezonun yeni başlangıç tarihine veya ilk tescil dönemine kadar ertelenmesi gerekmektedir. Bu ilke kıyas yoluyla tüm transfer ve geçici transfer sözleşmelerine uygulanır.
Sözleşmelerde Tek Taraflı Değişiklik ve Askıya Alma Esasları
Sözleşmeleri tek taraflı değiştiren kararlar, ulusal yasalara uygun olarak yapılmadıkça ya da toplu sözleşmelere veya toplu sözleşme mekanizmalarına uygun bulunmadıkça kural olarak geçerli sayılmaz.
Kulüpler ile çalışanların karşılıklı anlaşmaya varamaması ve ulusal mevzuatın somut bir çözüm içermemesi ya da toplu sözleşme mekanizmalarının uygulanamaması halinde, sözleşme hüküm ve koşullarını değiştiren tek taraflı kararlar FIFA Uyuşmazlık Çözümü Komitesi veya Oyuncuların Statüsü Komitesi tarafından yalnızca iyi niyetli, makul ve ölçülü olmaları şartıyla tanınır.
Uyuşmazlık Çözümü Komitesi veya Oyuncuların Statüsü Komitesi tek taraflı bir kararın makullüğünü denetlerken kulübün çalışanlarıyla anlaşmaya varma çabasını, kulübün ekonomik durumunu, yapılan sözleşme değişikliğinin orantılılığını, değişiklik sonrasında çalışanın net gelirini ve alınan kararın tüm kadroya mı yoksa sadece belirli çalışanlara mı tatbik edildiğini dikkate alabilir.
Tek taraflı sözleşme değişikliğine alternatif olarak, uygun sigorta kapsamının sürdürülmesi ve çalışanlar için yeterli alternatif gelir desteği düzenlemelerinin sağlanabilmesi koşuluyla, hizmet sözleşmeleri müsabakaların askıya alındığı süre boyunca askıya alınabilir.
Tescil Dönemlerinin Düzenlenmesi ve İstisnai Tescil Hakkı
Ulusal federasyonların tescil dönemlerine yönelik uzatma, değişiklik ve erteleme talepleri FIFA tarafından onaylanır. Bu taleplerin kabulü, belirlenen sürelerin Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan azami süre sınırına uygun olması koşuluna bağlıdır. Federasyonlar, Transfer Eşleştirme Sistemi üzerinden veya FIFA'ya bildirimde bulunarak sezon tarihlerini ve tescil dönemlerini değiştirebilir.
Covid-19 salgını sebebiyle sözleşmesi sona eren veya feshedilen profesyonel futbolcular, Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasındaki tescil kuralının istisnası olarak, fesih veya sona erme tarihine bakılmaksızın herhangi bir federasyon tarafından tescil dönemi dışında da tescil edilebilir.
Yargılama Süreleri ve Diğer Geçici Tedbirler
Kulüpleri, futbolcuları milli takımlara serbest bırakmaya zorlayan kurallar Mart, Nisan ve Haziran 2020 dönemlerinde uygulanmamıştır.
Ortaya çıkan potansiyel mali zorluklara karşın, FIFA Uyuşmazlık Çözümü Komitesi, Oyuncuların Statüsü Komitesi ve Disiplin Komitesi tarafından verilmiş olan kararlara uyulması zorunluluğunda hiçbir istisna tanınmamaktadır.
Covid-19 salgınının yarattığı istisnai durum sebebiyle, Uyuşmazlık Çözümü Komitesi ve Oyuncuların Statüsü Komitesi nezdindeki dosyalarda ilgili tarafın ön talebi üzerine taraflara tanınan azami süre 15 güne çıkarılmıştır.
İdari tedbirler sebebiyle posta hizmetlerinin kullanılamadığı hallerde, Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği Ek 4 Madde 6(3) kapsamındaki sözleşme tekliflerinin kulüp tarafından e-posta yoluyla iletilmesi yeterli kabul edilmiştir. Bu yöntemde eski kulübün, futbolcunun teklifin bir kopyasını güvenilir bir yolla aldığını teyit edebilmesi şarttır. Ayrıca tescil edilmiş futbol aracılarına ilişkin verilerin yayımlanması için öngörülen son tarih 30 Haziran 2020 tarihine kadar uzatılmıştır.
FIFA Kılavuzu'nda sözleşmelerle ilgili tavsiyelerin bağlayıcılığı var mıdır?
FIFA Kılavuzu'nda sözleşmeler ile ilgili getirilen ilkeler bağlayıcı nitelikte olmayıp, Oyuncuların Statüsü ve Transferi Yönetmeliği'ni yorumlayan genel tavsiyelerdir; sözleşmeler ulusal mevzuata ve tarafların iradesine tabidir.
Sezonların çakışması durumunda futbolcunun önceliği kime aittir?
Futbol sezonlarının veya tescil dönemlerinin çakışması halinde, taraflar aksi yönde anlaşmadığı sürece futbolcunun sezonu tamamlama önceliği eski kulübüne aittir.
Kulüpler salgın gerekçesiyle tek taraflı sözleşme değişikliği yapabilir mi?
Sözleşmeleri tek taraflı değiştiren kararlar ulusal mevzuata veya toplu iş sözleşmelerine uygun olmadıkça kural olarak geçerli sayılmaz; uyuşmazlık mercilerince yalnızca iyi niyetli, makul ve ölçülü bulundukları istisnai hallerde tanınabilir.
Sözleşmesi salgın nedeniyle biten oyuncu transfer dönemi dışında tescil edilebilir mi?
Covid-19 salgını sebebiyle sözleşmesi sona eren veya feshedilen profesyonel futbolcular, tescil dönemi kuralının istisnası gereğince fesih veya bitiş tarihine bakılmaksızın tescil dönemi dışında da tescil edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy