Çekişmeli Boşanma Davasının Kapsamı
Çekişmeli boşanma davası; boşanma kararı alan eşlerin velayet, nafaka, maddi tazminat, manevi tazminat veya mal paylaşımı konularından herhangi birinde ya da nafaka miktarında uzlaşma sağlayamaması durumunda açılır.
Dava Dilekçesi ve İspat Unsurları
Dava dilekçesinde Türk Medeni Kanunu'nda yer alan boşanma nedenine dayanılması gerekir. İleri sürülen her bir olayın hangi delille ispat edileceğinin tek tek gösterilmesi, varsa tanık ve delillerin dilekçeyle birlikte mahkemeye sunulması icap eder.
Duruşmalara Katılım ve Temsil
Çekişmeli boşanma davalarında tarafların duruşmalara katılımı kural olarak aranır; mahkeme beyanları ve delilleri değerlendirerek hüküm kurar. Duruşmaya katılmayan taraf savunma ve hak arama imkanını kaybedebilir; taraflar vekil aracılığıyla temsil edilerek de duruşmalara katılabilir.
Şiddet Halinde Koruma Talebi
Boşanma davası sürecinde şiddet veya tehdit söz konusu olduğunda, kadın koruma kararı talep edebilir.
Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki
Velayetin kime verileceği konusunda sosyal pedagog tarafından hazırlanan uzman raporu doğrultusunda karar verilir. Bu süreçte eşlerin maddi durumu, eğitimi, müşterek çocuğun yaşı, okulu ve isteği göz önünde bulundurulur.
Çocukla kişisel ilişki kurulması kamu düzenindendir. Eşler kişisel ilişki koşullarını kendi aralarında belirlemiş olsalar dahi hâkim kişisel ilişki günlerini re'sen tayin edebilir.
Nafaka Türleri ve Belirlenme Ölçütleri
Mahkemece taraflardan birinin geçimini sağlayamayacağına kanaat getirilmesi durumunda dava süresince geçerli olmak üzere geçici tedbir nafakasına hükmedilebilir. Bu nafaka, davanın açıldığı tarihten itibaren başlatılabilir ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sürer.
Boşanma sebebiyle maddi açıdan zor duruma düşecek eşe yoksulluk nafakası bağlanabilir. Yoksulluk nafakası boşanma kararının kesinleşmesiyle ödenmeye başlar; eşlerden birinin yeniden evlenmesi veya mali koşulların değişmesine kadar devam edebilir. Hâkim, nafakayı davanın açıldığı tarihten itibaren de işletebilir.
Velayet kendisine bırakılmayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı amacıyla iştirak nafakası öder. Nafaka miktarı çocuğun yaşı, eğitimi ve yaşam standartları ile tarafların gelir belgeleri ve sosyal yaşam koşulları dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik şartların değişmesi durumunda nafakanın artırılması veya azaltılması için dava açılabilir.
Maddi ve Manevi Tazminat
Maddi tazminata, boşanma sebebiyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen taraf lehine hükmedilir. Boşanma sonrasında ekonomik durumu olumsuz etkilenen eş maddi tazminat isteyebilir.
Manevi tazminat, boşanma nedeniyle kişilik hakları zedelenen tarafın zararının karşılanması için düzenlenir. Aldatma, şiddet veya ağır kusur halleri manevi tazminat talebini güçlendirir.
Mal Rejimi ve Tasfiye Usulü
Evlilik birliği içerisinde edinilen mal varlığı, tabi olunan mal rejimine göre değerlendirilir. Evlilik süresince edinilen malların tasfiyesi ve paylaşımı çekişmeli boşanma davasından ayrı bir dava olarak açılır.
Evliliğin başlangıcında mal ayrılığı rejiminin tercih edilmiş olması halinde, evlilik süresince edinilen mallar ayrı mal kabul edilir. Bu rejimde boşanma durumunda her eş kendi edindiği mal varlığına sahip olur ve bölüştürme yapılmaz.
Velayet belirlenirken hangi hususlar dikkate alınır?
Sosyal pedagog raporu doğrultusunda eşlerin maddi imkanları, eğitimi, müşterek çocuğun yaşı, okul durumu ve çocuğun isteği değerlendirilir.
Mal paylaşımı çekişmeli boşanma davasıyla birlikte çözülür mü?
Evlilik birliği süresince edinilen malların tasfiyesi ve paylaşımı, çekişmeli boşanma davasından ayrı bir dava açılarak talep edilir.
Nafaka miktarında sonradan değişiklik yapılabilir mi?
Ekonomik koşulların değişmesi halinde nafakanın artırılması veya azaltılması istemiyle yeniden dava açılması mümkündür.
Dava devam ederken geçici nafaka verilebilir mi?
Geçimini sağlayamayacak eş lehine dava sonuçlanıncaya kadar geçici tedbir nafakasına hükmedilebilir; bu nafakanın davanın açıldığı tarihten itibaren başlaması da mümkündür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy