Boşanma Davalarında Yargılama Süresinin Belirlenmesi
Boşanma davalarının süresi tek bir sabit zaman aralığına bağlı değildir. Benzer iddialarla açılmış olsa dahi taraflar arasındaki uyuşmazlık derecesi ve mahkemenin iş yükü yargılama hızının değişmesine yol açar.
Aile mahkemesinin kurulmadığı yargı çevrelerinde boşanma davaları asliye hukuk mahkemesi tarafından aile mahkemesi sıfatıyla yürütülür.
Yazılı Yargılama Usulü ve Dilekçeler Aşaması
Boşanma yargılamasında yazılı yargılama usulü uygulanır. Dava süreci dilekçeler aşamasıyla başlar; davacının dava dilekçesini sunmasının ardından dilekçe davalıya tebliğ edilir, davalı cevap dilekçesini verir ve akabinde cevaba cevap ile ikinci cevap dilekçelerinin sunulmasıyla dilekçeler teatisi tamamlanır.
Tebligat İşlemlerinin Yargılama Akışına Etkisi
Dava dilekçesinin ilk tebligatı savunma hakkının tesisi amacıyla davalı eşe veya varsa vekiline gönderilir; davacı tarafın dilekçeyi mahkemeye sunması yeterli kabul edildiğinden davacıya ayrıca tebligat çıkarılmaz.
Çıkarılan tebligatın davalıya ulaşmaması veya tebliğ edilememesi davanın düşmesine sebep olmaz. Ancak usulüne uygun tebligat tamamlanana kadar yargılama ilerlemez, gecikir veya usul kuralları çerçevesinde bekletilir.
Posta görevlisinin muhataba adreste ulaşamaması veya teslimatın gerçekleşmemesi durumunda, aranan usul şartları gerçekleştiğinde evrak mahalle muhtarlığına teslim edilerek tebliğ işlemi tamamlanabilir ve bu işlem usule uygun yapılmışsa tebligat geçerli sayılır.
Anlaşmalı Boşanma Süreci ve Duruşma Aşaması
Anlaşmalı boşanma davaları kural olarak tek oturumda sonuçlanabilmektedir. Buna karşın mahkemenin duruşma takvimindeki yoğunluk, taraflara tebligatın ulaşma hızı ve boşanma protokolündeki usuli veya esasa ilişkin eksiklikler sürecin uzamasına sebebiyet verebilir.
Hâkimin anlaşmalı boşanma protokolünde düzeltilmesini veya değiştirilmesini istediği hususlar taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilebilir. Tarafların hâkimin talep ettiği bu değişiklikleri kabul etmemesi durumunda anlaşmalı boşanma zemini ortadan kalkar ve dosya çekişmeli davaya dönüşebilir.
Çekişmeli Boşanmada Süreyi Etkileyen İncelemeler
Velayete ilişkin uyuşmazlıklarda çocuğun yaşı, bakım kapasitesi, eğitim düzeni, sağlık gereksinimleri ve yaşadığı çevre birlikte değerlendirilir. Mahkemece çocuğun durumunu aydınlatmak üzere sosyal inceleme raporu ve uzman incelemesi yaptırılması tahkikat aşamasının uzamasına yol açar.
Edinilmiş mallara katılma rejimi gibi mal rejiminin tasfiyesine yönelik teknik taleplerin boşanma davası içerisindeki sınırlarının net çizilmemesi ve kapsamın kontrolsüz biçimde genişletilmesi dosyadaki uyuşmazlıkları karmaşıklaştırarak yargılamanın uzamasına neden olur.
Yargılama Sırasında Nafaka ve Davanın Sona Ermesi
Dava devam ederken ekonomik yönden güçsüz duruma düşen tarafın korunması amacıyla mahkemece kusur incelemesine girilmeksizin geçici bir tedbir nafakası ödeme düzeni kurulabilir. Yoksulluk nafakası ile ortak çocuk lehine hükmedilen iştirak nafakası ise boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte devreye girer.
Davacının davasından feragat etmesi tek taraflı bir irade açıklaması niteliğindedir ve davalının onayına bağlı olmaksızın sonuç doğurur. Buna karşılık davanın geri çekilmesi veya davadan vazgeçilmesi bazı durumlarda karşı tarafın açık muvafakatini gerektirir.
Anlaşmalı boşanma davası tek celsede biter mi?
Anlaşmalı boşanma davaları kural olarak tek duruşmada karara bağlanabilir. Ancak mahkemenin duruşma gününü belirleme takvimi, tebligat aşamaları ve protokolde tespit edilen eksiklikler kararın verilme süresini geciktirebilir.
Boşanma tebligatı davalıya ulaşmazsa dava düşer mi?
Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilememesi davanın düşmesine sebep olmaz. Tebligatın usulüne uygun biçimde tamamlanmasına kadar yargılama işlemleri durur veya süreç gecikir.
Boşanma davasından feragat etmek için karşı tarafın onayı gerekir mi?
Feragat işlemi davacının davasından tek taraflı iradesiyle vazgeçmesi anlamına geldiği için karşı tarafın onayına tabi değildir. Davayı geri alma veya vazgeçme durumunda ise karşı tarafın muvafakati aranabilir.
Tedbir nafakası hangi aşamada bağlanır?
Tedbir nafakası yargılama devam ederken tarafların kusur durumu tartışılmaksızın ekonomik koruma sağlamak üzere mahkemece geçici nitelikte bağlanır. Yoksulluk ve iştirak nafakası ise boşanma hükmünün kesinleşmesiyle geçerlilik kazanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy