Beyaz Kod (1111) Nedir ve Kapsamı Neleri İçerir?
Beyaz kod (1111), sağlık çalışanlarının hasta veya hasta yakınları tarafından fiziksel ya da sözlü şiddete maruz kalmaları halinde hızlı yardım temin etmelerini sağlayan acil müdahale ve bildirim sistemidir. Sağlık Bakanlığı tarafından 2008 yılında uygulamaya konulan düzenlemeler uyarınca sistemin devreye alınması; devlet hastaneleri, özel sağlık kuruluşları ve aile sağlığı merkezleri dahil olmak üzere tüm sağlık kuruluşlarında zorunludur.
Şiddete uğrayan sağlık çalışanlarının beyaz kod vermesi yasal bir mecburiyet olmayıp personele koruma ve destek sağlamak üzere tanınmış bir haktır. Bu bildirim için herhangi bir sınırlama bulunmamakta olup tehdit hissedilen her an sistem devreye sokulabilir.
Beyaz Kod Verilmesini Gerektiren Haller ve Bildirim Yolları
Beyaz kod uygulaması yalnızca fiziksel saldırılarla sınırlı değildir. Hasta veya hasta yakınının sağlık çalışanına yönelik fiziksel, sözlü veya psikolojik şiddet uygulaması halinde bildirim yapılabilir. Bunun yanı sıra hırsızlık, cinsel taciz ve personelin bir yere girişinin ya da çıkışının engellenmesi suretiyle kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma durumlarında da beyaz kod verilebilir.
Acil bildirim süreci, sağlık kurumu bünyesindeki herhangi bir dahili telefon hattından 1111 numarası aranarak başlatılabilir. Ayrıca 113 Beyaz Kod Çağrı Merkezi aranarak ya da elektronik ve dijital sistemler üzerinden de bildirim yapılabilmektedir.
Müdahale Süreci ve Kayıtların Hukuki Niteliği
Beyaz kod verildiğinde güvenlik görevlileri derhal olay mahalline intikal ederek saldırganı personelden uzaklaştırır ve güvenliği temin eder. Güvenlik birimlerinin olay yerinde gerçekleştirdiği tespitler, düzenlenen tutanaklar ve alınan ifadeler doğrultusunda adli mercilere bildirim yapılarak olayla ilgili soruşturma süreci başlatılır.
Sağlık çalışanına karşı şiddet uygulandığında ve beyaz kod verildiğinde olay hastanenin güvenlik birimlerince derhal kayıt altına alınır. Tutulan bu kayıtlar başlatılan yasal süreçlerde delil niteliği taşır.
Beyaz Kod Tutanağında Yer Verilebilecek Hususlar
Olayın ardından düzenlenecek tutanak örnek mahiyette olup boş bir kâğıda elle de tanzim edilebilir. Bu tutanakta olayın tarihi, saati, yeri, şüphelilerin eşkâl veya kimlik bilgileri ile gerçekleşme seyri gösterilebilir. Personele yöneltilen hakaret veya tehdit ifadeleri sansürlenmeksizin açıkça tutanağa geçirilmeli, olay mahallinde kamera ve ses kaydı olup olmadığı belirtilerek belge mağdur personel, tanıklar ve yönetici imzalarıyla tamamlanmalıdır.
Sağlık çalışanının şiddet anında beyaz kod vermesi zorunlu mudur?
Beyaz kod bildirimi çalışan bakımından yasal bir zorunluluk olmayıp personele koruma ve destek sağlamak amacıyla tanınmış bir haktır.
Beyaz kod bildirimi hangi kanallar üzerinden yapılabilir?
Sağlık kurumu içerisindeki dahili hatlardan 1111 numarası aranarak, 113 Beyaz Kod Çağrı Merkezi üzerinden ya da dijital bildirim sistemleri aracılığıyla yapılabilir.
Beyaz kod bildirimine ilişkin kayıtlar adli süreçte delil sayılır mı?
Beyaz kod verilmesi üzerine hastanenin güvenlik birimlerince derhal tutulan kayıtlar, yürütülecek yasal süreçlerde delil niteliği taşır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy