Astsubay Sicil Yönetmeliği Kapsamı ve Sicil Belgesinin Yapısı
23567 sayılı Astsubay Sicil Yönetmeliği, astsubayların kademe ilerlemesi, rütbe terfisi ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma süreçlerine temel oluşturan sicil belgelerinin tanzim usullerini düzenler. Bu çerçevede personelin mesleki safahatını belirleyen sicil belgelerinin içeriği, hazırlanması, ilgili mercilere iletilmesi ve sicil değerlendirme kurullarının işleyiş kuralları yürütülür.
23567 sayılı Yönetmeliğin 20. maddesi uyarınca astsubay sicil belgesi altı ayrı bölümden teşekkül eder. Belgede temel nitelikler, sicil üstlerinin değerlendirmesi, personelin başarılı olabileceği görevler, müstakil görev yapabilme kabiliyeti, sicil üstü olabilme yeterliliği ve yurtdışı görev yeteneği başlıkları yer alır.
Sicil belgesinin sicil üstlerinin değerlendirmesi başlıklı bölümü; genel değerlendirme ve ayırt edici nitelikler olmak üzere iki alt kısımdan oluşur. Genel değerlendirme aşamasında astsubayın görev yerindeki performansı incelenerek üstün başarılı, başarılı, yeterli veya yetersiz sonuçları takdir edilir ve bu sonuçlar sicil notuna işlenir.
Sicil belgesinin temel nitelikler bölümünde yapılan değerlendirmenin sicil notuna etkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte söz konusu bölümde eksiklik saptanması halinde astsubay hakkında inceleme ve takip gerçekleştirilerek eksikliğin tespiti durumunda disiplinsizlik veya ahlaki durum sebebiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi gündeme gelebilir; anılan ayırma işlemlerine karşı idari yargıda iptal davası açılabilir.
Sicil Tanziminde Fiili Birlikte Çalışma Şartı ve Amir Yasakları
Sicil amirinin bir astsubay hakkında değerlendirmede bulunarak sicil notu verebilmesi için ilgili astsubay ile fiilen en az üç ay birlikte görev yapmış olması zorunludur. Yönetmelikte öngörülen asgari üç aylık fiili görev süresi tamamlanmadan düzenlenen sicil notları hukuki geçerlilik taşımaz.
Sicil verme yetkisi astlık ve üstlük ilişkisi ile kıdem esasına dayanır. Bu kapsamda bir sicil üstü, kendisinden daha kıdemli olan veya kendisiyle aynı nasıplı bulunan astsubaylar hakkında sicil notu düzenleyemez.
Değerlendirmenin tarafsızlığını korumak amacıyla amir ile astsubay arasındaki kişisel ilişkiler sicil düzenleme engeli sayılmıştır. Sicil üstü ile astsubay arasında sonradan ortadan kalkmış olsa dahi evlilik bağı bulunması, kan veya sıhri hısımlık ilişkisinin bulunması, evlat edinme durumu ya da kanunda belirtilen derecelerde hısımlığın mevcudiyeti halinde sicil notu düzenlenmesi yasaktır.
Sicil belgesinin düzenlendiği tarihte tutuklu bulunan veya açığa alınmış olan amirler astsubaylar hakkında sicil düzenleyemez. Aynı şekilde yabancı silahlı kuvvetler mensubu olan askeri personelin de Türk Silahlı Kuvvetleri kadrosundaki astsubaylara sicil notu verme yetkisi bulunmamaktadır.
Sicil İptal Davasının Niteliği ve Dava Açma Süresi
Astsubay hakkında tanzim edilen sicil notu, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem teşkil eder. İlgili astsubay; verilen sicil notunun yetki, şekil veya sebep unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda iptal davası açabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca sicil iptal davasının, notun astsubaya tebliğ edildiği veya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Sicil İptal Davalarında Yetkili İdare Mahkemesi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinin 3. fıkrasına göre; kamu görevlilerinin görevle ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğurmayan sicil, disiplin cezaları, ilerleme, yükselme, intibak ve diğer özlük haklarına ilişkin davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 33Kaynağı aç
Astsubayların sicil değerlendirme işlemlerinin iptali istemiyle açılan uyuşmazlıklarda davanın açıldığı tarihte kadronun veya görevin yer aldığı yer idare mahkemesi yetkilidir. Nitekim Danıştay 2. Dairesinin 2021/14049 Esas ve 2021/118 Karar sayılı kararında, personelin eğitim birliğinde bulunduğu sırada işlem tesis edilmiş olsa dahi dava açılış tarihindeki kadro yerinin bulunduğu idare mahkemesinin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Danıştay 2. Daire, E. 2021/14049, K. 2021/118Kaynağı aç
Olumsuz Sicil ve Ahlaki Durum Sebebiyle Ayırma İşlemleri
Astsubayın ahlaki durumunun yetersiz görülmesi veya sicil durumunun olumsuzluğu öne sürülerek 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 23567 sayılı Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 60. maddesi dayanağıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma kararı verilebilir. Hukuki güvenceler kapsamında personelin söz konusu ayırma işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açma hakkı mevcuttur.
Sicil amirinin astsubaya not verebilmesi için en az ne kadar birlikte çalışması gerekir?
Sicil amirinin astsubay hakkında sicil notu takdir edebilmesi için personelle fiilen en az üç ay birlikte görev yapması zorunludur; bu süreden önce düzenlenen sicil notları geçersiz sayılır.
Astsubay sicil iptal davası kaç gün içinde açılmalıdır?
Sicil iptal davası, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmedikçe, yazılı bildirimin yapıldığı veya tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılmalıdır.
Sicil değerlendirme iptal davasında yetkili mahkeme neresidir?
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinin 3. fıkrası uyarınca dava açılış tarihinde personelin kadrosunun veya görevinin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy