Askeri Ceza Kanunu Madde 20 Hükmü ve Cezanın Niteliği
Askeri Ceza Kanunu'nun 20. maddesinde ölüm cezası, bu cezaya mahkûm olan kimsenin hayatının izale olunması şeklinde tanımlanmıştır.
Maddede infazın yerine getirilme usulü failin sıfatına ve isnat edilen fiilin türüne göre iki ayrı esasa bağlanmıştır. Askeri şahıslar hakkında askeri bir cürümden dolayı ölüm cezasına hükmedilmişse cezanın mahkûmun kurşuna dizilmesi suretiyle infaz olunacağı düzenlenmiştir. Buna karşılık askeri olmayan bir cürümden ötürü askeri şahıslar ile askeri olmayan şahıslar hakkında askeri mahkemelerden verilen ölüm hükümlerinin Türk Ceza Kanunu'nun 12. maddesi mucibince icra edileceği, bu suretle asılacak mahkûmların infaz için o baptaki ilam ve tasdik emri suretleriyle Cumhuriyet Savcılığına verileceği kurala bağlanmıştır.
Yasal Değişiklikler ve Metruk Norm Niteliği
5170 sayılı Kanunla Anayasa'nın 15, 17, 38 ve 87. maddelerinde yapılan değişikliklerle ölüm cezaları kaldırılmıştır. 5218 sayılı Kanunla da ölüm cezaları ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülmüş, ancak bu kanunda Askeri Ceza Kanunu'nda yer alan ölüm cezalarına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Anayasa'daki düzenlemenin kanuni dayanağına ilişkin farklı anlatımlar bulunmakla birlikte anayasal çerçevede ölüm cezasının kaldırıldığı kabul edilmektedir.
Anayasa'nın 38. maddesinin dokuzuncu fıkrasında ölüm cezası ve genel müsadere verilemeyeceğinin açıkça hükme bağlanmış olması ve Türk Ceza Kanunu'nda yaptırımlar arasında ölüm cezasına yer verilmemesi karşısında, Askeri Ceza Kanunu'nun 20. maddesi uygulanmayan metruk bir norm niteliği taşımaktadır.
Askeri Ceza Kanunu'ndaki Düzenleme Boşluğu ve Yaptırım
Askeri Ceza Kanunu'nda değişiklik yapılarak ölüm cezasının kaldırılması ve yaptırım olarak ölüm cezası öngören hükümlerde bunun yerine uygulanacak ceza türünün kanunen belirlenmesi yoluna gidilmemiştir. Kanunda intibak düzenlemesi yer almamakla birlikte askeri suçlar karşılığında ölüm cezası verilemeyeceği ve ölüm cezası öngörülen suçlarda sanık lehine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Askeri Ceza Kanunu madde 20 uygulanabilir midir?
Anayasa'nın 38. maddesinin dokuzuncu fıkrasındaki amir hüküm ve Türk Ceza Kanunu yaptırım sistemi karşısında Askeri Ceza Kanunu'nun 20. maddesi uygulanma kabiliyeti kalmayan metruk norm niteliğindedir.
Askeri Ceza Kanunu'nda ölüm cezası öngörülen fiillere ne ceza verilir?
Askeri Ceza Kanunu'nda ölüm cezası öngörülen suçlar karşılığında ölüm cezası verilemeyeceği, bu hallerde sanık lehine olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesi gerektiği yönünde değerlendirme yapılmaktadır.
Kanun metninde kurşuna dizilerek infaz kimler için öngörülmüştür?
Askeri Ceza Kanunu'nun 20. maddesinde kurşuna dizilme suretiyle infaz usulü, askeri şahıslar hakkında askeri bir cürüm sebebiyle hüküm verilmesi durumuna özgülenmiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy