Almanya Fırsat Kartı Hukuki Çerçevesi ve Başvuru Yolları
Almanya Fırsat Kartı uygulamasının temel hukuki dayanağı Aufenthaltsgesetz (AufenthG) § 20a, puan sisteminin hukuki dayanağı ise § 20b ve Kanun'un ekindeki puan tablosudur.
AufenthG § 20a/3 uyarınca Fırsat Kartı iki farklı şekilde alınabilir. İlk yol, Alman yabancılar hukuku anlamında tam nitelikli çalışan (Fachkraft) statüsüne sahip kişilerin doğrudan başvurusudur. İkinci yol ise Fachkraft statüsünü doğrudan karşılayamayan kişilerin AufenthG § 20b kapsamında yeterli puanı toplayarak başvuru yapmasıdır. Almanya'da tam tanınmış akademik veya mesleki yeterliliği bulunan ve Fachkraft kabul edilen kişilerin puan sistemine girmesine ve 6 puan toplamasına gerek yoktur.
Puan Sistemine Giriş İçin Temel Ön Koşullar
Puan sistemi üzerinden Fırsat Kartı başvurusu yapabilmek için kanunun ek puan tablosuna göre gereken asgari puan 6'dır. Ancak puanların hesaplanabilmesi için başvuru sahibinin öncelikle belirli temel ön şartları taşıması gerekir. Kişinin kabul edilebilir formal bir akademik eğitime veya mesleki yeterliliğe sahip olması, en az A1 düzeyinde Almanca veya en az B2 düzeyinde İngilizce bilmesi ve Almanya'daki geçimini güvence altına alacak yeterli mali kaynağa sahip bulunması zorunludur.
Puan sistemi yolunda yabancı bir mesleki yeterlilik kullanılacaksa, yeterliliğin alındığı ülkede devlet tarafından tanınmış olması ve kural olarak elde edilmesi için en az iki yıllık mesleki eğitim gerekmesi önemlidir.
Mesleki Denklik ve Kısmi Tanıma Durumunda Puan Hesabı
Yetkili merci tarafından Alman mesleki yeterliliğine tam denklik sağlanabilmesi amacıyla telafi veya uyum tedbirlerine ihtiyaç duyulduğu yahut düzenlemeye tabi mesleklerde ek yeterlilik süreçlerinin tamamlanması gerektiği tespit edilmişse, başvuru sahibine 4 puan verilir.
Almanya'daki yetkili tanıma makamından alınmış kısmi tanıma kararı (Anerkennungsbescheid veya Defizitbescheid) mevcutsa, puan sistemi bakımından ayrıca ZAB üzerinden ilave bir yeterlilik belgesi istenmeyebilir.
Mesleki Deneyim, Dil Becerileri ve Diğer Kriterler
Başvuru sahibinin formal yeterliliğine bağlı olarak yeterliliğin kazanılmasından sonraki son 5 yıl içerisinde edindiği en az 2 yıl mesleki deneyim 2 puan kazandırır. Son 7 yıl içerisinde en az 5 yıl ilgili mesleki deneyim gösterilmesi hâlinde ise 3 puan verilir. Mesleki deneyim kapsamında yer alan bu iki puan kalemi birbirine eklenmez; yalnızca koşulu sağlanan en yüksek puan uygulanır.
Dil kriterinde B2 seviyesindeki İngilizce bilgisi puan sistemi yoluna girmek için gereken temel dil şartını karşılayabilir; ancak tek başına puan kazandırmaz. Buna karşılık C1 veya üzeri seviyedeki İngilizce bilgisi 1 ilave puan kazandırır ve bu puan Almanca dil seviyesi puanıyla birlikte kullanılabilir. Dil sertifikalarının Goethe-Institut, IELTS veya TOEFL gibi yetkili ve tanınmış sınav kuruluşlarından alınmış olması ve kural olarak sınav tarihinden itibaren bir yıldan eski olmaması beklenir.
Başvurucunun formal yeterliliğinin AufenthG § 18g kapsamındaki eksik meslek (Engpassberufe / Mangelberufe) yani iş gücü açığı bulunan meslek gruplarından birine girmesi durumunda adaya 1 puan verilir.
Eş veya kayıtlı hayat arkadaşı üzerinden 1 puan alabilmek için yalnızca evli olmak yeterli değildir. Eşin de Fırsat Kartı şartlarını kendisinin sağlaması, aynı yetkili makam nezdinde Fırsat Kartına başvurmuş olması, başvuru sahibiyle birlikte Almanya'ya gitmeyi planlaması ve başvurular arasında bağlantı kurulması şarttır.
Fırsat Kartı puan tablosunda sırf Almanya'dan iş teklifi bulunması gerekçesiyle bağımsız bir puan kalemi yer almamaktadır. Şartları sağlayan geçerli bir somut iş teklifinin bulunması durumunda AB Mavi Kart, nitelikli çalışan oturumu veya mesleki deneyimli çalışan oturumu gibi alternatif vize ve ikamet türlerinin değerlendirilmesi mümkündür.
İş teklifi Fırsat Kartı puan tablosunda puan kazandırır mı?
İş teklifinin bulunması Fırsat Kartı puan tablosunda bağımsız bir puan sağlamaz. Şartları sağlayan bir iş teklifinin mevcudiyeti hâlinde AB Mavi Kart, nitelikli çalışan oturumu veya mesleki deneyimli çalışan oturumu gibi ikamet türleri alternatif olarak değerlendirilmelidir.
Eş veya kayıtlı hayat arkadaşı üzerinden 1 puan nasıl alınır?
Eş üzerinden 1 puan alabilmek için yalnızca evli olmak yetmez; eşin de Fırsat Kartı şartlarını bizzat taşıması, aynı yetkili makama başvurması, birlikte Almanya'ya gitmeyi planlaması ve başvuruların irtibatlandırılması gerekir.
Fachkraft statüsündeki kişilerin 6 puan toplaması gerekir mi?
Almanya'da tam tanınmış akademik veya mesleki yeterliliği bulunan ve Fachkraft kabul edilen kişilerin puanlama sistemine girmesine ve 6 puan toplamasına gerek yoktur; bu kişiler AufenthG § 20a/3 kapsamında doğrudan başvurabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy