Almanya Fırsat Kartı (Chancenkarte) puan sisteminde mesleki deneyim, deneyimin uzunluğuna göre 2 ya da 3 puan kazandırabilir. Hukuki çerçeve AufenthG §20b tarafından belirlenmekte olup bu puanı elde edebilmek için deneyimin yalnızca uzun olması yetmez; formal mesleki veya akademik yeterlilikle bağlantılı, yeterlilik kazanıldıktan sonra edinilmiş ve başvuru tarihinden geriye doğru hesaplanan referans dönemine sığıyor olması gerekir.
Puan Eşikleri: 2 Yıl mı, 5 Yıl mı?
AufenthG §20b kapsamında mesleki deneyim iki farklı eşikle değerlendirilir. Son 5 yıl içinde en az 2 yıllık ilgili mesleki deneyim 2 puan sağlar. Son 7 yıl içinde en az 5 yıllık ilgili mesleki deneyim ise 3 puan kazandırır. Kategoriden alınabilecek azami puan 3'tür; daha uzun bir özgeçmiş bu tavanı artırmaz. Öte yandan iki eşik birbirinin üzerine eklenmez: 5 yıllık deneyim kriterinden 3 puan alan bir başvurucu ayrıca 2 yıllık kriterden 2 puan daha almaz; yalnızca karşılanan en yüksek eşiğin puanı geçerlidir. Referans dönemleri başvuru tarihinden geriye doğru hesaplandığından çok eski dönemlerde kazanılan deneyim pencerenin dışında kalabilir.
Deneyimin Yeterlilikle Bağlantılı Olması Şartı
Puanın geçerli sayılabilmesi için çalışılan pozisyonun, başvurucunun sahip olduğu formal mesleki veya akademik yeterlilikle bağlantılı olması ve bu yeterlilik kazanıldıktan sonra edinilmiş bulunması gerekir. Başka bir alanda veya yeterlilik tamamlanmadan önce edinilen deneyim bu kriterin kapsamı dışında değerlendirilebilir. Bağlantının somut olarak nasıl yorumlanacağı yetkili Alman makamının değerlendirmesine tabidir.
Kesintili Çalışma ve Eş Zamanlı İşverenler
Deneyimin tek bir işverende kesintisiz geçirilmiş olmasına dair AufenthG §20b'de açık bir şart yer almamaktadır. Kanun, belirlenen referans dönemleri içindeki toplam deneyimi esas aldığından, her biri belgelenen kesintili çalışma dönemleri bu toplama dahil edilebilir. Bununla birlikte aynı takvim döneminde iki farklı işverende çalışılması süreyi iki katına çıkarmaz; çakışan dönemler yalnızca bir kez sayılır. İşsiz geçirilen süreler fiilen çalışılan dönem sayılmadığından toplama dahil edilmez.
Serbest Çalışma ve Freelance Dönemler
Serbest meslek veya freelance faaliyet, formal yeterlilikle bağlantılıysa değerlendirme kapsamına girebilir. Ancak klasik bir işveren belgesi bulunmadığından faaliyet süresinin ve içeriğinin vergi kayıtları, sözleşmeler ve faturalar gibi objektif belgelerle güçlü biçimde kanıtlanması önem taşır. Bu başvurularda nihai değerlendirme yetkili Alman makamına aittir.
Başvuruda Hangi Belgeler Gerekir?
Mesleki deneyimden puan talep eden başvurucunun deneyimini vize başvurusunda belgelemesi zorunludur. Sunulan işveren belgelerinin önceki pozisyonlardaki görevleri ve sorumluluk alanlarını ayrıntılı biçimde göstermesi beklenmektedir. Yalnızca çalışma tarihlerini içeren genel nitelikli belgeler yeterli olmayabilir.
Mesleki Deneyim Puanını Diğer Kategorilerle Değerlendirmek
Mesleki deneyim kategorisinin azami 3 puan sağladığı göz önünde bulundurulduğunda, diğer kriterlerle birlikte nasıl bir tablo oluştuğu önem taşır. Örneğin kısmi mesleki tanıma veya telafi tedbiri kararı 4 puan sağlayabilmektedir; bu değer mesleki deneyim kategorisinin tavanının üzerindedir. Toplam puan değerlendirmesinde mesleki deneyim kategorisini diğer kriterlerle birlikte ele almak yerinde olur.
2 yıllık mı 5 yıllık mı deneyim daha fazla puan kazandırır?
Son 5 yıl içinde en az 2 yıllık deneyim 2 puan, son 7 yıl içinde en az 5 yıllık deneyim ise 3 puan kazandırır. Kategorinin azami puanı 3 olduğundan daha uzun deneyim bu tavanı aşmaz. İki eşiğin puanları birbirine eklenmez; yalnızca karşılanan en yüksek eşiğin puanı geçerlidir.
Deneyim formal yeterlilikle bağlantılı olmak zorunda mı?
Evet. Puanın geçerli sayılabilmesi için deneyimin başvurucunun sahip olduğu formal mesleki veya akademik yeterlilikle bağlantılı olması ve yeterlilik kazanıldıktan sonra edinilmiş bulunması gerekir. Bağlantının nasıl yorumlanacağına yetkili Alman makamı karar verir.
Birden fazla işverende çalışılan dönemler toplanabilir mi?
Referans dönemine sığan ve her biri belgelenen kesintili dönemler toplanabilir. Aynı takvim diliminde iki işverende çalışılmışsa bu dönem yalnızca bir kez sayılır; çakışma süreyi iki katına çıkarmaz.
İşsiz kaldığım dönemler deneyim süresine sayılır mı?
Hayır. Mesleki deneyim yalnızca fiilen çalışılan ve kanıtlanabilen dönemlerden oluşur. İşsiz geçirilen süreler bu toplama dahil edilmez.
Serbest çalışmanın deneyim olarak sayılması mümkün mü?
Formal yeterlilikle bağlantılıysa değerlendirilebilir; ancak faaliyet süresi ve içeriğinin vergi kayıtları, sözleşmeler veya faturalar gibi belgelerle güçlü biçimde kanıtlanması gerekir. Son karar yetkili Alman makamına aittir.
Başvuruda hangi belgeler sunulmalıdır?
Mesleki deneyimden puan talep edilmesi hâlinde deneyimin vize başvurusunda belgelenmesi zorunludur. İşveren belgelerinin yalnızca çalışma tarihlerini değil, görevleri ve sorumluluk alanlarını da ayrıntılı biçimde içermesi beklenmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy