7593 sayılı Kanunun 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren TCK m.31 değişikliği sonrasındaki genel ceza sınırları esas alınmıştır. Ağırlaşan maddi ceza hükümleri önceki fiillere otomatik uygulanamaz; suç tarihine göre TCK m.7 uyarınca eski ve yeni kanun somut olayda karşılaştırılarak lehe olan uygulanır. TCK m.31/4’teki indirim istisnası yalnızca m.81 ve 82 kapsamındaki kasten öldürme ile m.87/2 ve 87/4 kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama için, maddede sayılan ölçütlerle ve gerekçeyle değerlendirilebilir.
7593 sayılı Kanun, Madde 2Kaynağı aç
18 Ağustos 2026’da değişen 5275 sayılı Kanun m.107/5, 15 yaş doluncaya kadar infaz kurumunda geçirilen bir günün iki gün sayılmasını; kasten öldürme (TCK m.81,82,83), cinsel dokunulmazlığa karşı m.102 ve 103, uyuşturucu imal ve ticareti (m.188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m.220) dışında düzenlemiştir. Hesap koşullu salıverilmeye ilişkindir; tutukluluk mahsubuyla karıştırılmamalıdır. Önceki suçlarda TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirilmeden eski avantajın kalktığı sonucuna varılamaz.
7593 sayılı Kanun, Madde 7Kaynağı aç
10 Yıl Hapis Cezasının İnfazında Temel Koşullu Salıverilme Oranları
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107/2 uyarınca, süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı kural olarak 1/2'dir. Dolandırıcılık, hırsızlık veya kasten yaralama gibi genel suçlardan 10 yıl hapis cezasına mahkûm edilen kişilerin infaz kurumunda çekmesi gereken temel süre 5 yıl olarak belirlenir.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 107Kaynağı aç
Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için hükümlünün infaz kurumundaki süresini iyi hâlli olarak geçirmesi zorunludur. Ceza infaz kurumu idaresi tarafından hazırlanan gerekçeli değerlendirme raporu infaz işlemlerinin yürütüldüğü infaz hâkimliğine sunulur. İnfaz hâkimi raporu uygun bulursa koşullu salıverilmeye dosya üzerinden karar verir; uygun bulmazsa ret gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı kanun yolu açıktır.
Suç Türlerine Göre Değişen İnfaz Oranları
Kasten öldürme suçları, çocuğa karşı işlenen belirli suçlar ile terör suçlarında koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanır. Bu kapsamdaki suçlardan hükmolunan 10 yıllık hapis cezasında kurumda geçirilmesi gereken infaz süresi 6 yıl 8 aydır.
Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamındaki mahkûmiyetlerde 5275 sayılı Kanun m. 107/2 ve m. 107/4 uyarınca koşullu salıverilme oranı üçte iki (2/3) olarak düzenlenmiştir. 10 yıllık cezada bu oran 6 yıl 8 ay infaza karşılık gelir.
5275 sayılı Kanun m. 108/9 uyarınca Türk Ceza Kanunu m. 102/2 kapsamındaki nitelikli cinsel saldırı, m. 103 kapsamındaki çocukların cinsel istismarı, m. 104/2-3 kapsamındaki reşit olmayanla cinsel ilişki ve m. 188 kapsamındaki uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olan yetişkinler bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç (3/4) olarak tatbik edilir. Bu suçlardan verilen 10 yıllık hapis cezasının infaz süresi 7 yıl 6 aydır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 108Kaynağı aç
Fiilin nitelikli unsurları temel ceza miktarını doğrudan etkilemektedir. Nitelikli hırsızlık suçlarında Türk Ceza Kanunu m. 142/2 uyarınca 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülmekte; fiilin beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi halinde ceza üçte bir oranına kadar artırılmaktadır. Nitelikli dolandırıcılık fiilinin üç veya daha fazla kişiyle işlenmesi cezayı yarı oranında, örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi ise bir kat artırmaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 142Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
Cinsel saldırı suçunun temel halinde Türk Ceza Kanunu m. 102/1 uyarınca 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası hükmolunur; davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması durumunda ceza 2 yıldan 5 yıla kadar belirlenir. Suçun savunmasız kişilere karşı, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak, silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nitelikli hallerinde cezalar yarı oranında artırılır. Benzer şekilde Türk Ceza Kanunu m. 188 çerçevesinde uyuşturucu suçlarının belirli nitelikli maddelerle veya toplu olarak işlenmesi ya da sağlık mesleği mensuplarınca icrası ceza artırımı sebebidir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 102Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 188Kaynağı aç
Denetimli Serbestlik Tedbiri ve Açık Kuruma Ayrılma Şartları
5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca, açık kurumda veya çocuk eğitimevinde cezasını çeken ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az müddet kalan iyi hâlli hükümlüler, talepleri doğrultusunda kalan cezalarını denetimli serbestlik altında tamamlayabilir. Söz konusu infaz şeklinden faydalanılabilmesi için koşullu salıverilmeye kadar kurumda kalınması gereken sürenin onda birinin ve her halükarda en az beş günün cezaevinde geçirilmesi aranır. Kendi iradesi dışındaki engeller sebebiyle açık cezaevine geçemeyen iyi hâlli mahkûmlar da kanuni şartları sağlamaları durumunda bu olanaktan yararlanır. Para cezasının ödenmemesinden ötürü hapse dönüştürülen yaptırımlarda ise denetimli serbestlik yoluyla infaz uygulanmaz.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 105/AKaynağı aç
Kanunun m. 105/A f. 3 hükmü uyarınca, sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan iyi hâlli kadın hükümlüler koşullu salıverilmelerine iki yıl veya daha az süre kalması durumunda; ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremediği tespit edilen hükümlüler ise koşullu salıverilmelerine üç yıl veya daha az süre kalması halinde denetimli serbestlik tedbirinden yararlandırılabilir.
5275 sayılı Kanun'un Geçici 10 uncu maddesinin altıncı fıkrası doğrultusunda; kasten öldürmenin belirli nitelikli halleri, deprem kaynaklı bina yıkımlarına bağlı ölümler, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, devlet güvenliği ile anayasal düzene karşı suçlar, terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesindeki fiiller hariç tutulmuştur. Bu istisnalar dışında kalan ve 31/7/2023 tarihi ile öncesinde gerçekleşen suçlardan ötürü kapalı kurumda olanlardan toplam cezası on yıl ve üzerinde bulunanlar, kapalıda üç ay kalıp açığa ayrılma süresine üç yıl veya daha az kaldığında açık kuruma geçebilir. İlgili hükümlüler açık cezaevinde en az üç ay bulunmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken faydalandırılır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. Geçici Madde 10Kaynağı aç
5275 sayılı Kanun m. 105/A f. 7 gereğince denetimli serbestlik tedbirine başlandıktan sonra alt sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir fiilden ötürü kamu davası açılırsa, denetimli serbestlik idaresinin talebi üzerine infaz hâkimi hükümlünün açık kuruma sevkine karar verebilir. Açılan davanın beraat, düşme, davanın reddi veya ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelenmesi durumunda, denetimli serbestlik uygulamasına infaz hâkimi kararıyla devam olunur.
Yaş Küçüklüğü ve Suçta Tekerrür Hallerinde İnfaz Düzeni
18 Ağustos 2026 sonrası yeni düzenlemenin genel kuralı bakımından; suç tarihi ve TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirmesi saklı olmak üzere: Koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında 5275 sayılı Kanun m. 107/5 gereği hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği bir gün iki gün olarak dikkate alınır. Fiil tarihinde 12-15 yaş grubundaki kişilerin algılama yeteneğinin bulunması durumunda Türk Ceza Kanunu m. 31/2 uyarınca cezalar yarı oranında indirilir ve her fiil için tayin olunacak hapis cezası dokuz yılı geçemez.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 31Kaynağı aç
Önceden işlenen kasıtlı suç kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi durumunda Türk Ceza Kanunu m. 58 gereğince tekerrür hükümleri işletilir ve ceza mükerrirlere özgü infaz rejimine göre infaz edilir. 5275 sayılı Kanun m. 108/2 uyarınca tekerrür sebebiyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz. İkinci defa tekerrür halinde ise bu sınır uygulanmaz ve m. 108/3 gereğince süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı 3/4 olarak tatbik edilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 58Kaynağı aç
Müddetname Tebliği, Mahsup ve İnfaz Hâkimliğine Başvuru
Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi üzerine dava dosyası ilamı Cumhuriyet Başsavcılığı İnfaz Bürosu'na iletilir. İnfaz savcısı infaz tarihlerini ve koşullu salıverilme süresini içeren müddetnameyi tanzim eder ve hükümlüye cezaevinde tebliğ ettirir.
Soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki gözaltı ve tutukluluk sürelerinin mahsubunda yapılan eksiklikler tahliye tarihini doğrudan etkileyen hatalardır. Hükümlü, müddetnamedeki mahsup bilgilerini mahkeme kararı ve tutuklama müzekkereleriyle karşılaştırmalıdır. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m. 5 f. 1 uyarınca, infaza ilişkin işlem ve faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün ve her halde yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet başvurusu yapılmalıdır. Müddetnamedeki hatalı koşullu salıverilme oranı veya mahsup eksikliği bu süreler içinde infaz hâkimliğine taşınmazsa müddetname kesinleşir.
4675 sayılı İNFAZ HAKİMLİĞİ KANUNU m. 5Kaynağı aç
Koşullu Salıverilmenin Denetimi ve Kararın Geri Alınması
Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi, infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır; süreli hapislerde hak ederek tahliye tarihini aşamaz. İnfaz hâkimi bu dönemde iki yılı aşmamak üzere denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere uyulmasına karar verebileceği gibi sürenin yükümlülüksüz geçirilmesini de takdir edebilir.
Koşullu salıverilme akabinde tabi olunan denetim devresinde mahkûmun hapis cezasını gerektiren kasıtlı yeni bir suç işlemesi ya da infaz hâkimince yapılan ihtara aldırış etmeyip yükümlülüklerine uymamakta direnmesi halinde, 5275 sayılı Kanun m. 107/12 gereğince salıverilme kararı iptal edilir. İnfaz hâkimliği tarafından koşullu salıverilmenin geri alınması durumunda, aynı ilamın infazı kapsamında hükümlünün tekrar koşullu salıverilmeden yararlanması kanunen mümkün değildir.
Hapis Cezasının İnfazının Geri Bırakılması Şartları
5275 sayılı Kanun m. 16 hükümleri doğrultusunda, akıl sağlığını kaybeden yahut hapis cezasının infazı yaşamı yönünden kesin bir tehlike meydana getiren mahkûmların infazı sıhhatine kavuşuncaya kadar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından geri bırakılır. Benzer şekilde maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik neticesinde kurum koşullarında tek başına hayatını idame ettiremeyen ve toplum güvenliği yönünden ağır ile somut bir tehlike teşkil etmeyeceği belirlenen hükümlülerin cezalarının infazı da resmi sağlık kurulu raporu üzerine iyileşinceye kadar ertelenebilir.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 16Kaynağı aç
Gebe kadınlar ile doğum yapmasının üzerinden bir yıl altı ay geçmemiş annelerin mahkûmiyet infazı 5275 sayılı Kanun m. 16/4 çerçevesinde ertelenir. Çocuğun hayatını kaybetmesi yahut anneden başka bir kimseye teslim edilmesi hallerinde doğumdan itibaren iki ayın tamamlanmasıyla infaza başlanır. Buna karşılık, kapalı infaz kurumuna kabul edildikten sonra hamile kalan ve koşullu salıverilme tarihine altı yıldan fazla zaman bulunanlar ile sergiledikleri tutumlar dolayısıyla tehlikeli görülen mahkûmlar infaz ertelemesi imkânından faydalanamaz.
10 yıl hapis cezası alan bir hükümlü mahkemece cezanın ertelenmesinden yararlanabilir mi?
Hayır, Türk Ceza Kanunu m. 51 uyarınca hapis cezasının ertelenebilmesi için hükmolunan ceza süresinin en çok 2 yıl olması gerekir; suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde dahi bu tavan 3 yıldır. 10 yıllık ceza süresi yasal sınırların üzerinde kaldığından ertelenemez.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 51Kaynağı aç
Müddetnamedeki yanlış infaz oranı veya eksik mahsup için başvuru süresi nedir?
Müddetnamedeki işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün ve her halde yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde infaz hâkimliğine itiraz veya şikâyet başvurusu yapılmalıdır; süresi içinde başvuru yapılmazsa müddetname kesinleşir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

