Tier 1 Yatırımcı Vizesinin Hukuki Durumu
Birleşik Krallık idaresince Tier 1 Yatırımcı Vizesi uygulaması 17 Şubat 2022 tarihinde yürürlükten kaldırılmış olup bu tarihten itibaren yeni başvuru kabul edilmemektedir. Söz konusu karara karşın bu vize türü üzerinden daha önce yasal statü elde etmiş kişilerin kazanılmış hakları korunmakta; süresiz oturum izni ve Birleşik Krallık vatandaşlığına geçiş süreçleri işlemeye devam etmektedir. Programın sonlandırılma gerekçeleri arasında fonların beklenen ekonomik katkıyı sağlayamaması, birtakım başvurularda kara para aklama riskinin belirlenmesi ve kamu güvenliği endişeleri yer almaktadır.
Yatırım Varlıkları ve Fon Kaynağının İspatı
Tier 1 Yatırımcı Vizesi düzenlemeleri uyarınca yapılan yatırımların gayrimenkul alımlarında veya doğrudan ticari girişimlerde kullanılması geçerli sayılmamaktadır. Yatırımların münhasıran Birleşik Krallık'ta kayıtlı şirketlerin hisselerine veya devlet tahvillerine yönlendirilmesi zorunludur. Bununla birlikte tahsis edilen fonların yasal kaynağının eksiksiz biçimde belgelenmesi ve Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığına (Home Office) ibraz edilmesi yasal bir zorunluluktur.
İlk Başvuru Koşulları ve Aile Bireylerinin Hakları
İlk vize müracaatı aşamasında yatırımcılar için İngilizce dil yeterlilik testi sunma mecburiyeti aranmamıştır. Buna mukabil oturum statüsünün sürdürülebilmesi için ikamet sınırlamalarına uyulması zorunlu kılınmış, başvuru sahibinin Birleşik Krallık haricinde geçirdiği sürenin takvim yılı başına en fazla 180 günle sınırlandırılması kuralı getirilmiştir. Ana başvuru sahibinin eşi ile 18 yaşın altındaki çocukları da bu yasal düzenleme çerçevesinde Birleşik Krallık'ta yasal oturum hakkına dahil edilebilmektedir.
Süresiz Oturum İzni Başvuru Kademeleri
Tier 1 Yatırımcı Vizesi hamillerinin süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) elde edebilmeleri için öngörülen ikamet süreleri taahhüt edilen yatırım miktarına göre kademelendirilmiştir. Bu doğrultuda 2 milyon GBP tutarında yatırım gerçekleştiren kişiler 5 yılın sonunda süresiz oturum iznine başvurabilmektedir. Yatırım tutarının 5 milyon GBP seviyesinde olması durumunda bu süre 3 yıla, 10 milyon GBP düzeyinde bulunması halinde ise 2 yıla inmektedir.
Birleşik Krallık Vatandaşlığına Geçiş Koşulları
Süresiz oturum izninin kesinleşmesinin ardından Birleşik Krallık vatandaşlığına başvurulabilmesi için en az 1 yıllık bekleme süresinin dolması gerekmektedir. Vatandaşlık talebinde bulunacak kişinin Birleşik Krallık'ta asgari 5 yıl yaşamış olması ve bu ikamet süresince takvim yılı başına 90 günden fazla yurt dışında bulunmamış olması zorunludur. İkamet şartının yanı sıra ilgilinin Life in the UK sınavını ve İngilizce dil yeterliliği testini başarıyla tamamlamış olması aranmaktadır.
Vergilendirme Rejimi ve Şirket Kuruluşu
Yabancı yatırımcılar Birleşik Krallık'ta elde ettikleri gelirler üzerinden vergi ödemekle yükümlüdür. Yatırımcıların Birleşik Krallık'ta şirket kurmaları durumunda ise şirket adının mevcut isimlerle çakışmaması ve şirketin tescilinin Companies House nezdinde tamamlanması gerekir.
Girişimciler İçin Alternatif: Innovator Founder Vizesi
Tier 1 Yatırımcı Vizesi sisteminin kapatılmasının ardından Birleşik Krallık'ta yenilikçi ve büyüme potansiyeli taşıyan bir işletme kurmak isteyenler için Innovator Founder Vizesi yürürlüğe konulmuştur. Bu kategoride önceki dönemde aranan 200.000 GBP asgari sermaye yatırımı şartı aranmamaktadır. Başvurunun kabulü için Birleşik Krallık'ta iş kurma ve geliştirme projesinin hazırlanması ile bu iş planının yetkili bir kuruluş tarafından onaylanması kuralı uygulanmaktadır.
Tier 1 Yatırımcı Vizesi için halen yeni başvuru yapılabilir mi?
Hayır, Tier 1 Yatırımcı Vizesi 17 Şubat 2022 tarihinde yürürlükten kaldırılmış olup yeni başvuru alınmamaktadır; ancak mevcut statü sahiplerinin süresiz oturum ve vatandaşlık süreçleri işlemeye devam etmektedir.
Yatırım yoluyla süresiz oturum izni ne kadar sürede alınır?
Süresiz oturum iznine başvuru süresi yatırım miktarına göre farklılaşmakta olup 2 milyon GBP yatırım için 5 yıl, 5 milyon GBP yatırım için 3 yıl ve 10 milyon GBP yatırım için 2 yıl ikamet şartı aranmaktadır.
Gayrimenkul yatırımı yapılarak Birleşik Krallık oturum izni alınabilir mi?
Hayır, gayrimenkul edinimi veya doğrudan ticari girişimler yatırım kapsamında kabul edilmemekte; fonların Birleşik Krallık'ta kayıtlı şirket hisselerine veya devlet tahvillerine yönlendirilmesi gerekmektedir.
Tier 1 vizesi kapsamındaki süresiz oturum sonrası vatandaşlık başvurusu için hangi şartlar aranır?
Yatırımcı vizesi kapsamında süresiz oturum izni (ILR) alındıktan en az 1 yıl sonra vatandaşlık başvurusunda bulunulabilmektedir. Bu süreçte Birleşik Krallık'ta en az 5 yıl ikamet edilmiş olması, her yıl en fazla 90 gün yurt dışında kalınması ile Life in the UK testi ve İngilizce dil yeterliliği sınavının başarıyla tamamlanması gerekmektedir.
Innovator Founder Vizesinde asgari sermaye zorunluluğu var mıdır?
Hayır, Innovator Founder Vizesi kapsamında 200.000 GBP asgari sermaye zorunluluğu bulunmamakta; yetkili kuruluşça onaylanmış yenilikçi bir iş planının sunulması aranmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy