Bir kişinin adının veya fotoğrafının televizyonda, gazetede ya da internet yayını içinde kullanılması tek başına her durumda suç oluşturmaz. Yayının amacı, haberle kişi arasındaki bağlantı, kamu yararı, görüntünün elde edilme biçimi, verinin niteliği, kullanılan kapsam ve kişinin rızası birlikte değerlendirilir.
Kişisel veri ve yayın bağlamı
İsim ve fotoğraf kişiyi belirlenebilir kılabilir; ancak bu özellik, her yayının otomatik olarak cezai sorumluluk doğurduğu anlamına gelmez. Kişisel verinin hukuka aykırı biçimde verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi iddiasında fiilin kanundaki unsurları, hukuki dayanak ve kast birlikte incelenmelidir.
Kaynak metinde TCK m. 136/1 için iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası bilgisi yer almaktadır. Bu ceza aralığı ve uygulanacak fıkra yayımdan önce güncel kanun metninden doğrulanmalıdır.
Haber verme hakkı ve sınırlar
Bir haberin kamu yararı taşıması, kullanılan her görüntü ve ismin sınırsız biçimde yayımlanabileceği anlamına gelmez. Haberle ilgili olmayan ayrıntılar, kişinin özel hayat alanı, çocukların veya mağdurların kimliğinin belirlenebilirliği ve yayının ölçülülüğü ayrıca ele alınmalıdır.
Rıza ve kanunun verdiği yetki
Açık rızanın bulunmaması önemli bir veri olabilir; fakat rıza yokluğu tek başına bütün suç unsurlarını ispatlamaz. Kanunun verdiği yetkinin kullanılması, haber verme amacı, kamu yararı ve yayının ölçüsü birlikte değerlendirilir. Rıza metninin kapsamı, çekim zamanı ve yayının amacı saklanmalıdır.
Soruşturma belgeleri ve görüntü kayıtları
Soruşturma veya dava belgelerinin medyada yayımlanması bakımından belgenin kaynağı, yayımlama yetkisi, soruşturmanın aşaması, gizlilik, kişisel veri ve adil yargılanma etkisi birlikte incelenir. Görüntünün haber içinde kullanılması ile görüntünün kişiyi teşhir edecek şekilde tekrar tekrar yayılması aynı değerlendirme değildir.
Somut olay inceleme listesi
- Yayının tam kaydını, tarihini ve ilk yayımlandığı mecrayı saklayın.
- Fotoğraf veya ismin hangi kaynaktan alındığını belirleyin.
- Rıza, kamu yararı, haber bağlantısı ve kullanılan kapsamı ayırın.
- Kişinin özel hayatına veya soruşturma gizliliğine ilişkin unsurları not edin.
- Kaldırma, düzeltme, şikâyet veya tazminat yollarının hedefini belirleyin.
İçtihat notu
Kaynak içerikte Yargıtay Ceza Genel Kurulunun E. 2022/546, K. 2023/356 sayılı kararına geniş biçimde yer verilmiştir. Kararın tam metni, kararın gerçek konusu ve bu makaledeki iddiaları destekleyip desteklemediği yayımdan önce mutlaka kontrol edilmelidir.
Sınırlar ve sonraki adım
Bu makale genel bilgi verir. Yayının tamamı, görselin elde edilme şekli ve kişinin konumu görülmeden suç, kaldırma veya tazminat sonucu söylenemez. Yayın kayıtlarını ve varsa rıza belgelerini saklayarak İletişim üzerinden başvurabilirsiniz.
İlgili iç bağlantılar
- Erdal Ersoy Hukuk ve Danışmanlık
- Hakkımda
- Hukuk Dalları
- Makaleler
- Dilekçe Arşivi
- İletişim
- Öne Çıkan Rehberler
- İş Hukuku
- Ceza Hukuku
- Aile Hukuku
- Yabancılar Hukuku
- TV ve Gazetede Fotoğraf ile İsim İfşasının Cezası
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy