5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesi, kasten öldürme fiilinin kanunda sayılan nitelikli unsurlardan biriyle gerçekleştirilmesi halini düzenlemektedir. Kanunda belirtilen nitelikli hallerden birinin somut olayda gerçekleşmesi durumunda faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 82Kaynağı aç
a) Tasarlayarak,
b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
c) Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer,
biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,
d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş,
boşandığı eş veya kardeşe karşı,[32]
e) Çocuğa ya da beden veya ruh
bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
f) (Değişik:12/5/2022-7406/2 md.) Kadına karşı,
g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini
kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,[33]
i) (Ek:29/6/2005 – 5377/9 md.)Bir suçu işleyememekten dolayı
duyduğu infialle,
j) Kan gütme saikiyle,
k) Töre saikiyle,
İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile
cezalandırılır.
Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi
Tasarlayarak, Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek Öldürme
Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde fiilin icra ediliş tarzı nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Fiilin tasarlanarak işlenmesi suçun cezasını artıran bir haldir. Eylemin canavarca hisle gerçekleştirilmesi, failin acıma duygusu bulunmaksızın ve vahşi bir yöntem kullanarak bir başkasını öldürmesini ifade eder. Mağdurun aniden değil, belirli bir süreç içine yayılarak acı çektirilmesi suretiyle öldürülmesi ise eziyet çektirerek öldürme nitelikli unsurunu oluşturur.
Genel Tehlike Yaratan Araçlarla Öldürme
Kasten öldürme fiilinin yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında nitelikli hal sayılmıştır. Bu tür vasıtalarla genel tehlike yaratılarak öldürme suçunun işlenmesi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirir.
Akrabalık Bağı ve Mağdurun Korunma Durumuna Bağlı Haller
Kasten öldürmenin üstsoy veya altsoydan birine ya da eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca cezayı ağırlaştırmaktadır. Kanun maddesi bu hısımlık ve evlilik bağlarını açıkça koruma altına almıştır.
Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca suçun çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi nitelikli hal sayılmıştır. Fıkranın (f) bendinde ise kasten öldürme fiilinin kadına karşı işlenmesi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bir nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.
Kamu Görevinin İfası Sebebiyle Öldürme
Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle kasten öldürülmesi, Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca nitelikli hal teşkil eder. Bu hükmün uygulanabilmesi için mağdurun kamu görevinin gereklerine uygun davranması dolayısıyla hedef alınması gerekir. Hatta eylem anında mağdurun kamu görevliliği sıfatı sona ermiş olsa dahi, öldürme fiili görev gereklerine uygun hareket edilmesinden kaynaklanıyorsa bu nitelikli unsur uygulanır.
Bir Suçun İşlenmesi, Gizlenmesi veya İnfialle Öldürme
Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendine göre bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla kasten öldürme fiilinin işlenmesi cezayı ağırlaştıran nitelikli haldir. Bu unsurun meydana gelmesi için öldürme fiilinin anılan amaçlarla işlenmesi yeterli kabul edilir; öldürmeyle güdülen amacın fiilen gerçekleşmesi aranmaz. Fıkranın (i) bendi gereğince bir suçu işleyememekten dolayı duyulan infialle öldürme eyleminin gerçekleştirilmesi de aynı şekilde nitelikli hal kapsamında düzenlenmiştir.
Kan Gütme ve Töre Saikiyle Öldürme
Kasten öldürme suçunun kan gütme saikiyle (j bendi) veya töre saikiyle (k bendi) işlenmesi faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesini öngörür. Kan gütme saikiyle öldürme sebebiyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilebilmesi için fiilin yalnızca kan gütme saikine bağlı olarak işlenmiş olması gerekmektedir. Hem kan gütme saiki hem de töre saiki bakımından, somut olayda haksız tahrik koşulları bulunuyorsa bu bent hükümleri uygulanamaz.
TCK m. 82 uyarınca nitelikli kasten öldürmenin cezası nedir?
Kasten öldürme suçunun Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinde yer alan nitelikli hallerden biriyle işlenmesi halinde fail ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Kan gütme saikiyle öldürmede hangi şartlar aranır?
Kan gütme saikiyle öldürme hükmünün uygulanabilmesi için fiilin sadece bu saike bağlı olarak işlenmesi ve olayda haksız tahrik koşullarının bulunmaması gerekir.
Töre saikiyle kasten öldürmede haksız tahrik uygulanabilir mi?
Somut olayda haksız tahrik koşullarının bulunması halinde Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının töre saikine ilişkin (k) bendi hükmü uygulanamaz.
Kamu görevlisinin öldürülmesinde görevin bitmiş olması nitelikli hali etkiler mi?
Kişinin kamu görevliliği sıfatı sona ermiş olsa dahi, öldürme fiili kişinin kamu görevinin gereklerine uygun davranması sebebiyle işlenmişse TCK m. 82/1-g bendindeki nitelikli hal oluşur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy